Medısına • 22 Maýsym, 2020

Balalardyń bas dárigeri

223 ret kórsetildi

Qostanaıdaǵy oblystyq balalar aýrýhanasynda buǵan deıin júıke júıesi dertine eshbir operasııa jasalmaıtyn. Mundaı dertke dýshar bolǵan balalar ádette joldamamen Nur-Sultan, Almaty qalalaryndaǵy neırohırýrgııalyq ortalyqtarǵa jiberiletin, - dep habarlaıdy Egemen.kz.

Ata-analar tipti shekara asyp, Chelıabi, Ekaterınbýrg qalalaryna baryp, naýqas balalaryna ota jasatyp qaıtatyn.  О́ıtkeni oblysta buryn-sońdy mundaı kúrdeli otaǵa qoly baratyn dáriger maman bolmaı kelgen.

Byltyr oblysqa ózge óńirlerden 200-ge taıaý dáriger keldi. Onyń jartysyna jýyǵy tájirıbesi tolysqan bilikti mamandar. Sol lektiń ishinde búgingi oblystyq balalar aýrýhanasynyń bas dárigeri, oblystaǵy jalǵyz balalar neırohırýrgy Ulyqbek Asylbekov te bar. Bilikti maman kele salysymen, balalar aýrýhanasynan 5 oryndyq neırohırýrgııa bólimin ashyp,  júıke júıesinde aqaýy bar balalarǵa jergilikti jerde ota jasaı bastady.

Ulyqbek Egenuly eńbek jolyn Almatydaǵy balalar klınıkalyq aýrýhanasynda bastady. Qazaqtyń tuńǵysh balalar hırýrgy Kamal Sárýaruly Ormantaevt dáristerin tyńdady. Elııas Rýdolf Ivanovıch syndy bilikti dáriger-ustazynan tálim aldy.

"Ol kisiniń ulty – nemis. Qazaqstanǵa soǵys bastalǵan jyldary kelgen jas balany qazaq otbasy asyrap alǵan eken. Sodan qazaq mektebin bitirip, alpysynshy jyldary medınstıtýtty támamdaıdy. Sol jerde qalyp, ǵylymǵa boı urady. Ol kezde medısına ǵylymynyń kandıdaty edi, qazaqsha taza sóıleıtin. Nemis tilin de biletin. О́zi bir altyn kisi edi", - deıdi Ulyqbek Egenuly ustazy jaıynda.    
K

Qostanaı oblysynda bir jylda shamamen 14 myńǵa jýyq bala dúnıege kelse, sonyń 400-ge jýyǵy shala týady eken.  Bul sanattaǵy nárestelerdiń ishinde sýmı, julyn jaryǵy dertine ushyraǵandar jıi kezdesedi.  Dáriger-neırohırýrg búginge deıin osyndaı 50 shaqty nárestege kúrdeli operasııa jasaǵan.

Ulyqbek Egenulynyń shıpa-sharapatynyń arqasynda beti beri qarap, aýyr dertinen aıyqqan balanyń biri – Evelına Sharafýtdınova.  Dárigerdiń aldyna ózdiginen turyp, júre almaıtyn, aıtqan sózge túsinbeıtin esi kiresili-shyǵasyly  aýyr qalde kelgen  alty jasar qyz bala  jedel túrde aýrýhanaǵa jatqyzylyp, kompıýterlik tomografııa jasalady. Basynda isik bar ekeni anyqtalǵan soń,  magnıtti tomografııa taǵaıyndalady.  Mıshyqtaǵy úlken isik sý júretin joldyń bárin bitep tastap, mı qarynshalarynyń bári keńeıip ketkenine kóz jetkizgen  tájirıbeli maman dereý operasııa jasaý kerek degen sheshimge keledi. Biraq bala kúrdeli operasııany kótere almaýy múmkin edi. Sondyqtan bilikti dáriger otany eki kezeńge bólip jasaýǵa bel baılaıdy. Aldymen mıǵa shýnt  qoıý arqyly názik qan tamyrlaryna dári-dármek quıyp, jetilýin kútedi. Arada on kún ótken soń, isikti tolyq sylyp alyp tastaıdy. Sátti jasalǵan otadan keıin ońala bastaǵan naýqas qyz joldamamen Nur-Sultandaǵy "Bala men Ana" ǵylymı ortalyǵynyń onkologııalyq bóliminde emdeldi.

