Ulttyq shuǵyl medısınany úılestirý ortalyǵy basqarma tóraǵasynyń mindetin atqarýshy Baýyrjan Júsipov elimizdegi jedel járdem qyzmetiniń áleýeti men qazirgi kúrdeli jaǵdaıǵa baılanysty máselelerin atap ótti.
Qazaqstan boıynsha jedel medısınalyq kómek qyzmeti 18 derbes jedel medısınalyq kómek stansasynan, 87 qalalyq kishi stansadan jáne 288 aýdandyq jedel kómek bólimshesinen turady eken. Jalpy, elimizde jedel kómek shaqyrtýlaryna 1400-ge jýyq jedel medısınalyq kómek brıgadasy qyzmet kórsetedi. Onyń 23 paıyzy – mamandandyrylǵan dárigerlik brıgada, 77 paıyzy – feldsherlik brıgada.
Al sanıtarlyq avtokólikpen jabdyqtalý 93 paıyzdy quraıdy. Qazirgi tańda 1967 sanıtarlyq avtokólik bar. 2019 jyly jedel kómek avtokólikteriniń tapshylyǵyn jabý maqsatynda óńirlerde 293 kólik satyp alyndy. Bıyl 807 kólik satyp alý josparlanyp otyr. Barlyq kólikter otandyq avtokólik óndirýshilerden lızıng aıasynda satyp alynady. Qazirgi ýaqytta jedel kómek kólikterin kezeń-kezeńimen daıyndaý jáne jetkizý júrgizilip jatyr. Jalpy, barlyq kólikter osy jyldyń qarasha aıynyń sońyna deıin paıdalanýǵa berilmek.
– Osy jyldyń 5 aıynda jedel kómek brıgadalary 3 mln-nan asa shaqyrtý boıynsha kómek kórsetti. Jalpy, respýblıka boıynsha jedel medısınalyq kómek brıgadalary kúnine 18 myń shaqyrtýǵa shyqty. Sonymen qatar osy jyldyń maýsym aıynda jedel kómek shaqyrtýlardyń 10 paıyzǵa óskeni baıqalady. Onyń ishinde aıtarlyqtaı ósim 15-22 maýsym aralyǵynda tirkeldi. Bul kúnderi jedel kómek brıgadalary táýligine 22 myńnan asa shaqyrtýlarǵa qyzmet kórsetti. О́ńirler bólinisinde shaqyrtýlardyń ósýi Aqtóbe, Qyzylorda oblystarynda, Shymkent, Almaty jáne Nur-Sultan qalalarynda baıqalyp otyr. Osyǵan baılanysty jedel kómek brıgadasynyń shaqyrtý ornyna deıin kelý ýaqyty 12 mınýttan 13 mınýtqa artqany baıqalady. Bul rette bekitilgen erejege sáıkes kelý ýaqyty shaqyrtýlardyń jedeldik sanatyna baılanysty ekenin aıta ketý kerek. Iаǵnı naýqastyń ómirine nemese densaýlyǵyna qaýip tóngen jaǵdaıda jedel medısınalyq kómek brıgadalarynyń kelý ýaqyty 10-15 mınýttan aspaýy tıis. Al pasıenttiń ómirine, densaýlyǵyna aıqyn qaýip bolmaǵan jaǵdaıda kelý ýaqyty 60 mınýtqa deıin ózgeredi, – dedi Baýyrjan Júsipov.
Buǵan qosa spıker koronavırýs ınfeksııasyn dıagnostıkalaý jáne emdeýdiń klınıkalyq hattamasyna sáıkes pasıentterge jedel kómek kórsetý algorıtmi bekitilgenin atap ótti. Osylaısha jedel kómek brıgadasy shaqyrtýǵa qyzmet kórsetý kezinde birinshi kezekte pasıenttiń jalpy jaı-kúıi, entigýiniń bar bolýy, mınýtyna tynys alý jıiligi, dene qyzýy jáne qanynyń ottegimen qanyǵýy baǵalanady jáne osy kórsetkishterge baılanysty odan keıingi ádis anyqtalady. Aýrýdyń jeńil aǵymy anyqtalǵan jaǵdaıda entigý jáne qaýip faktorlary joq pasıent úıde qaldyrylady. Ári qaraı emhananyń ýchaskelik dárigeriniń qadaǵalaýyna jiberiledi. Eger pasıentte aýyr nemese ortasha aýyr aǵymy, sondaı-aq qaýip faktory bar, ıaǵnı jasy 60-tan asqan, qant dıabeti, ókpeniń sozylmaly aýrýlary sııaqty aýrýlar bolǵan kezde odan ári emdeý úshin stasıonarǵa jetkiziledi.
