"Ulttyq Bank paıyzdyq dálizdi +/- 1,5 p.t. deıin azaıta otyryp, bazalyq mólsherlemeni jyldyq 9% deıin tómendetýge sheshim qabyldady. Bul ınflıasııaǵa qarsy táýekelderdiń álsireýine jáne 2020 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda boljanǵan deńgeıden ekonomıkalyq belsendiliktiń kúsheıýine baılanysty. Aǵymdaǵy jyldyń maýsymyndaǵy jaǵdaıǵa karantındi qataıtý boıynsha qabyldanǵan sharalar qosymsha dezınflıasııalyq áser etedi.Sonymen birge bazalyq ınflıasııa (ortasha alynǵan) jáne ortasha ınflıasııa 2020 jylǵy maýsymda anaǵurlym qalypty dınamıkany kórsetti - sáıkesinshe 6,1% jáne 4,4%. Jyl basynan beri birtindep jedeldetýdi atap ótken jón (2019 jylǵy jeltoqsanda - sáıkesinshe 5,2% jáne 4,3%), biraq sonymen birge bazalyq ınflıasııanyń kórsetkishteri jalpy ınflıasııaǵa qaraǵanda baıaý ósýde, bul ınflıasııanyń aqsha quramdas bóliginiń birshama ósýiniń belgisi", - dep túsindirdi Ulttyq bank.
Ulttyq Bank dollarlandyrýdyń ósý qaýpi edáýir tómendedi, bul stavkalardy tómendetý áleýetin keńeıtti dep tolyqtyrdy. Alty aıdyń qorytyndysy boıynsha teńgelik aktıvterdi qorǵaý boıynsha jedel sharalardyń nátıjesinde aldyn ala málimetter boıynsha depozıtterdi dollarlandyrý 43,1% -dan 40% -ǵa deıin tómendedi. Bul sonymen qatar bazalyq mólsherlemeni tómendetý múmkindigin qoldaıdy. Qadaǵalaý bóliminde túsindirilgendeı, dálizdiń tarylýy qarjy naryqtaryndaǵy jaǵdaıdy turaqtandyrýmen jáne ekonomıkanyń jańa jaǵdaılarǵa birtindep beıimdelýimen baılanysty.
"Bul sheshim aqsha naryǵynyń stavkalaryn bazalyq deńgeıge jaqyndatady, aqsha naryǵynyń baǵamdarynyń qubylmalylyǵynyń tómendeýin qamtamasyz etedi jáne naryq qatysýshylary arasynda neǵurlym turaqty kútýlerdiń qalyptasýyna yqpal etedi. Jańa stavka deńgeıi belgili bir dárejede nesıeler qunyn tómendetý arqyly ósip kele jatqan nesıelik táýekelderdiń ornyn toltyrady. ekonomıkaǵa karantındi qataıtý jáne Qazaqstandaǵy ekonomıkalyq ósýdi qalpyna keltirýdi qoldaý", - dep atap ótti Ulttyq bank.
Inflıasııaǵa keletin bolsaq, 2020 jyldyń maýsymynda ol 7% qurady. Inflıasııaǵa negizgi úlesti azyq-túlik taýarlarynyń qymbattaýy qosady, baǵanyń ósýi jyldyq kórsetýde 11,1% qurady. Sonymen qatar, aı saıynǵy azyq-túlik ınflıasııasy baıaýlaýda - sáýirdegi 1,9% -dan maýsym aıynda 0,5% -ǵa deıin. Maýsymda eń kóp jyldyq ósim jemisterde (23%), makaron ónimderinde (15,3%), et jáne et ónimderinde (14%), nan ónimderi men jarma ónimderinde (13,5%), balyq jáne teńiz ónimderinde (11,7%) baıqaldy. )
Inflıasııanyń basqa komponentterine baǵanyń ósýi qalypty deńgeıde qalyp otyr. Azyq-túlikke jatpaıtyn ınflıasııa boljamnan tómen jáne 5,4% qurady. Baǵanyń ósýiniń aı saıynǵy dınamıkasy turaqty jáne 0,5% -dan aspaıdy. Naqty aqshalaı kiristerdiń túsýi jaǵdaıynda karantındik sharalar men halyqtyń satyp alý qabiletiniń tómendeýi jaǵdaıynda tutynýshylyq suranystyń qysqarýy azyq-túlikke jatpaıtyn ınflıasııaǵa tejeýish áser etedi. Maýsym aıynda aqyly qyzmetterdiń ınflıasııasy jyldyq kórsetýde 3% qurady.
Sonymen birge ınflıasııalyq kútýler salystyrmaly túrde turaqty bolyp qalady. О́tken aıda ınflıasııanyń sandyq baǵalaýy 5,4% qurady. Kelesi 12 aıda baǵanyń jalǵasatyn nemese jedeldetilgen ósýin kútetin respondentterdiń úlesi 43% -ǵa deıin tómendedi (mamyrda - 54%).
