Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri Serik Ahmetov Arqalyq qalasyna jasaǵan saparyn aldymen «Arqalyq-Shubarkól» temirjol ýchaskesi qurylysynan bastady. «Arqalyq-Shubarkól» temirjol tarmaǵy bolashaqta tek Jezqazǵan-Arqalyq óńirine ǵana emes, tutas elimiz ekonomıkasynyń damýyna qyzmet etetin strategııalyq mańyzy bar qurylys bolyp tabylady. Temirjol túsken aımaqqa onymen birge áleýmettik qurylystar da salynady, adamdarǵa jumys orny ashylady. Uzyndyǵy 214 shaqyrym bolatyn bul temirjol qurylysynda qazir kóterme jol salynyp, kópir men jol ótpeleriniń, sý ótkizetin qubyrlardyń montajy aıaqtalyp qaldy. Premer-Mınıstr Serik Ahmetov zamanaýı tehnologııalarmen salynyp jatqan jol qurylysy jumystarynyń barysymen tanysty. Jaqsy baǵa berdi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri Serik Ahmetov Arqalyq qalasyna jasaǵan saparyn aldymen «Arqalyq-Shubarkól» temirjol ýchaskesi qurylysynan bastady. «Arqalyq-Shubarkól» temirjol tarmaǵy bolashaqta tek Jezqazǵan-Arqalyq óńirine ǵana emes, tutas elimiz ekonomıkasynyń damýyna qyzmet etetin strategııalyq mańyzy bar qurylys bolyp tabylady. Temirjol túsken aımaqqa onymen birge áleýmettik qurylystar da salynady, adamdarǵa jumys orny ashylady. Uzyndyǵy 214 shaqyrym bolatyn bul temirjol qurylysynda qazir kóterme jol salynyp, kópir men jol ótpeleriniń, sý ótkizetin qubyrlardyń montajy aıaqtalyp qaldy. Premer-Mınıstr Serik Ahmetov zamanaýı tehnologııalarmen salynyp jatqan jol qurylysy jumystarynyń barysymen tanysty. Jaqsy baǵa berdi.
– Bul temirjol tarmaǵy osy óńirge jańa tirshilik beredi. Jol boıynda kóptegen kásiporyndar ashylyp, jumys oryndaryn usynatyn bolady. Qazir qurylysy júrip jatqan merzimniń ózinde bul jerde úsh myńnan asa jumysshy eńbek etedi. Keıin temirjol iske qosylǵanda onda bir myń adam óziniń turaqty jumys ornyn tabady. Qazir temirjol qurylysyna ózimizdiń otandyq taýar óndirýshiler shyǵarǵan materıaldar paıdalanylýda. Prezıdenttiń nusqaýy boıynsha Arqalyq-Shubarkól temirjoly kelesi jyly jeltoqsan aıynda paıdalanylýǵa beriledi. Ol iske qosylǵanda elimizdiń ońtústik shyǵys, batys jáne ortalyq aımaqtaryna shyǵatyn joldar túıisetin bolady, – dedi Serik Nyǵmetuly. Jańa temirjol tarmaǵy monoqala Arqalyqty tranzıttik qalaǵa aınaldyrady. Al bul qala damýynyń ekinshi tynysyn ashady degen sóz.
Munan keıin Úkimet basshysy Torǵaı boksıt ken basqarmasynyń karerine keldi. ENRG korporasııasy quramyna kiretin «Alıýmınıı Kazahstana» aksıonerlik qoǵamynyń fılıaly bolyp tabylatyn Torǵaı boksıt ken basqarmasy negizinen boksıt pen otqa tózimdi saz balshyq óndiredi. Onda búgingi kúni bir myńǵa jýyq adam nápaqasyn taýyp otyr. «ENRG Kazahstan Alıýmınıı Kazahstana» aksıonerlik qoǵamynyń prezıdenti Almaz Ibragımov Premer-Mınıstrge óndiris ornynyń búgingi tynysyn tanystyrdy. Qazir óndiriste 4 karer ken arshıdy, jylyna 0,4 mıllıon tonna ken óndiriledi. Biraq halyqaralyq standart boıynsha mundaǵy boksıt qorynyń sheti kórinip qaldy, 3 mıllıon tonnadaı ǵana. Bul ken basqarmasynyń ómiri 7-8 jylǵa ǵana jetedi degen sóz. Al ken óndirý jónindegi kelisimshart 2017 jyly aıaqtalady. №8 Ashýtas karerinde jylyna 150 myń tonna otqa tózimdi saz balshyq shyǵarylady. Ol Oral metallýrgııa zaýytyna artylady. Torǵaı ken basqarmasy qalanyń áleýmettik jáne ekonomıkalyq ósýine yqpal etip otyr. Onyń jyl basynan beri Arqalyqtyń áleýmettik salasyna bólgen qarjysy 69 mıllıon teńgeni qurady. Karer basynda turǵanda Serik Ahmetov ken taýsylǵan kúnde de Arqalyq qalasynyń ómir súrýi úshin jasalatyn jumystardy qarastyrý kerektigin eskertti.
