Qazaqstan • 17 Shilde, 2020

Qazaqstandy sýarmaly sýmen qamtamasyz etý jaǵdaıy talqylandy

38 ret kórsetildi

Talqylaý QR Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrliginiń alqasy aıasynda ótkizildi. Sondaı-aq qoqystar jáne aýa basseıniniń jaǵdaıy talqylandy. Birinshi jartyjyldyqtyń qorytyndylary shyǵarylyp, jyldyń sońyna deıingi josparlar aıtyldy.

Alqa aıasynda eldegi ekologııalyq jaǵdaı týraly negizgi máseleler talqylanyp, Ekologııa vıse-mınıstrleriniń esepteri tyńdaldy. Alqa jumysyna mınıstrliktiń, onyń ishinde aımaqtyq bólimshelerdiń barlyq basshylary, sondaı-aq qoǵam qaıratkerleri qatysty.     

Alqada sý resýrstaryn basqarý men ırrıgasııalyq jáne aýyz sýmen qamtamasyz etýdiń ózekti máselelerine, sondaı-aq eldiń aýa basseıniniń jaı-kúıine, josparlanbaǵan qoqystar men qaldyqtardy óńdeýdiń jaǵdaıyna erekshe nazar aýdaryldy.

Máselen, vıse-mınıstr Sergeı Gromovbúgingi tańda respýblıkada tutastaı alǵanda Ertis, Tobyl, Esil, Nura ózenderiniń basseınderinde sýdyń ortasha mólsheri, Jaıyq, Ile, Syrdarııa, Shý, Talas ózenderiniń basseınderinde sýdyń tómendigi baıqalatynyn atap ótti. “Aýyldyq eldi mekenderdi aýyz sýmen qamtamasyz etý úshin 2020 jyly 14 jobany iske asyrýǵa 7,1 mlrd. teńge qarastyrylǵan. Onyń ishinde bıyl 5 jobany aıaqtap, 1 jobalyq-smetalyq qujattamany ázirleý josparlanǵan», - dep málimdedi S. Gromov. 

Atap ótsek, Gıdroqurylǵylardy qaıta qurý jáne salý bóliginde bıyl 9 jobany iske asyrýǵa 6,8 mlrd. teńge qarastyrylǵan. Sonymen qatar 7 jobalyq-smetalyq qujattama ázirlenýde. Onyń nátıjesinde 132,8 myń ga kepildi sýmen qamtamasyz etiledi. Sýarmaly jerler men 31 myńnan astam turǵyny bar 7 eldi mekendi sý basý qaýpi joıyldy. Osy 9 jobanyń 4-in bıyl tapsyrý josparlanǵan.

Maǵzum Myrzaǵalıev óz kezeginde múddeli memlekettik organdarmen Sý resýrstaryn basqarýdyń memlekettik baǵdarlamasynyń daıyn jobasyn ázirleýdi jedeldetý kerektigin atap ótti.

Sonymen qatar, Memleket basshysynyń Qaraǵandy oblysyndaǵy Jezqazǵan jáne Sátbaev qalalaryn aýyz sýmen qamtamasyz etý jónindegi tapsyrmasyn oryndaý maqsatynda Mınıstr bul jobany ýaqtyly júzege asyrý qajettiligi jóninde de toqtaldy.

Sonymen qatar, M.Myrzaǵalıev sýarmaly jerlerdi sýarmaly sýmen qamtamasyz etý úshin birqatar óńirlerde jumystardy jedeldetý qajettiligine nazar aýdardy. “О́zderińiz bilesizder, buǵan deıin Memleket basshysy sýarmaly jerlerdi 3,0 mıllıon gektarǵa jetkizýdi tapsyrǵan bolatyn. Alǵashqy kezeńde 492 myń gektar jańa sýarmaly jer paıdalanýǵa beriledi dep josparlanýda. Bul jumys 2022 jyly aıaqtalýy kerek”, dedi mınıstr.

Maǵzum Myrzaǵalıev Sý kodeksiniń jańa nusqasyn ázirleý qajettigine de toqtaldy.

Mınıstr sharýa qojalyqtaryn sýarmaly sýmen qamtamasyz etýge erekshe nazar aýdardy.