"Maýsymdaǵy jyldyq ınflıasııanyń naqty dınamıkasy boljamdy boljamdarǵa sáıkes keledi. Aldaǵy aılarda jyldyq ınflıasııanyń odan ári údeýi 2020 jyldyń aıaǵynda 8-8,5% deńgeıinde bolady. Karantındi qataıtý sharalarynan ınflıasııalyq áserdiń joǵarylaýy, sondaı-aq IJО́-niń edáýir tómendeýi boljammen salystyrǵanda, 2020 jyldyń birinshi jartysynda ınflıasııanyń 2021 jyly 4-6% deńgeıiniń joǵarǵy shegine deıin birtindep tómendeýin qamtamasyz etedi. Aǵymdaǵy jyly ınflıasııanyń ósýiniń negizgi qaýipteri - fıskaldyq jáne kvazısıskalyq ımpýlstiń ınflıasııalyq prosesterge áseri, karantın jaǵdaıynda jetkizý tizbeginiń úzilýi saldarynan usynystyń tómendeýi, sondaı-aq teńgeniń aıyrbastaý baǵamynyń álsireýi aıasynda ımport baǵasynyń ósýi", - dedi bas bank.
Bul rette, birinshi jartyjyldyqtyń qorytyndylary boıynsha Qazaqstannyń JIО́ jyldyq kórsetýde -1,5% boljammen salystyrǵanda 1,8% tómendedi. Bul karantın sharalarynyń jeńildetilýine jáne saýda jáne tamaqtandyrý obektileriniń ashylýyna qaramastan, 2020 jyldyń mamyr aıynyń ortasynan bastap qyzmet kórsetý sektorynyń quldyraýyna baılanysty. Ulttyq Banktiń pikirinshe, JIО́ dınamıkasyna aqparat pen baılanys (9%), densaýlyq saqtaý, bilim berý jáne memlekettik basqarý salalary oń úlesin qosty. Taý-ken óndirý (2,2%) jáne óńdeý ónerkásibiniń (4,8%) ósýi baıqalady. Qurylys jumystarynyń keńeıýi (11,2%) jáne aýyl sharýashylyǵy jalpy óniminiń ósýi (2,4%) ekonomıkalyq belsendilikke de qoldaý kórsetedi.
"Negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııalar azaıady, onyń ishinde halyqtyń naqty kiristeriniń tómendeýine baılanysty ishki suranystyń qysqarýy kórinedi. Jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda ınvestısııalar kólemi jyldyq negizde 2,9% tómendedi. Dınamıkaǵa negizgi áser taý-ken óndirisine ınvestısııalardyń 11-ge tómendeýi boldy. , 6% (2020 j. Qańtar-maýsym - 2019 j. Qańtar-maýsym) Teńiz ken ornyndaǵy qurylys jumystarynyń toqtatylýyna baılanysty.Sonymen birge jıyntyq suranysty áleýmettik qamsyzdandyrý men áleýmettik kómekke memleket shyǵystarynyń ulǵaıýy qoldaıdy.Qańtardaǵy respýblıkalyq bıýdjettiń shyǵyny - 2020 jyldyń maýsymy 19,9% ósti", - dedi Ulttyq bank.
Sonymen qatar, negizgi bankte aıtylǵandaı, syrtqy sektordaǵy jaǵdaı belgisiz kúıinde qalyp otyr. 2020 jylǵy maýsymda karantındik shekteýlerdiń ishinara alynyp tastalýy saldarynan álemdik ındýstrııa jáne qyzmet kórsetý salasynda jaqsarý baıqaldy. Sarapshylar Kovıd-19 pandemııasynyń qaıtalaný qaýpi joǵary bolyp qala beredi, aldaǵy aılarda álemdik ekonomıkada iskerlik belsendiliktiń qalpyna kelýi týraly belgisizdik týyndaıtynyn aıtyp jatyr.
Álsiz syrtqy suranys jáne yntalandyrý sharalarynyń bolmaýy Qytaı ekonomıkasynyń qalpyna kelýine qaramastan, álemdik ekonomıkanyń kútiletin ósýin shekteýi múmkin. Sonymen birge, Qazaqstannyń saýda seriktesteri bolyp tabylatyn elderdiń 2020 jylǵa qaraı ósý perspektıvalary baǵalary tómen qaraı qaıta qaraldy.
Consensus Economics boljamdary boıynsha Reseı ekonomıkasy 2020 jyly 5,2%-ǵa qysqarady. Koronavırýstyq pandemııa jaǵdaıynda tutynýshylyq suranystyń nasharlaýyna baılanysty, EO ekonomıkasynyń ósý boljamy bıyl 8,4% deıin tómendedi. Qytaı ekonomıkasynyń 2020 jylǵa arnalǵan boljamdary ózgerissiz. Qytaıdyń JIО́ ósimi 2020 jyly 1,4% quraıdy.