Jalpy, qazirgi ýaqytta jedel medısınalyq kómek brıgadalarynyń barlyq qyzmetkeri koronavırýs ınfeksııasymen aýyratyn naýqastardy anyqtaý algorıtmine oqytylǵan. Barlyq qajetti medısınalyq jabdyqtarmen, dárilik zattarmen jáne qorǵaný quraldarymen jabdyqtalǵan.
Sonymen qatar Baýyrjan Júsipov jedel kómek stansalarynyń janynan arnaıy call-ortalyqtar qurylǵanyn, onda medısınalyq kómek kórsetý máseleri boıynsha bilikti mamandar keńes berip jatqanyn aıtty.
Buǵan qosa Prezıdenttiń tapsyrmasyn oryndaý maqsatynda koronavırýspen kúres aıasynda epıdemııaǵa qarsy sharalardy júrgizýge tartylǵan medısına qyzmetkerlerin yntalandyrý jáne qoldaý úshin jedel medısınalyq kómek qyzmetkerlerine qosymsha tólemder qarastyrylǵan eken. Osy jyldyń mamyr aıynda jedel medısınalyq kómektiń 11 823 qyzmetkerine 2 mlrd teńgeden asa qosymsha tólemaqy berildi.
О́z kezeginde Nur-Sultan qalasynyń jedel medısınalyq járdem stansasynyń dırektory Murat Orazbaev elordada epıdemııalyq jaǵdaıdyń nasharlaýyna baılanysty 103 qyzmetine túsetin júkteme artqanyn málimdedi.
Onyń aıtýynsha, maýsym aıynyń basynan bastap ótinishter sany 4 esege ósti. Táýligine elorda turǵyndarynan 4 myńnan asa ótinish kelip túsedi. Qońyraýlar sany eki ese artty. Kóshpeli brıgada táýligine 3 myńǵa jýyq qala turǵynyna medısınalyq kómek kórsetedi.
Qazirgi ýaqytta jelide 118-den asa kóshpeli brıgada jumys isteıdi. Barlyq kóshpeli brıgada qaýipsiz jumys úshin jeke qorǵanys quraldarymen qamtamasyz etilgen jáne medısınalyq jabdyqtarmen 100% jaraqtandyrylǵan.
– Jedel medısınalyq járdemniń dıspetcherlik qyzmeti bazasynda Sovid-19 máseleleri boıynsha ótinishterdi qabyldaý úshin baılanys ortalyǵynyń qyzmeti uıymdastyrylǵan. Qajetti keńes alý úshin qala turǵyndary 705-103 nómirine habarlasa alady. Elordada kún saıyn 5-7 adamǵa deıin aýyratyn tutas otbasy túrindegi jańa ınfeksııa oshaqtary anyqtalady. Bul jaǵdaılar otbasylyq saltanattardy ótkizý kezinde anyqtalady, buǵan jol berilmeıdi. Qatań sanıtarlyq normalardy saqtamaıtyn adamdardyń beıqamdyǵy otbasynyń múshelerin, sonyń ishinde qarııalar, balalar, júkti áıelderdiń juqtyrýyna ákep soqtyrady, – dedi Murat Orazbaev.
Azamattar eldegi jaǵdaıdyń ýshyǵyp bara jatqanyn eskerip, sanıtarlyq normalardy qatań saqtaý, áleýmettik qashyqtyqty ustaý, adamdar kóp jınalatyn jerlerge barmaý sııaqty saqtyq sharalaryna barynsha mán berýi kerek.
