Shoqan Qashqardan ákelgen qumyra

Memlekettik ortalyq mý­zeıiniń qorynda XIX ǵasyrdyń ekinshi jartysynda (QR MOM Oryn­bor kezeńiniń tarıhy) qa­lyp­tasa bastaǵan qysh pen far­­for toptamalary erekshe oryn alady. Ol kezde mýzeıge ót­ki­zilgen alǵashqy eksponattar­dy jeke adamdar «syıǵa bergen» jáne olar negizinen XVIII-XIX ǵasyrlarǵa tıesili turmys­tyq zattar edi. Olardyń arasyn­da ásemdigi jáne kórkem pishin­derimen nazar aýdartatyn ártúr­li keramıkadan jasalǵan buıym­dar bar.

Qytaı farfory – aspanas­ty ımperııasynyń mádenıeti men óneriniń mańyzdy komponent­teriniń biri. Jádiger buıymdar far­forǵa sýret salý ónerin kór­setedi, sonymen qatar ejelgi dá­ýir­lerden bastap ár zamanda óz týyndylary arqyly álemdik óner­ge qundy úles qosqan qy­taı she­berleriniń ǵasyrlyq dás­túrlerin pash etedi.

«Ǵajaıyp qoltańba» kórme­siniń ekspozısııasy 3 bólimnen turady: arheologııalyq qazba ju­mys­tarynyń úlgileri; far­fordy kórkem keramıka óne­riniń aıryqsha úlgisi retinde tanystyrý; sondaı-aq kórkem keramıkanyń sándi shaǵyn túr­leri. Kórmege Qazaqstan Ortalyq mý­zeıiniń farfordan, faıans, ke­ramıka, mys, sazdan jasalǵan 60-tan astam biregeı eksponattary qoıylady. Jurt nazaryna usynylatyn jádigerler ishinde Talǵar qalasynan (Talhır) ta­bylǵan, Uly Jibek jolymen bizge jetken qysh buıymdaryn kór­setetin arheologııalyq qysh buıymdary erekshe qyzyǵý­shy­lyq týdyrady. Bul XI-XII ǵasyrlardaǵy qytaı farforynan jasalǵan, Sýn dınastııasyna tıesili, Almaty mańyndaǵy ejelgi Talhır (Talǵar) qalasyn­daǵy qazba jumystary kezinde tabylǵan tostaqtar men tabaqtar. XIX ǵasyrdyń 40-jyldarynda Orynbor qalasynda satyp alynǵan gúldi oıýlar men qy­taılyq órnekteri bar far­for­­­­dan jasalǵan ydys-aıaq­tar­­­­dyń ǵajaıyp kolleksııasy, qumyralar, onyń ishinde Qash­­qarııadan Sh.Ýálıhanov ózi ákelgen jeke qumyrasy, so­ny­­men qatar HH ǵasyrdyń ár jyl­daryndaǵy shaı rásiminiń zattary da kópshilik nazaryna usynylady. Qazaqstan Respýb­lıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti N.Á.Nazarbaevqa QHR basshylary syıǵa tartqan qumyralar men kádesyılar de qundy jádiger­lerdiń qatarynda.

Qytaılyq qolónershiler salǵan buıymdar sapasy, áde­miligi, dekordyń ózin­dik erek­sheligi, pishinderi men taqy­ryptarynyń alýan túrliligimen erekshelenedi. Qytaı peı­zaj­darynyń sulýlyǵy, Býdda hram­­darynyń, saraılar men pagodtardyń ásem for­ma­la­ry, gúldermen áshekeı­lengen buıym­dar, gúl kompozısııa­larynyń syzbalary, sýretter, ıeroglıfter – osynyń bári sýretshilerdiń joǵary sheberligin pash etedi.

ALMATY