– Arqalyqtyń aınalasynda aýyl sharýashylyǵyn myqtap kóterip, uqsatý kásiporyndaryn ashýymyz kerek. Shaǵyn qalanyń damýy úshin barlyq tetikterdi iske qosqan jón. Sonda Arqalyqtyń ekinshi tynysy ashylady. Prezıdent aımaqtardy damytý baǵdarlamasynyń laıyqty deńgeıde atqarylmaı otyrǵandyǵyn eskertti. Eger memlekettiń múmkindikteri men jeńildikterin utymdy paıdalana bilseńizder, Arqalyq qalasy ómir súre beredi, gúldenedi, – dedi Premer-Mınıstr Serik Ahmetov.
Munan keıin Serik Nyǵmetuly Arqalyq qalasyndaǵy jylý-energetıkalyq ortalyǵyna keldi. Munda qys maýsymyna daıyndyq tyńǵylyqty júrgizildi. Alaıda qystan Arqalyqty alyp shyǵý jyl saıyn ózekti máselege aınalyp otyrǵany anyq. Sondyqtan Premer-Mınıstr Serik Ahmetov aınaldyrǵan 28 myń ǵana halqy bar shaǵyn qalany mazýtpen jylytý óte qymbatqa túsetinin aıtty.
– Memleket Arqalyq qalasyna mazýt úshin jylyna 800 mıllıon teńge qaıtarymsyz qarjy bóledi. Mazýtty kómirge aýystyrý qajet. Múmkindikti paıdalanǵan durys, mysaly Qusmuryn kómiri oǵan molynan jetedi, – dedi Serik Nyǵmetuly.
Oblystaǵy Qusmuryn karerinen kómir shyǵady. Ol Arqalyq qalasyna alys emes, kóp degende 200-300 shaqyrym ǵana. Ony Arqalyqqa tasyp jetkizý mazýtqa qaraǵanda áldeqaıda arzanǵa túsedi. Bul jóninde Premer-Mınıstr oblys ákimi Nuraly Sádýaqasovqa jáne tıisti oryndarǵa tapsyrma beriletindigin jetkizdi.
Premer-Mınıstr sapar sońynda toqtaǵan «Agroınterptısa» qus fabrıkasy az ýaqyttyń ishinde Arqalyqtaǵy qala quraýshy kásiporynǵa aınalyp úlgergen. Indýstrııalandyrý kartasy aıasynda iske qosylǵan kásiporyn ozyq tehnologııamen jumys isteıdi. Bıyl toǵyz aıda 74,5 mıllıon jumyrtqa óndirdi. Aldaǵy jyly kásiporyn tolyq qýatyna engende jumyrtqanyń sany jylyna 300 mıllıon danaǵa jetkiziledi. Qazir munda 230 arqalyqtyq nápaqasyn tabady. Al kásiporyn tolyq qýatyna engende Arqalyq qalasynyń 480 turǵyny munda turaqty jumys isteıdi.
Arqalyq qalasynyń damýyna 2013-2015 jyldarǵa arnalǵan monoqalalardyń keshendi damý jospary sheńberinde qolǵa alynǵan jobalar kepil bolmaq. Qazir un kombınatynyń, qurama jem zaýytynyń, mal sharýashylyǵy kesheniniń qurylysy qarqyndy júrgizilip otyr. Damýdyń keshendi jumysy úshin respýblıkalyq bıýdjetten 580 mıllıon teńge qarjy bólindi. Arqalyqtyń tynysy keńeıip keledi.
Názıra JÁRIMBETOVA,
«Egemen Qazaqstan».
QOSTANAI.