"Qyzym o dúnıeniń shetin kórip keldi.  Qazir jaǵdaıy jaqsy. Ajaldan arashalap qalǵan qoly altyn otashy Ulyqbek Egenulyna alǵysymyz sheksiz. Ol kisi bolmasa, qyzymyz qazir bar bolar ma edi, joq bolar ma edi, tipti oılaýdyń ózi qorqynyshty. Naǵyz bilikti, óz mamandyǵyna adal dárigerge kezdeskenimizge shúkirlik eteimn.  Qazir qyzym dárigerge óz aıaǵymen kelip-ketip júr.  Qosymsha em-dom qabyldap, keńes alyp jatyrmyz", - dedi Evelınanyń anasy.

- Bizde qazir jas náresteler neırohırýrgııasy jańa damyp kele jatyr. Buryn 1 kelige tolmaı týǵan balalar túsik bolyp esepteletin. Qazir jańa týǵan balanyń salmaǵy 500 gramm bolsa, ol tiri týǵan bolyp esepteledi. Bular -  22-24 aptalyq, ıaǵnı 6 aılyq, tipti alty aıǵa da tolmaǵan  sábıler. Mundaı náresteniń ishki aǵzasynyń bári - ókpe de, júrek te, ishek te jetilmeı týady. Endi Jaratýshy adamǵa anasynyń ishinde jatý úshin  9 aı, 9 kúndi bekerge bergen joq qoı. Adam bastapqy kezeńde qursaqta jatyp damyp, osynaý jaryq álemde ómir súre alatyndaı shamaǵa jetkende ǵana dúnıe esigin ashady. Sondyqtan shala týǵan sábıdiń tamyrlary da durys damymaıdy, óte juqa bolady. Mıdyń ishindegi qarynshalaryna qan quıylady, sodan mıdyń ishindegi sý júretin ıneniń kózindeı joldardyń bári bitelip qalady. Sodan sýmı paıda bola bastaıdy. Qazir 1 kelige deıin týǵan balalardyń 80%-inde mıdyń qarynshasyna qan quıylady. Ol jaı ǵana sylyp alyp tastaıtyn nirse emes. Bir kelige deıin týǵan qyzylshaqanyń bári arnaıy medısınalyq qurylǵynyń kómegimen jasandy túrde tynys alady. Ony 2-3 kelige jetkizgenshe, mı kletkalary jansyzdanyp ketedi. Bas súıektiń ishinde mıdyń ornyna 80% cý ǵana qalady. Sondyqtan shala týǵan sábıge ýaqtyly kómek kórsetilýi kerek: sýdy syrtqa shyǵarý kerek, jýyp-tazalý kerek. Neonataldy neırohırýrgııa dep atalatyn bul sala bizde endi-endi qalyptasyp, damyp kele jatyr, - degen bas dáriger bul máseletaıaý ýaqytta Qostanaı oblysynda da oń jolǵa qoıyla bastaıtynyn ańǵartty.  Qazir oblystyq balalar aýrýhanasynda 35 tósektik jańa týǵan náresteler patologııasy degen bólimshe jumys istep jatyr. Shala týǵan sábıler dárigerlerdiń qyraǵy qadaǵalaýymen osy jerde jetilip, damıdy.

