Pikir • 17 Qyrkúıek, 2020

О́mir tynysy – ádildikte

163 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń halyqqa arnaǵan «Jańa jaǵdaıdaǵy Qazaqstan: is-qımyl kezeńi» atty Joldaýy búgingi jańa jaǵdaı, qazirgideı talap pen mindet naqtylana túsip otyrǵan keleli kezeńde kim-kimniń bolsyn sanasyna jetkilikti jetek boldy dep túsinemin.

О́mir tynysy – ádildikte

Joldaýda kóptegen másele oryndy kóterilgen. Tek oǵan halyq bolyp, «bir jaǵadan bas, bir jeńnen qol shyǵaryp» degendeı bir kisishe jumyla qoldaý tanytyp, qýattaı bilýimiz kerek. Biz, qaı-qaısymyz bolsyn: «Iá, Joldaýdy oqydyq. Endi bul qalaı júzege asar eken?» degendeı boıkúıezdik tanyt­pastan, oǵan jańasha kózqa­raspen ózimizden bastap ondaǵy atap kórsetilgen ózekti máse­lelerdi júzege asyrýǵa súbeli úles qosa bilýimiz kerek. О́ıtkeni Pre­zıdent búkil halyq bolyp atqarylýǵa tıis ómirsheń máse­lelerdiń basyn biriktirip, bizge usynyp otyrǵan joq pa?

Mysaly, Joldaýdaǵy: «Qol­jetimdi ári sapaly bilim» – dep atalatyn bóliminde balalar úıirmesiniń qyzmetin qaıta qal­pyna keltirý jóninde aıta kelip: «Onda jastarymyz qolónerdiń jáne shyǵarmashylyqtyń bas­tap­qy negizderimen tanysar edi» degendi aıtady. Olaı bolsa, sol bastapqy negizdi balalardyń boıyna sińire biletin mamannyń ózi bul jaýapkershilikti tereń sezine biletindeı ozyq oıly, bıik dárejeli bilim ıesi bolýǵa tıis. Ol izdenistiń adamy, jańashyl bastamany birinshi bolyp ózi kóteretindeı saýatty, eńbekshil, otanshyl azamat bolýy kerek. Mine, Prezıdent osyny júktep, talap etip otyr.

Osy tusta Memleket basshy­synyń: «Balalar úshin qaterli búgingideı aýmaly-tókpeli zamanda olardyń kúsh-jigeri men qyzyǵýshylyǵyn durys arnaǵa baǵyttaý mańyzdy. Balalar memleketimizdiń bolashyǵy emes pe?! Ákimderdiń jumysyn osy ólshem boıynsha da baǵalaımyz» degen sózin biz taza júregimizben, naqty qabyldaýymyz kerek. Bul aıtylǵan tekti sózdiń negizine laıyqty sapaly jumys atqaryp, Prezıdent tapsyrmasyna úlken iskerlikpen jaýap berýimiz qajet. Joldaý oryndalýymen qundy.

Sol sııaqty Joldaýda atap kórsetilgen myna bir máse­lege de jan-jaqty ári erekshe sa­ýat­tylyq tanyta qarasaq deımin. Mysaly: «Qaıtalap aıtamyn: memlekettik qury­lym­dardyń kásipkerlik qyzmetke kez kelgen zańsyz aralasýy, bıznesmenderdiń jumysyna ke­dergi keltirý memleketke qar­sy jasalǵan aýyr qylmys retinde baǵalanýy kerek» degen Prezıdent sózin sol kásip­ker­lerdiń ózi: «Boldy, bitti, bizdi endi eshkim mazalaı almaıdy» dep emes, kerisinshe «bizdiń isimizge Memleket basshysynyń ózi qoldaý bildirip, qýattap otyr. Sondyqtan da biz óz isimizdi, ózimizge júktelgen mindetti sapaly da adal atqarýǵa tıispiz» degen otanshyldyq sezimmen qabyldap, árbir isti jaýapkershilikpen atqarýǵa shuǵyl bet burýy kerek. Iаǵnı «qudaı berip qaldy» – dep Prezıdent jasaǵan jaqsylyqty las, teris is-árekettermen almas­tyryp, oıyna kelgenin isteı bermeýi tıis. Atap aıtqanda, «men jeke kásipkermin» – dep keı­bir balabaqshadaǵylardaı bal­dyrǵandardy ońdy-soldy uryp-soǵyp, ne bolmasa tunshyqtyryp tárbıeleýge jol bermeýimiz qa­jet. Al qurylys kompanııalary bolsa, turǵyzǵan úıleri men salǵan joldarynyń artynsha isten shyǵyp qalyp jatatyndaı shalalyqty boldyrmaýǵa tıis.

Dál osy sııaqty pikirdi men Jol­daýda atap kórsetilgen ýchas­­­­­kelik ınspektorlardyń már­­te­­­besine baılanysty da ashyp aıtqan bolar edim. О́ıt­­­keni bul Joldaýda: «ol aza­mat­­tar aldynda tanymal, qol­je­timdi ári bedeldi bolýǵa, solar­dyń quqyqtaryn qorǵaýǵa tıis» dep aıtylǵan bolsa, sol ýchas­kelik ınspektorlar shyn mánin­de ózi qyzmet etetin aımaq turǵyn­daryna keńinen tanymal ma, bedeldi me? Al biz biletin jaǵ­daı­larda tanymal bolyp, bedel jınaqtamaq túgili bizdiń keıbir ýchaskelik ınspektorlary­myz tipten halyq aldynda ózderi­niń atqarǵan qyzmeti týraly qanaǵattanarlyqtaı bir esep te bere almaıdy. Olaı bolsa endigi jerde bul ınspektorlarǵa jan-jaqty oılanýǵa týra kele­di. Joldaýǵa laıyqty jaýap bere­tindeı qyzmet ıesi bolýǵa talpynyp, beıimdelip, izdene júrip is qabiletti arttyra túskeni abzal.

Osy joǵaryda aıtqan pikir­lerimdi men Joldaýdyń «Ulttyq bolmys» atty bóliminde kelti­rilgen kez kelgen isti kásibı daǵ­dy arqyly júzege asyrǵan durys jáne temirdeı tártip pen joǵary jaýapkershilik barsha­myz­dyń boıymyzda bolýy kerek degen tujyrymdarmen ush­tastyra otyryp aıaqtaǵandy jón kórip otyrmyn. Bul bólimde ádildik, adaldyq, uqyptylyq pen tııanaqtylyq týraly aıtylǵan sózderdiń ómirsheńdik qasıetin Pre­zıdentimizdiń joǵary baǵa­lap otyrǵanyn biz de jete uǵy­nyp, ózimizdiń ómirlik berik usta­ny­mymyzǵa aınaldyrýǵa tıispiz.

 

Serikbaı TURJAN,

Túrkistan oblysy,

Báıdibek aýdandyq qoǵamdyq keńesiniń múshesi

 

Sońǵy jańalyqtar