Qoǵam • 15 Qazan, 2020

Ujymdyq ımmýnıtet indetten qutqarady

360 ret
kórsetildi
11 mın
oqý úshin

Indettiń ekinshi tolqynyna tegeýrindi toıtarys berý úshin aldymen aýrýǵa qarsy vaksına tabý óte mańyzdy másele bolyp tur. Al vaksına tabylyp, onymen halyq jappaı «qarýlanǵansha» biraz ýaqyt qajet. Oǵan deıingi amal – tek karantın tártibin qatań saqtaý. Bul – jamanat indetke qarsy jumylǵan jumyr jerdiń jalpy ustanymy. Muny DDU basshysy Tedros Gebreıesýstiń ózi udaıy qaperge salyp keledi.

Ujymdyq ımmýnıtet indetten qutqarady

 

DDU qazaqstandyq vaksınany klınıkalyq zertteýlerge jiberdi

Elimizdiń bas dárigeri Alekseı Soı vaksınalaýǵa negizdelgen ımmýnıteti bar halyqtyń úlesi basym bolǵan kezde indettiń taralýyn tejeı alatynymyzdy alǵa tartty.

«Biz álemdegi jaǵdaıǵa únemi taldaý jasap otyramyz jáne Eýropa men jaqyn shetelderde aýrýdyń taralý kórsetkishiniń ósimin baıqaımyz. Búginde álemniń 214 elinde 37 735 578 KVI jaǵdaıy tirkelgen, syrqattaný ósimi – 0,7. Indetten 1 081 165 adam qaıtys bol­dy, ólim-jitim kórsetkishi 2,9%-dy qu­rady. О́tken aptada Germanııada syr­qat­taný dańgeıi 1,0%-dan 1,5%-ǵa deıin, Ýk­raınada 1,9%-dan 2,4%-ǵa deıin, Reseı Federasııasynda 0,8%-dan 1,1%-ǵa deıin, Ispanııada 0,5%-dan 1,0%-ǵa deıin, Fransııada 1,8%-dan 3%-ǵa deıin, Chehııada 1,8%-dan 3,7%-ǵa deıin, Ita­lııada 0,8%-dan 1,3%-ǵa deıin ósti. TMD elderinde syrqattaný deńgeıiniń ósimi Qazaqstanǵa qaraǵanda 11 ese joǵary ekenin atap ótkenimiz jón», dedi Densaýlyq saqtaý mınıstri.

14 qazanǵa deıingi jaǵdaı boıynsha Qazaqstanda 108 984 naýqas tirkeldi, sońǵy táýlikte COVID-19 oń nátıjesimen 83 adam anyqtalǵan, 1 776 adam qaıtys boldy. Koronavırýs ınfeksııasynyń
35 234 yqtımal jaǵdaıy (PTR-) tirkeldi, onyń ishinde 373 adam kóz jumdy.

Mınıstrdiń aıtýynsha, elimizde tu­maýǵa qarsy profılaktıkalyq vaksınalaý 15 qyrkúıekte bastaldy. Ekpe jasaý naýqany maýsymdyq ınfeksııalar men koronavırýs ınfeksııasynyń jańa tolqynyn azaıtý úshin erte bastaldy. Ol úshin tumaýǵa qarsy vaksınalardyń 2,2 mln dozasy satyp alyndy, bul res­pýblıkanyń jalpy halqynyń 11%-yn
qamtýǵa múmkindik beredi. DDU usyn­ǵan qamtýdyń eń tómengi shegi – 10%. Aza­mattardyń áleýmettik osal top­taryna jatatyn 1,8 mln adam egildi. Osy aptanyń sońyna deıin vaksınalaý tolyǵymen aıaqtalady.

Eldiń COVID-19 vaksınasyna qa­jettiligin qamtamasyz etý úshin vaksı­nalaýǵa jatatyn táýekel toptar anyq­taldy. Bul – 60 jastan asqan sozylmaly aýrýlary bar adamdar, medısına qyzmetkerleri, muǵalimder. Respýblıka boıynsha vaksınalaýǵa jatatyndardyń aldyn ala sany 2,8 mln adamdy nemese búkil halyqtyń 15%-yn quraıdy. Bul rette vaksınanyń 5,6 mln dozasy qajet.