«Bul óte mańyzdy másele. Biz sharýalarymyzdyń sýsyz qalýyna jol bermeýimiz kerek. Basseındik ınspeksııalar men «Kazvodhoz» RMK fılıaldarynyń basshylary ár fermermen qolmen jumys jasaýy kerek», - dep atap ótti M.Myrzaǵalıev alqada.

Ekologııalyq kodeks týraly QR EGTRM vıse-mınıstri Ahmetjan Pirimqulov baıandama jasady. Ol birinshi jartyjyldyqta Ekologııalyq kodekstiń jańa redaksııasyn talqylaý jumystary júrgizilip, qyrkúıekten bastap bul jumys jalǵasatynyn aıtty. Onyń aıtýynsha, Kodeks kópshiliktiń jáne iri bıznestiń   zor qyzyǵýshylyǵyn týdyryp, ony talqylaýǵa belsendi qatystyrýy tıis.

Atmosferalyq aýa sapasy ekologııalyq problemalardyń biri bolyp qala beredi, dedi vıse-mınıstr. Búgingi tańda Shyǵys Qazaqstan, Jambyl, Pavlodar jáne Qaraǵandy   oblystarynda shyǵaryndylardyń ósýi baıqalady. Ekologııalyq monıtorıng nátıjeleri boıynsha Aqtóbe, Atyraý, Nur-Sultan, Almaty, Shymkent, О́skemen, Qaraǵandy, Temirtaý, Balqash, Jezqazǵan qalalary atmosferalyq aýanyń lastanýynyń joǵary deńgeıi baıqaldy, dedi A.Pirimqulov.

Memleket basshysy 10 shildede ótkizilgen Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda atap ótken stıhııalyq qoqystarǵa qatysty jaǵdaıǵa keletin bolsaq, olardyń eń kóp sany Aqmola (1576), Qaraǵandy   (1081), Almaty (876) jáne Aqtóbe (747) oblystarynda tirkelgen, dep atap ótti vıse-mınıstr. Máselen, Nur-Sultan qalasynda 400-den astam stıhııalyq qoqys anyqtalǵan.

«Aqmola oblysynyń kóptegen stıhııalyq úıindileri - bul qalanyń shekaralas aýmaǵy ekenin eskere otyryp, tabıǵı resýrstar basqarmasy qala IID-men birlese otyryp,QTQ, qurylys qaldyqtaryn tasymaldaıtyn júk avtokólikteriniń qaladan shyǵýyna tyıym salý mehanızmin ázirleý jáne barlyq avtokólikterdi MО́Z-ge baǵyttaý qajet dep sanaımyn”, - dedi A.Pirimqulov. – «Nur-sultan qalasyndaǵy qoqys óńdeıtin zaýytqa barǵan kezde tabıǵı resýrstar basqarmasynyń, ákimdiktiń ókilderimen birlesip, qurylys qaldyqtaryn polıgonǵa aparyp jibermeı, apatty úıindilerge tastaıtyny anyqtaldy. Bul polıgonda qaldyqtardy kómýdiń qymbat baǵasy, ıaǵnı qurylys qaldyqtary bar mashına 70-ten 100 myń teńgege deıin tóleýi tıis. Ákimdik polıgonnyń qunyn tómendetý nemese ony tegin jasaý múmkindigin qarastyrý qajet dep sanaımyn. Sonymen qatar, meniń oıymsha, qurylys qaldyqtaryn kádege jaratý jobasyn júzege asyrmaı-aq, qoqys óńdeıtin zaýytqa qarjy salyp, ásirese qurylys qaldyqtary retinde toltyrma QTQ úshin polıgon paıdalanatyn jaqsy usaqtaý qurylǵysyn ornatý qajet".

Aıta keteıik, Ekologııa mınıstriniń tapsyrmasy boıynsha Qazaqstanda call-ortalyq qurylady, oǵan qaldyqtardy zańsyz tastaıtyn tulǵalar týraly aqparat, sondaı-aq apatty qoqys tastaıtyn jerler týraly aqparat túsedi. Aqparat JAO, IID jáne ekologııa departamentterine ýaqtyly jaýap berý úshin beriletin bolady.

