Nur-Sultan qalasyna gaz tartý jumystary Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń bes áleýmettik bastamasy aıasynda júzege asyrylyp jatyr. Elordany odan ári damytý jónindegi keńeste Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev qalany gazdandyrý prosesin nazarda ustaýdy tapsyrdy.
Elordada gaz taratý jelileriniń qurylysyn júrgizý boıynsha birinshi kezeńdegi jumystar atqarylýda. Birqatar turǵyn alabynda gaz qubyrlary úılerdiń irgesine deıin tartylyp qoıǵan. Endi gazdyń naqty qashannan bastap beriletinin Nur-Sultan qalasy ákimdigi otyn-energetıkalyq resýrstar bóliminiń basshysy Maqsat Esmaǵulovtan surap bilgen edik.
– Búgingi tańda qalada eki úlken gaz taratý avtomattandyrylǵan stansasy bar. Muny «Saryarqa» magıstraldy gaz qubyry jobasynyń aıasynda «QazTransGaz» kompanııasy salǵan. Ishki taratý jelilerin salý ákimdiktiń baqylaýymen iske asyrylyp jatyr. «Kóktal-1», «Kóktal-2» jáne «Agrogorodok» turǵyn úı alaptary boıynsha gaz jelileri túgelimen tartyldy. Qazir synaq jumystary júrgizilip jatyr. Sonymen qatar bul aýdandarda gaz rettegish 4 stansa ornatylǵan. Jospar boıynsha atalǵan turǵyn alaptarynda shamamen 200 shaqyrym gaz qubyryn tartý qarastyrylǵan. Qazir onyń 70-ten asa shaqyrymy salyndy. Endi alǵashqy gazdy shilde-tamyz aılarynda berýdi josparlap otyrmyz. Iаǵnı alǵashqy úılerge gaz bere bastaımyz. Jalpy, astanaǵa gaz kelip tur, – dedi Maqsat Esmaǵulov.
Onyń aıtýynsha, jobaǵa sáıkes gaz taratý jelileri kóshe boılap árbir úıdiń irgesine deıin tartylady. Al ony úıiniń ishine turǵyndar ózderi tartqyzady. Bul úshin árbir turǵyn «QazTransGaz Aımaq» atty arnaıy mekemege baryp, tehnıkalyq sharttar alýy kerek. Sol shart boıynsha naryqta arnaıy lısenzııasy bar kompanııalarmen kelisimshartqa qol qoıyp, ishki tartý jelilerin júrgizýi kerek. Úıdi gaz jelilerimen jabdyqtaý shamamen 100 myń teńgeden bastalady eken.
Eger úıge qosa monsha sııaqty basqa da nysandarǵa qubyr júrgizetin bolsa, sáıkesinshe onyń quny da kóteriledi. Sodan soń gaz qubyrynyń úıge qanshalyqty durys tartylǵanyn «QazTransGaz Aımaq» tekserip, qabyldaıdy. Bári ońynan bolsa, tutynýshylarǵa gaz berile bastaıdy.
Birinshi kezekte 9 keshen boıynsha gazdandyrý júrgiziledi. Onyń 1-2 kesheni boıynsha JEO-1, JEO-2 jáne JEO-3 gazben qamtylady. Qazir bul nysandarǵa gaz jelileri túgelimen tartylǵan. Endi synaqtan sátti ótse, bularǵa da shilde-tamyz aılarynda gaz jiberiledi. 3-6 keshenderge joǵaryda kórsetilgen «Kóktal-1», «Kóktal-2» jáne «Agrogorodok» turǵyn úı alaptary jatady. Al 7-9 keshender boıynsha «Ońtústik-Shyǵys», «Promyshlennyı̆», «Jeleznodorojnyı̆» turǵyn alaptary gazben qamtylady. Bul qatarda bıylǵy jylytý maýsymyna deıin «Promyshlennyı̆» jáne «Jeleznodorojnyı̆» turǵyn alaptaryndaǵy jumysty túgel aıaqtaý josparda tur. «Ońtústik-Shyǵys» aýdanyna gaz tartý kelesi jyly aıaqtalady. Jalpy, birinshi kezeńdegi jumys aldaǵy jyly túgel oryndalýy kerek.
Ekinshi kezeńde «Mıchýrıno», «Internasıonalnyı», «Kúıgenjar», «Telman», «Prıgorodnyı», Garden Village jáne Family Village, al úshinshi kezeńde «Ilınka», «Shubar», «О́ndiris» gazdandyrylady. Bul jobany iske asyrý merzimi 2020-2023 jyldardy qamtıdy.
Gaz tartý jelileri qurylysynyń birtindep bite bastaǵany gazdyń osy jazdan qalmaı alǵashqy úılerge beriletinin baıqatady. О́ıtkeni qalaǵa gaz kelip tur. Osylaısha qala kók tútinniń qursaýynan qutylatyn sát te jaqyndap keledi. Iаǵnı zııandy qaldyqtar 6 esege, qatty zattar 40 myń tonnaǵa deıin azaıyp, elordanyń tynysy ashyla túsedi.