«Mınıstrlik reseılik «Spýtnık V» vaksınasyn, «AstraZeneca» kompa­nııa­synyń Oksford vaksınasyn jáne qazaqstandyq vaksınany satyp alý bo­ıynsha jumys júrgizýde. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy qazaqstandyq vaksınany klınıkalyq zertteýlerge resmı túrde jiberdi. 17 qyrkúıekte vaksınanyń qaýipsizdigi men tıimdiligin baǵalaý maqsatynda Ulttyq ftızıopýlmonologııa ǵylymı ortalyǵy bazasynda klınıkalyq zertteýlerdiń I fazasyn júrgizýge ruqsat berildi. 17 qarashada II kezeńniń klınıkalyq zertteýleri aıaq­ta­lady, al III kezeń 2021 jyldyń sáýir aıynyń sońyna deıin jalǵasady», dedi A.Soı.

 

Indet juqtyrǵan 6 341 dáriger ótemaqy aldy

Búgingi tańda óńirlik komıssııalar ólim-jitim boıynsha 182 ótinimdi qarady. Kásibı qyzmetin atqarý kezinde koronavırýstan qaıtys bolǵan barlyq 182 medısına qyzmetkeriniń otbasylarynyń árqaısysyna 10 mln teńge mólsherinde áleýmettik ótemaqy taǵaıyndaldy.

«Osylaısha Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń koronavırýs ınfeksııasynyń jańa tolqynyna daıyndyq, qaıtys bolǵan dárigerlerdiń otbasylaryna barlyq tıisti járdemaqylardy tolyq tekserýsiz tóleý jónindegi tapsyrmasy jedel merzimde oryndaldy. Memleket bas­shysy atap ótkendeı, qyzmet atqarý kezinde medısına qyzmetkerleriniń syr­qat­tanýynyń barlyq rastalǵan jaǵdaıy boıynsha tólem sózsiz júzege asyrylýy tıis. Búgingi tańda aýrýdyń rastalǵan jaǵdaılary bar 6 341 medısına qyzmetkeri ótemaqy aldy. Biz indetke qarsy is-sharalarǵa qatysqan barlyq medısına qyzmetkerin tıisti áleýmettik tólemdermen qamtamasyz etý úshin qajetti sharalardy qabyldaımyz», dedi vedomstvo basshysy.

Qazirgi kezde 77 mlrd teńge tólen­di. Jyl sońyna deıin medısına qyzmet­kerlerin yntalandyrý boıynsha ústeme­aqylarǵa taǵy 137 mlrd teńge bólindi.

Buǵan qosa elimizde barlyq medısı­nalyq uıymda medısına qyzmetkerleri qor­ǵanys quraldarymen, kıim-keshekpen jyl sońyna deıin tolyq qamtyldy. Sondaı-aq medısına qyzmetkerleriniń qaýipsizdigi jóninde koronavırýstan saq­taný boıynsha oqytý jumystary qolǵa alyndy. Bul týraly Densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri Ajar Ǵınııat málimdedi.

«Qazirgi kezde jumys istep jatqan aýrý­hanalarda, emhanalarda taza jáne las bólim aımaqtary jasaldy. Onda qalaı jumys isteý qajettiligi, sanıtarlyq-epıdemııalyq erejelerdi saqtaý joldary, jumys rejimi, medısınalyq qyzmetkerlerdiń demalý ýaqyty qaras­tyrylyp, tıisti erejeler ázirlendi. Medısınalyq qyzmetkerler osy erejeler boıynsha jumys isteýde», dedi vıse-mınıstr.

 

PTR-test tapsyrý aqysy azaıady

Qazaqstandyq zerthanalar táýligine 48 myń PTR-test alýǵa qabiletti jáne bul qýattylyq odan ári arta túspek. О́ńirlerge zerthanalyq jabdyqtar jetkizilip, mamandardy oqytý jumystary qolǵa alyndy. Osy sharalardyń barlyǵy zertha­na­lardyń jalpy qýatyn táýligine 63 myń zert­teýge deıin ulǵaıtýǵa múmkindik beredi.

Densaýlyq saqtaý mınıstriniń aıtýynsha, vedomstvo PTR zertteýleriniń tarıfterin 22%-ǵa deıin tómendetý bo­ıynsha usynystar ázirlendi. Bul shyǵyn materıaldary naryǵyndaǵy baǵanyń tómendeýine baılanysty. Atap aıtqanda, jeke qorǵanys quraldary men test júıeleri arzandady. Tarıf osy aıdyń sońyna deıin bekitilýi tıis.

«Prezıdent 7 qazanda sóılegen sózinde atap ótkendeı, Qazaqstan azamattary jazda dári-dármek tapshylyǵyna tap boldy. Bul jaǵdaıdyń qaıtalanýyna jol bermeý úshin mınıstrlik dári-dármekpen qamtamasyz etý máseleleri boıynsha birqatar shuǵyl shara qabyldady. Búkil el boıynsha ınfeksııalyq jáne provızorlyq ortalyqtarda qor quryldy. Biryńǵaı dıstrıbıýtor 16 mlrd teńgeden asa somaǵa dárilik zattardyń 91 túrin jóneltken. Jyl sońyna deıin 1 mln adamǵa ambýlatorııalyq jaǵdaıda emdelý úshin qosymsha qyzýdy túsiretin preparattar men antıkoagýlıanttar qarastyrylǵan», dedi A.Soı.

