Jastar tarıhı murany jandandyrmaq

Bul jobanyń basty erek­sheligi respýblıkamyzdyń túk­pir-túk­pirindegi eriktilerge óz erkimen jobaǵa qatysyp, bel­sendiligin art­tyrýǵa múm­kindik berýinde. Týǵan halqynyń tarıhyn zertteý ortaq maq­sa­ty­na aınalǵan talantty jas­tar bir-biriniń shyǵar­ma­shy­lyǵyn shyńdap, rýhanı ke­meldenýine yqpal ete otyra, mádenı muranyń saqtalýyna aqparattyq izdenis qosa alady. Sonymen birge, eń bastysy, tarıh, mádenıet eskertkishterin jáne memorıaldyq keshenderdi qal­pyna keltirý jáne saqtaý jó­nindegi jobalarǵa qatysyp, ta­rı­hymyzdyń urpaqtan-urpaqqa mura bolyp qalýyna qolǵabys etedi.

Jaqynda túrkistandyq volonterler Otyrar, Kúltóbe, Saıram, Isfıdjap, Ordabasy, Uzyn ata, Úkash ata, Saýran, Appaq Ishan me­dresesi syn­dy tarıhı oryndarynda, Aqsý-Ja­baǵyly, Qarataý qoryq­ta­rynda restavrasııalyq, qal­pyna keltirý boıynsha ju­mys­ta­ryn bastady. Qazirgi tańda osy jobaǵa qatysýǵa ótinish bil­dir­gen volonterler sany 300-ge jetti. Bul – negizinen respýblıka boıynsha joǵary kórsetkish. Aı­­maqtaǵy jastardyń tarıhqa qyzy­ǵýshylyǵymen qatar, qa­sıet­ti jerlerdi qurmet tutyp, qa­dir­leýiniń nyshany ispettes.

Túrkistan oblysy Qoǵamdyq damý basqarmasy «Jastar re­sýrs­tyq ortalyǵynyń» basshy­sy Amalbek О́mirtaıdyń aıtýynsha, mundaı jobalar jas­óspirimder men jastardyń nazaryn mádenı muralarǵa aýdarý, ulttyq qun­dy­­lyq pen ult­tyq kod týraly jas­­tardyń tú­sinikterin jan­dan­dyrýǵa aıryq­sha áser etedi.

«Jobaǵa usynys bildirgen volonterler sanynyń kóptigi de jastardyń mádenıet pen tarıh­qa degen qyzyǵýshylyǵyn ańǵartsa kerek. О́zim de jas vo­lon­terlermen birge Saýran, Báı­­­­dibek aýdandaryndaǵy sha­ra­lar­ǵa qatysyp, sondaǵy jumys barysymen tanystym. О́z úle­simdi de qostym. О́ıtkeni biz ult­tyq mádenıetimiz arqyly ǵa­na ózimizdiń túp-tamyrymyzdy se­zinip, bolashaqqa baǵdar alamyz», deıdi ortalyq basshysy.

Osy kezge deıin «Birgemiz: Asyl mura» baǵytynyń «О́z elińdi tanyp bil» jobasy aıasynda Báıdibek aýdanynda ornalasqan Appaq Ishan meshit-medresesine, Báıdibek bı, Domalaq ana, Qos ana keseneleri, Boraldaı petro­glıfterine volonterlerge arnal­ǵan ekskýrssııa ótti. Onyń aıasynda jastar bul mekenderde ta­zalyq jumystaryn júrgizip, qabyrǵalardy árleýge, qorshaý aımaǵyn syrlaýǵa atsalysty.

«Áziret-Sultan» respýblı­kalyq qoryq murajaıyna qa­rasty Kóne Saýran qalasynda eriktilermen senbilik jumys­tary júrgizip, atalǵan mýzeıge qaraıtyn «Kúltóbe» ar­heo­­­­­logııalyq qazba orny da volonterlerge tanystyryldy. Tek Túrkistan oblysynyń aı­ma­ǵy ǵana emes, kórshiles Jam­byl oblysy Jýaly aýdanyn­da­ǵy «Jylqyshy tóbe» qory­myn­daǵy arheologııalyq qazba jumys­taryna óńirimizdiń volon­ter jas­tary baryp, ondaǵy jumys­tarǵa belsendi atsalysyp, qazba jumystaryna qatysyp keldi.

Túrkistandyq volonterler áli de bolsa qarqyndy ju­mys istep, tarıhı-mádenı oryn­dardy gúldendire túspek nıette. Tek tazalyq pen retke kel­­tirý jumystarynan ózge al­­daǵy ýaqytta tarıhı aımaq­tar­­­­­da ashyq aspan astyndaǵy teatr­­­landyrylǵan qoıylymdar daıar­laý da josparda bar. Onyń da­ıyndyq jumystaryna kiri­sip, qazirgi ýaqytta Kúltóbe aýma­ǵyndaǵy qoıylym ssenarıı­leri daıarlanyp jatyr.

Bul jumystardyń bári jal­pyulttyq jobanyń aıasynda ta­rıhı nysandardy saqtaý men qal­pyna keltirýge yqpal etip qana qoımaı, jastardyń olarǵa degen qyzyǵýshylyǵyn oıatýǵa áser etip otyr degen senimdemiz.

Rysgúl DOSJANOVA,

Volonter