WGI - Dúnıejúzilik bank tobynyń memlekettik basqarýdyń sapasy men tıimdiligi salasyndaǵy álem elderiniń jetistikterin baǵalaıtyn keshendi zertteýi.
Zertteý ádistemesinde memlekettik basqarý sapasynyń barlyq negizgi parametrlerin keshendi túrde kórsetetin alty negizgi ındıkator qoldanylady.
Jańartylǵan esepte Qazaqstan 6 kórsetkishten 5-ýi boıynsha jetistikterge qol jetkizdi:
- Úkimet jumysynyń tıimdiligi;
- retteýshilik klımat sapasy;
- saıası turaqtylyq;
- zańnyń ústemdigi;
- jemqorlyqpen kúres.
Dúnıejúzilik bank Úkimettiń bılik ınstıtýttaryn kúsheıtý, olardyń tıimdiligin, ashyqtyǵyn jáne boljamdylyǵyn arttyrý jónindegi júıeli jumysyn joǵary baǵalady.
Zertteýge sáıkes, Úkimet jumysynyń tıimdiligi memlekettik apparat jumysynyń sapasy salasyndaǵy kórsetkishter men saıası jáne ekonomıkalyq baǵyttaǵy turaqtylyqty, sondaı-aq halyqtyń negizgi memlekettik qyzmetterdi (kólik, ınfraqurylym) kórsetýge qanaǵattaný deńgeıin arttyrý esebinen jaqsardy.
Retteýshilik klımattyń sapasy boıynsha Qazaqstan birneshe jyldan beri qalǵan bes kórsetkishpen salystyrǵanda, eń úzdik nátıjelerdi kórsetip keledi. 2019 jyly Qazaqstan sheteldik ınvestorlar úshin bıznes júrgizý táýekelderin tómendetý boıynsha tıimdi sharalardy qabyldaýy esebinen óz pozısııasyn jaqsartty.
Sonymen qatar bank bıliktiń sabaqtastyǵyn qamtamasyz etý, sondaı-aq ishki jáne syrtqy kıkiljińderdiń bolmaýy esebinen elimizdegi saıası turaqtylyq kórsetkishteriniń jaqsarǵanyn atap ótti.
Zańnyń ústemdigi kórsetkishi boıynsha daýlardy balamaly retteý júıesin damytý, quqyqtyq tártipti qamtamasyz etý jáne azamattyq jáne qylmystyq zańnamalardy jaqsartý esebinen ilgerileý baıqaldy.
Sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres ındıkatory halyqtyń sybaılas jemqorlyqty qabyldaý sýbındıkatorlary boıynsha jaqsarýlardyń baıqalýy jáne bıznes júrgizý úshin sybaılas jemqorlyq táýekelderiniń tómendeýi esebinen artty.
WGI esebin ozyq halyqaralyq qarjy uıymdary, damý ınstıtýttary jáne reıtıng agenttikteri ulttyq ekonomıkalardyń boljamdary men nesıelik baǵalaýlaryn qalyptastyrý úshin keńinen qoldanady.
Zertteý nátıjeleri boıynsha Fitch reıtıng agenttigi de ulttyq ekonomıkanyń kredıttik baǵasyn «BBB» deńgeıinde nyǵaıta otyryp, Úkimet jumysynyń tıimdiligindegi oń dınamıkany atap ótti.
Bıyl tamyz aıynda pandemııadan týyndaǵan álemdik ekonomıkalardyń kredıttik baǵalaýlaryn aýqymdy qaıta qarastyrý aıasynda Fitch Qazaqstan ekonomıkasynyń "BBB" deńgeıindegi pandemııaǵa deıingi baǵalaýyn rastady, boljam - "turaqty".
Kredıttik agenttik ulttyq ekonomıkanyń kredıttik reıtıngin ustap turýǵa múmkindik bergen faktorlar memlekettik boryshtyń tómen deńgeıi, memlekettik ınstıtýttardyń kúsheıýi, eleýli fıskaldyq rezervter, onyń ishinde shetel valıýtasyndaǵy rezervter bolǵanyn atap ótti.
Budan basqa, Fitch syrtqy naryqtardyń qubylmalylyǵyna qaramastan, óndirý jáne óńdeý sektorlaryndaǵy ekonomıkanyń ósý áleýetin, sondaı-aq Úkimettiń daǵdarysqa qarsy sharalardy qalyptastyrýdaǵy ıkemdiligi men jedeldigin joǵary baǵalady.