Rýhanııat • 22 Qyrkúıek, 2020

Súıinbaı mýzeıindegi saz aspaptary óner tarıhynan syr shertedi

800 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Júz jasaǵan Jambyldyń súıikti shákirtiniń biri, halyq aqyny Úmbetáli Káribaevtyń saýsaq taby qalǵan birneshe dombyra bar eken. Sol aspaptyń biri qazir Jambyl aýdany, Qaraqystaq aýylyndaǵy Súıinbaı Aronulynyń mýzeıinde saqtaýly tur.

Súıinbaı mýzeıindegi saz aspaptary óner tarıhynan syr shertedi

 

Romb pishindes aspapty tutas aǵashtan asqan sheberlikpen shaýyp jasaǵany anyq baıqalady. Qyzyl-­ qońyr tústi dombyranyń shanaǵy qońyr tústi oıýmen kómkerilgen eken. О́kinishke qaraı, uzyndyǵy 70 sm bolatyn saz aspabyna bar ónerin salǵan aǵash sheberiniń aty-jónin anyqtaý múmkin bolmapty.

Jalpy, Jambyl jyraýǵa pir bolǵan Súıinbaı aqynnyń mu­rajaı-úıinde kóne zamannan syr shertetin jádiger kóp-aq. Mysaly, halyq aqyny Ábdiǵalı Sarıevtiń jeke dombyrasy da – osy mýzeıdiń kórkin keltirip turǵan jádigerdiń biri. Bul aspapty da aqynnyń qyzy Shaıymqan Sarıeva 1996 jy­ly syıǵa tartqan eken. HH ǵa­syr­dyń basyndaǵy qazaqtyń mádenı ómiriniń kýásindeı bolyp turǵan qyzyl-qońyr tústi dom­byranyń ólshemi 80h25 sm shama­synda. Jádigerdiń uzaq jyl boıy­na qoldan túspeı, án men jyr­ǵa arqaý bolǵany onyń túsiniń ońyp, shanaǵynyń syrylǵanynan ańǵarylady.

– Súıinbaı atamyzdyń aıtys ónerindegi eń tańdaýly dúnıesi qazaq-qyrǵyz dostyǵyn jyrlap, búginge qalpyn buzbaı jetken «Súıinbaı men Qataǵannyń aıtysy» ekendigi anyq. Sol aıtysta Súıinbaı aqyn dombyrany serik etse, Qataǵan qyrǵyzdyń ulttyq aspaby qomyzdy qolyna alady. О́tken kúnderdiń belgisi retinde Súıinbaı Aronulynyń ádebı-eskertkish mýzeıinde qyrǵyz halqynyń shertpeli mýzykalyq aspabyn saqtaýdy paryz sanadyq. Qazir bizge qymbat jádigerler arasynda 1996 jyly mýzeı qo­ryna alynǵan sary tústi kóne komyz bar. Qyrǵyz halqynyń ulttyq aspaby tutas aǵashtan oıyp jasalǵan eken, úsh ishegi bar, perneleri joq. IH-H ǵasyrdyń mádenı murasy sanalatyn jádigerdiń ólshemi 120h25 sm. Aspap jaqsy saqtalǵan, sha­na­ǵy, moıny zaqymdanbaǵan. Mýzeı qyzmetkerleri barlyq jádi­gerdi kózdiń qarashyǵyndaı saqtap, keler urpaqqa kózaıym retinde usynýdy paryz sanaıdy, – deıdi Súıinbaı Aronuly ádebı-memorıaldy mýzeıiniń dırektory Murat Muqashuly.

 

Almaty oblysy