Degenmen de bilim berýdiń barshaǵa ortaq standarttary, halyqaralyq uıymdardyń PISA sekildi bilim sapasyn ortaq baǵalaý quraldary jáne ol uıymdardyń aqyl-keńesteri saıyp kelgende álemdik naryqqa ámbebap maman daıarlaýǵa, Qazaqstan sekildi elderdiń qabiletti balalaryn damyǵan elderge tartýǵa, jalpy alǵanda álem azamattaryn tárbıeleýge baǵyttalǵany aıdan anyq. Álem azamaty rýhynda bilim men tárbıe alǵan bala Qazaqstannyń naǵyz janashyr azamaty bolyp ósýi ekitalaı. Sondyqtan Qazaqstanǵa ulttyq mekteptiń úlgisi qajet. Naqty ǵylymdar, tehnologııa jáne aǵylshyn tilimen qatar, tipti odan buryn qazaq tili men ádebıeti, Qazaqstannyń tarıhy men ólketanýy, ult óneri men dástúrin ozyq ádisteme negizinde jańasha oqytatyn, sol arqyly álem azamaty emes, biraq álemnen habary bar Qazaqstannyń azamatyn tárbıeleıtin ult mektebiniń úlgisin jasaǵan jón.
Ekinshiden, bilim berýdiń sapasyn arttyryp, ári ony bar aımaqta qoljetimdi etý úshin qashyqtan jáne onlaın oqytý tehnologııalaryn júıeli túrde jáne keńinen engizý suranyp tur. Ásirese, ótken birneshe aıdaǵy, jahandyq karantın saldarynan jappaı qashyqtan oqýǵa kóshý bul ádistiń zor múmkindikterin kórsetti. Árıne, mektep, kolledj jáne joǵary oqý oryndaryn tolyqtaı onlaınǵa ótkizý mindeti turǵan joq, ol múmkin de emes. Degenmen ár oqýshynyń jeke qabileti men múmkindikterin eskere alatyn, sol arqyly oqytýdyń tıimdiligin arttyratyn tehnologııalardy bilim berýge qazirdiń ózinde engizýge bolady. Ol úshin aldymen qashyqtan nemese onlaın oqytýdy Qazaqstanda resmı túrde tanylǵan bilim berý formasynyń qataryna qosyp, ony bilim týraly zańǵa kirgizý qajet. Qashyqtan oqytý tehnologııasyn qoldanatyn oqý oryndaryna qoıylatyn ádistemelik jáne tehnologııalyq talaptardy aıqyndap, olarǵa bólek lısenzııa bergen abzal.
Úshinshiden, taǵy bir nazar aýdarǵym keletin másele balalardyń jan saýlyǵyna qatysty. Atap aıtsaq, mektep oqýshylary arasyndaǵy sýısıd, ıaǵnı ózine qol salý jıiligi. О́kinishke qaraı, bul kórsetkish boıynsha Qazaqstan – dúnıe júzindegi jaǵdaıy eń nashar elderdiń qatarynda. Jyl saıyn 170-ten asa qazaqstandyq jasóspirim ózderin ómirden aıyrady. Mamandardyń esebinshe, aıaqtalmaǵan jáne túrli sebeppen tirkelmegen sýısıdke talpynys sany budan 20 ese kóp. Elimizde osy máselege qatysty ortaq baǵdarlama, ne biryńǵaı ádisteme áli qabyldanǵan joq. Biz óz tarapymyzdan bilikti qazaqstandyq jáne bedeldi halyqaralyq psıholog mamandardy jumyldyryp, «Densaýlyq jáne ómir daǵdylary» atty arnaıy baǵdarlama daıyndadyq. Ondaǵy amaldar men ádister birneshe aımaqta synaqtan ótti. Qajet bolsa, baǵdarlamany tıisti mınıstrlikke tapsyrýǵa daıynbyz.
Raýan KENJEHANULY,
Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiń múshesi,
«Ulttyq aýdarma bıýrosy» qoǵamdyq qorynyń atqarýshy dırektory