Qazir Ekologııa mınıstrligi jergilikti ákimdiktermen birlesip apatty qoqystardy joıý jumystaryn júrgizýde.

1

Sondaı-aq, Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha Nur-sultan jáne Almaty qalalarynyń ekologııalyq problemalaryn keshendi sheshý jónindegi jol kartasy ázirlendi, ol jylý-energetıkalyq óńdeý kásiporyndarynyń, jeke sektordyń, avtokólikterdiń shyǵaryndylaryn azaıtý jáne aýmaqtardy kógaldandyrý jónindegi is-sharalardy kózdeıdi. Bul atmosferalyq aýanyń sapasy men qaldyqtarmen jumys isteý problemalaryn sheshýge múmkindik beredi. Osyndaı jol kartasy ár óńir boıynsha pysyqtalýda.

Sonymen qatar, osy jyldyń maýsym aıynda Májilis depýtattary qaldyqtardy energetıkalyq kádege jaratý týraly Zań jobasyn qoldady. Búgingi tańda zańǵa táýeldi aktiler ázirlenýde.

Vıse-mınıstr Erlan Nysanbaevsondaı-aq alqada orman sharýashylyǵy jáne janýarlar dúnıesi salasyndaǵy jumys nátıjeleri týraly baıandama jasady.

Atap aıtqanda, ol erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtar jelisin keńeıtý maqsatynda bıyl Býrabaı ulttyq parkiniń aýmaǵyn 3,1 myń gektarǵa jáne Barsakelmes qoryǵynyń aýmaǵyn 2,3 myń gektarǵa ulǵaıtý sharalary qolǵa alynǵanyn aıtty. Sondaı-aq, Batys Qazaqstan oblysynda 343 myń ga alańmen «Bókeı ordasy» jańa rezervatyn qurý jumystary júrgizilýde. Sondaı-aq, Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn oryndaý maqsatynda Ulytaý ulttyq parkin qurý jumystary júrgizilýde (jobalyq aýdany 64,0 myń ga), - dedi E.Nysanbaev.

Vıse-mınıstr sondaı-aq eldegi brakonerlik jaǵdaıǵa erekshe nazar aýdardy. Sonymen, onyń aıtýynsha, qylmystyq jaýapkershiliktiń qataıǵanyna qaramastan, brakonerlik jaǵdaılary toqtamaýda. Aqbókenderdi aýlaýǵa mamandanǵan uıymdasqan qylmystyq toptardyń is-áreketin toqtatý maqsatynda, aǵymdaǵy jylǵy aqpan aıynda Ekologııa mınıstrligi, Ishki ister mınıstrligi men UQK birlesken buıryǵymen «Kıik» tabıǵatty qorǵaý aksııasyn ótkizý jospary bekitildi. Jyl basynan beri 39 brakonerlik faktisi anyqtalyp, 1571 múıiz ben 513 aqbókenniń tutas eti alyndy. 

Sondaı-aq, Mınıstrliktiń jaýapty hatshysy Sábıt Nurlybaı ótken jyldyń qarashasynda QR EGTRM Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń qatysýymen iske qosqan «Adaldyq alańy» jobalyq keńsesi jumysynyń nátıjeleri týraly baıandama jasady. Jobalyq keńseniń jetekshisi - Aıgúl Soloveva. S.Nurlybaı, atap aıtqanda, mınıstrliktiń ótinishterdi qaraý algorıtmin bekitkenin, Jobany jáne onyń salalaryn uıymdastyrý jáne kadrlyq qamtamasyz etý máseleleri sheshilgenin, sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres sharalary qabyldanǵanyn atap ótti. Jobalyq bıýronyń qatysýymen Mınıstrlik Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigimen birlesip, 2 komıtette (qorshaǵan ortany retteý jáne baqylaý, orman jáne jabaıy tabıǵat komıteti) sybaılas jemqorlyq táýekelderine syrtqy taldaý júrgizildi. Anyqtalǵan qaterlerdi joıý boıynsha sharalar qabyldanýda.