Elordada 2012 jyly zaman talabyna saı úlken aýrýhana salyndy. Qazir kóp salaly №2 qalalyq balalar aýrýhanasy dep atalady. Ulyqbek Egenuly biraz jyl sol emdeý mekemesinde jumys istedi. Nur-Sultandaǵy zamanaýı aýrýhanada eń ozyq úlgidegi medısınalyq qurylǵynyń bári bar. Al Qostanaıda jaǵdaı basqasha. Munda ǵımarat - kóne, qural-jabdyq eski, sondyqtan kóp máselege kelgende kánigi mamannyń  qoly baılanyp qalyp jatady. Bas dárigerdiń aıtýynsha, bıyl oblys ákiminiń qoldaýymen biraz dúnıeni túgendep alýǵa qam jasalyp jatqan kórinedi. Máselen, taıaý kúnderi balalar aýrýhanasynyń ǵımaraty kúrdeli jóndeýge jabylady. Alty qabatty ǵımarat 14 jyldan beri kútim kórmepti. Jeldetkish júıesi durys jumys istemeıdi. Jýyrda ǵana respýblıka bıýdjetinen 1 mlrd 400 mln teńge kóleminde qarajat bólinip, keshe ǵana jobalyq-smetalyq qujattar daıyn bolypty. Endi merdigerdi anyqtap alý qajet. Kúrdeli jóndeý jumystaryn jyl sońyna deıin aıaqtaý josparlanyp otyr. Oblys ákimi qymbat bolsa da qajet qurylǵylardy alyp beremin degen ýádesin beripti.

Bas dárigerdiń endigi maqsaty da  - osy: mıǵa asa názik operasııalar jasaýǵa múmkindik beretin sońǵy úlgidegi ozyq qurylǵylarǵa qol jetkizip, naýqas balalardy shalǵaıǵa sabyltpaı,  oblystyq aýrýhana qabyrǵasynda emdeý. Qazir qasynda qabiletti kómekshisi bar. О́zine shákir etip alǵan, bar bilgenin úıretip baǵýda. Amandyq bolsa, bir jyldan soń, ol dáriger de neırohırýrgııalyq ota jasaı bastaıdy.          

- О́zińizdiń qolyńyzdan ótken aýyr naýqastardyń keıin aıyǵyp, kúlip

júrgenin kórgende qandaı kúıde bolasyz? – dep suradym Ulyqbek otashydan.

Dáriger sál tosylyp qaldy da: "Bostan-bosqa jer basyp júrmegenime kózim jetip, sál ǵana tolqynys paıda bolady. Ol sezimdi sózben sýrettep jetkize almaısyz. Sondyqtan aıtpaı-aq qoıaıyn. Men ózimen adam ómirine arashashy bolýdy násip etkeni úshin Jaratýshyǵa sansyz shúkirshilik etemin", - dedi.      

 

Qostanaı oblysy

Sońǵy jańalyqtar

«Demeý» jobasy aýyldy demeıdi

Aımaqtar • Búgin, 22:55

«Qaragóz» jasyrǵan shyndyq

О́ner • Búgin, 22:49

Elorda – órken jaıǵan óner tóri

О́ner • Búgin, 22:40

Syna qaqqandar sotta jeńilip qaldy

Elorda • Búgin, 22:29

Beıqamdyq beleń alyp tur

Koronavırýs • Búgin, 22:22

Úlken qalada adasý

Rýhanııat • Búgin, 22:10

ShQO-da jasóspirimder ýly gazben ýlandy

Aımaqtar • Búgin, 19:40

Qazaqstanda jańa mereke paıda bolady

Qoǵam • Búgin, 16:45

Ulttyq bank stýdentterdi jumysqa shaqyrdy

Ekonomıka • Búgin, 16:01

Qostanaıda kópqabatty úı órtendi

Aımaqtar • Búgin, 15:01

Kaspıı mańynda jer silkingeni ras pa?

Aımaqtar • Búgin, 14:25

Revaksınasııa kimniń esebinen júrgiziledi?

Koronavırýs • Búgin, 12:37

Almatyda eki adam esirtkimen ustaldy

Oqıǵa • Búgin, 12:28

Elimizde kedeılik 9 ese tómendedi

Qoǵam • Búgin, 12:08

Uqsas jańalyqtar