Sodan beri «AG Disinfection Services» JShS oblys ortalyǵyndaǵy 1188 kópqabatty turǵyn úıdiń jertólesi men kireberisine qansorǵyshqa qarsy dárileý júrgizip keledi. Aldymen, masany dárileýdiń birinshi satysynda ashyq sý aıdyndary qamtyldy.
Bıolog-entomolog Aınagúl Dáýletııarovanyń aıtýynsha, jyl ótken saıyn qansorǵyshtyń shamadan tys kóbeıgeni baıqalady. Máselen, byltyr masanyń «Aedes Caspins», «Culex pipiens», «Culex modestus» dep atalatyn túrleri kezdesti. Masaǵa qarsy qoldanylǵan «Almafos», keıin «Sınýzan» dárileriniń áseri azaıa bastapty. Sol sebepten, «Agran», «Sıpermetrın», «Medılıssıper» tańdalypty.
Osyndaı san alýan dáriniń ýyty nege áser etpeıdi? Qulaq túbinen yzyńdap, mazany alatyn masanyń kóbeıýine ne sebep? Mamannyń pikirine júginsek, birinshiden, bul tabıǵı tepe-teńdiktiń buzylýymen baılanysty bolýy múmkin. О́ıtkeni Atyraýdyń ekologııalyq ahýaly kóńil kónshitpeıdi. Ekinshiden, oblys ortalyǵyndaǵy las sýlar birden-bir «oshaq» retinde qarastyrylyp otyr. Al úshinshiden, «Erik-Mostovoı» sekildi kanal men drenaj aryqtaryna jınalatyn sýdyń sasýy da qansorǵyshtyń kúsh alýyna sebeptiń biri bolatyny daýsyz. Bulardyń qataryna aýa raıynyń erte jylynýyn da qosýǵa bolady. Qazir tabıǵattyń mundaı qubylysy ǵalamdyq problemaǵa aınalyp otyr.
Osyndaı sebepterdiń áseri me, bıolog-entomolog Aınagúl Dáýletııarovanyń málim etýinshe, jyldan-jylǵa masany ýlaý jumysy da kúrdelene tústi. О́ıtkeni adam qanymen qorektenetin qansorǵysh ekologııanyń kez kelgen jaǵdaıyna tez beıimdeletinge uqsaıdy. Al bul masany ýlaýǵa arnalǵan dárilik zattardy únemi ózgertip otyrýǵa májbúr etedi. Máselen, tórt-bes jyl buryn masany dárileýge paıdalanylǵan «sıpermetrın», «solfak» sekildi preparattardyń ýyty joıylypty.
Al 2018 jyldan beri dezınfektorlar reseılik «Medılıssıper» preparatyn qoldanýǵa kóshken edi. Biraq bul da masaǵa áser etpeıtini anyqtalyp otyr. Sol sebepten, sońǵy kezde «Mıstral» preparaty qoldanysqa engizildi.
– Qazir bul preparattyń ekologııaǵa keri áseri zerttelip jatyr. «Mıstral» dárisiniń áseri joǵary bolǵandyqtan, ony kóp kólemde qoldanbaý kerek. Sol sebepten onyń kólemin azaıtyp, buryn qoldanysta bolǵan «Bombeı» preparatymen aralastyrdyq. Sońǵy aptada jasalǵan tájirıbede bul dárilik zat oń nátıje kórsetti. Dál qazir masany jappaı ýlaýdyń jetinshi satysyn júrgizýdemiz. Alda áli úsh satysy bar. Qaladaǵy dezınseksııalyq jumysqa alty brıgada jumyldyryldy. Onyń ekeýi tańǵy saǵat 9:00-den keshki saǵat 18:00-ge deıin jumys isteıdi. Bul brıgadalar kópqabatty úılerdegi jertóle men kireberiste zııankestermen kúresedi. Al tórt brıgada keshki saǵat 20:00-den túngi saǵat 02:00-ge deıin qala kóshelerinde, ashyq sý qoımalarynda, saıabaqta, mádenıet jáne demalys oryndarynda, sondaı-aq qala mańyndaǵy aýyldyq okrýgterde ýlaý jumysyn júrgizedi, – deıdi bıolog-entomolog Aınagúl Dáýletııarova.
Onyń aıtýynsha, masany ýlaý eki ádispen júrgiziledi. Birinshisi – dárini tútindetý, ekinshisi – sýmen aralastyryp býlandyrý. Qoldanystaǵy dárilerdiń áseri kúshti bolǵandyqtan, tútindetip ýlaý ekologııaǵa qaýip tóndiredi. Sondyqtan sońǵy jyldary dárini sýǵa qosyp, býlandyryp shashý qolǵa alynypty. Alaıda mamandar «masany joıýdyń tabıǵı joly joq» dep dabyl qaǵýda. О́ıtkeni masany azyq etetin baqa, ınelik syndy jándikter joıylyp barady eken. Al atyraýlyqtardy «Mıstral» masadan qutqara ma?