О́ńirlerdegi mınıstrlik qyzmetkerlerin kóshpeli tekserýler júrgizý praktıkasy jalǵasatyn bolady. Ortalyq apparat pen komıtetter tártiptik komıssııalarynyń otyrystary «Adaldyq alańy» ókilderiniń qatysýymen ótetin bolady.

QR EGTRM komıtetteriniń tóraǵalaryna mınıstrliktiń 2019-2020 jyldarǵa arnalǵan Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl josparynyń jáne Prezıdent Ákimshiliginiń atynan ázirlengen Sybaılas jemqorlyq qaterleri kartasynyń oryndalýyn jeke baqylaýǵa alý tapsyryldy.

S. Nurlybaı bıýdjet qarajatyn ıgerý kezinde zańdylyqty saqtaý qajettiligi týraly eske saldy. Sý resýrstary jónindegi komıtetke sý salasynyń jobalaryn iske asyrý kezinde, onyń ishinde Jumyspen qamtýdyń jol kartasy boıynsha jobalardy iske asyrý kezinde turaqty negizde «Adaldyq alańy» jobasynyń monıtorıngtik tobyn árbir obekt boıynsha jobalardy iske asyrýdyń barlyq satylarynda Konkýrstyq jáne qabyldaý komıssııalaryna engizý usynyldy. Komıtet tóraǵalaryna, «Qazgıdromet» jáne «Kozvodhoz» RMK basshylaryna jobalyq keńseniń monıtorıngtik tobynyń múshelerin memlekettik satyp alý rásimderin júrgizý boıynsha jumys toptarynyń quramyna engizý usynyldy.

Sondaı-aq, S.Nurlybaı alqa qatysýshylaryna eldegi kúrdeli epıdemıologııalyq jaǵdaı týraly eske salyp, karantın rejımin saqtaýdy qamtamasyz etýge shaqyrdy.

Alqa sońynda mınıstr Maǵzum Myrzaǵalıev mınıstrliktiń barlyq qyzmetkerleriniń atalǵan nusqaýlyqtardy belgilengen merzimde sapaly oryndaýy, sonymen qatar ashyq jáne aıqyn jumystar júrgizýi qajettigine erekshe nazar aýdardy.

 

 

Sońǵy jańalyqtar

Dollar baǵamy arzandady

Ekonomıka • Búgin, 12:30

Petropavlda esirtki zerthanasy anyqtaldy

Aımaqtar • Búgin, 09:20

Qyran qanatynda qalyqtaǵan jyr

Rýhanııat • Búgin, 08:43

Sóz soıyl №105

Rýhanııat • Búgin, 08:39

Qaıyrymdy ister marafony jalǵasýda

Rýhanııat • Búgin, 08:33

Qundy qazyna ortalyǵy

Rýhanııat • Búgin, 08:15

Investısııa tartýǵa kúsh salýda

Aımaqtar • Búgin, 08:12

Talapty qyz Tálipova

Sport • Búgin, 08:10

Tarıhta turlaý bolǵan ba?

Tarıh • Búgin, 08:08

Serbııada saıysqa túsedi

Boks • Búgin, 08:06

Shúkirshilik

Rýhanııat • Búgin, 08:02

Bastamalardy qoldaý alańy

Saıasat • Búgin, 08:00

Alash topyraǵyndaǵy altyn tarıh

Eń qysqa áńgime • Búgin, 08:00

«Haılaıt» synynda bet qaratpady

Oqıǵa • Búgin, 07:59

Ahýal alańdatyp tur

Aımaqtar • Búgin, 07:52

Sábı saýdasy qashan toqtaıdy?

Qoǵam • Búgin, 07:51

Aqtóbede «jol jyry» qaıta bastaldy

Qoǵam • Búgin, 07:48

Aq jeleńdi abzal jandar

Qoǵam • Búgin, 07:47

Jarqaıyńnyń jomart jandary

Aımaqtar • Búgin, 07:40

Jappaı vaksınalaý algorıtmi jasaldy

Medısına • Búgin, 07:35

Úndistandaǵy ahýal nashar

Álem • Búgin, 07:32

Jol – memlekettiń kúretamyry

Aımaqtar • Búgin, 07:24

Til men tarıh – halyqtyń qos qanaty

Oqıǵa • Búgin, 07:17

Uqsas jańalyqtar