Munaıdyń álemdik naryǵyndaǵy jaǵdaı salystyrmaly túrde oń sıpattalady. Kóptegen elderde karantındik sharalardy jeńildetý suranystyń qalpyna kelýin yntalandyrady jáne munaı baǵasyna oń áser etedi. Álemdegi quldyraýdy alyp tastaǵannan keıin jáne sáıkesinshe ónerkásiptik sektordy qaıta iske qosqannan keıin munaı tutyný aıtarlyqtaı ósti.
"EIA málimetteri boıynsha, 2020 jylǵy maýsymda aldyńǵy aımen salystyrǵanda álemdegi munaıǵa suranys kúnine 5,3 mln. Barrelge ósti. Qytaıdan basqa barlyq iri ımporttaýshy elderde munaı tutyný ósimi tirkeldi. Sonymen qatar, munaı óndirisi birtindep jalǵasýda. qysqarýy, OPEK + kelisimi jáne Amerıka Qurama Shtattary men Kanadadaǵy munaı óndirisiniń álsireýi. Nátıjesinde, Brent markaly munaıǵa álemdik baǵa belgileýler barreline 42 dollardan joǵary baǵany 2020 jyldyń shildesinen bastap ustap turdy. 2020 jyldyń ekinshi jartysynda jáne 2021 jyly munaıǵa suranys artady dep kútilýde. Munaı tutynýdyń kútiletin jedeldetýi 2020 jyldyń basynan bastap jınaqtalǵan shıkizat qoryn azaıtýǵa múmkindik beredi. Osy jyly munaı óndirisi OPEK-ke kirmeıtin elderde (ásirese, AQSh, Kanada, Meksıka) jáne OPEK + kelisimi boıynsha tómendeıdi. 2021 jyly munaı óndirisin jedeldetý kútilýde, bul munaı baǵasynyń qalpyna kelýimen jáne álemdik ekonomıkadaǵy jaǵdaıdy turaqtandyrýmen baılanysty bolady", - dep túsindirdi Ulttyq bank..
Sonymen birge, aǵymdaǵy jyldyń basyndaǵy tólem balansynyń aǵymdaǵy shoty oń bolǵanyna qaramastan, negizgi bank syrtqy sektor statıstıkasynyń nasharlaýyn kútedi.
"Aǵymdaǵy jyldyń ekinshi toqsanyndaǵy munaıdyń tómen baǵasy, ony óndirý qarqynynyń tómendeýi jáne ótken jylmen salystyrǵanda eksporttyń negizgi taýarlaryna suranystyń tómendeýi tólem balansynyń aǵymdaǵy shotynyń tapshylyǵynyń keńeıýine sebep bolady (2019 jyly tapshylyq 6,5 mlrd. Dollardy qurady). Sonymen birge ımporttyń tómendeýi baıqalady. memlekettik baǵdarlamalar men naqty sektordy qoldaý bastamalaryn iske asyrý esebinen az mańyzdy bolady. Aǵymdaǵy shottyń tapshylyǵynyń ulǵaıýy teńgeniń álsireýi úshin táýekel faktory jáne nátıjesinde ınflıasııaǵa qarsy táýekelder faktory bolyp qala beredi", - dediUlttyq bank.
Sonymen qatar, syrtqy ınflıasııalyq fon tómen deńgeıde qalyp otyr. Ulttyq banktiń málimetinshe, mamyrda EO-da ınflıasııa 0,5% qurady. Maýsym aıynda Qytaıda jyl saıynǵy baǵanyń ósýi josparly kórsetkishten tómen 2,5% quraıdy. Reseıde maýsym aıynda ınflıasııa 3,2% deńgeıinde boldy. Reseıdiń Ortalyq banki ekonomıkany qalpyna keltirýdiń tómendegen perspektıvalaryn jáne ınflıasııalyq táýekelderdiń edáýir ósýin eskere otyryp, sońǵy sheshim boıynsha negizgi mólsherlemeni 1 paıyzdyq pýnktke túsirdi. 4,5% deıin.
"Aǵymdaǵy sheshim ınflıasııanyń boljamdy dálizden aýytqý qaýpin, syrtqy sektordaǵy qalpyna kelý qarqynynyń belgisizdigin jáne ulttyq ekonomıkanyń edáýir tómendeýin eskere otyryp qabyldandy, bul tutynýshylyq suranystyń tómendeýine áser etýi jáne qosymsha dezınflıasııalyq áser etýi múmkin", - dep qorytyndylady Ulttyq Bank.