Onyń aıtýynsha, osylaısha ın­fek­sııalyq jáne provızorlyq ortalyq­tardyń júktemesi azaıdy. COVID-19 jeńil túrleri ambýlatorııalyq deńgeıde emdeldi. Halyqtyń dári-dármek satyp alýǵa, memlekettiń stasıonarlyq emde­lýge jumsaıtyn shyǵyndary azaıdy. Tu­raqtandyrý qorlarynda 13 mlrd teńgeniń dárilik qory bar.

 

Jańa jabdyqtar qysylǵanda járdem bolady

Qazaqstanda 12 modýldik juqpaly aýrýlar aýrýhanasy salynyp jatyr. Bul – Memleket basshysynyń tapsyrmasy. Jumyspen qamtý jol kartasy sheńberinde jergilikti bıýdjetterden jáne demeýshilerden qarjy bólindi. Almaty men Taldyqorǵanda qurylys-montaj jumystary aıaqtaldy, taǵy 7 óńirde tıisti jumystar júrgizilýde. Atap aıtqanda, Jezqazǵan, Kókshetaý, Qostanaı, Aqtaý, Atyraý, Pavlodar, Petropavl, Oral, Túrkistan jáne Qyzylorda qala­larynda qurylys jumystary jyl sońyna deıin jalǵasady. Sonymen qatar stasıonarlardyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtý boıynsha jumystar qolǵa alyndy.

«Stasıonar jaǵdaıynda koronavırýs ınfeksııasy bar aýyr naýqastardy emdeýdegi mańyzdy aspekti – aýrýhanalardy ókpeni jasandy jeldetý apparattarymen qamtamasyz etý. Búginde ınfeksııalyq jáne provızorlyq stasıonarlarda 3 535 О́JJ stasıonarlyq apparaty bar. Qosymsha 2 030 apparat satyp alynady. 24 548 tósektik oryn ottegimen qamtamasyz etilgen, onyń ishinde ortalyqtandyrylǵan stansalar – 5 194, ottegi konsentratorlary – 11 025, ottegi ballondary – 7 450, ottegi jas­tyqshalary – 879. Sondaı-aq qyzmet­ti sanıtarlyq avtokólikpen jabdyqtaý bo­ıynsha jumystar júrgizilýde. Ákimdikter 807 birlik otandyq sanıtarlyq avtokólik satyp alýǵa sharttar jasady. Qazaqstan zaýyttarynda 360 jedel járdem mashınasy shyǵaryldy, onyń 150-i elimizdiń óńirlerine jetkizildi. Taǵy 210 birlik jetkizilmek. Jalpy, 15 qarashaǵa deıin 1 167 mashına jetkiziledi», dedi A.Soı.

Jazda shaqyrtýlar sany 3 esege artqan. Elimizdegi aýrýhanalar «Made in Kazakhstan» sıfrly rentgen-apparattarymen tolyqtyrylady. 20 qazanǵa deıin alǵashqy 24 birligi Qostanaı, Aqtóbe jáne Túrkistan oblystaryna jetkiziledi. Qalǵan apparattardy bir aıdyń ishinde jetkizý josparlanyp otyr.

Medısınalyq kómektiń qolje­tim­diligin arttyrý tetikteriniń biri – shalǵaı óńirler úshin kólik medısınasyn odan ári damytý. Búgingi tańda 28 birlik jyljymaly medısınalyq keshen daıyndaldy. 1 qazanda JMK-niń 2 birligi Qostanaı qalasyna jetkizildi. Qalǵan 98 JMK óńirlerge jetkizý jalǵasýda.

Qazirgi kezde áýe qatynasy qaıta qalyptasqan elderden, sonymen qatar EAES elderimen, О́zbekstan Respýb­lı­kasymen avtoótpe joldary arqyly keletin adamdardy sanıtarlyq-karantındik baqylaýdy kúsheıtý bo­ıynsha sharalar qabyldanyp jatyr. El aýmaǵyna ótken adamdar termometrııa­dan, saýaldamadan ótedi jáne PTR-test anyqtamasyn usynady. Anyqtama bolmaǵan jaǵdaıda, olar COVID-19 zert­hanalyq tekserý júrgizý úshin karan­tındik stasıonarda 2 táýlikke deıin oqshaýlanady. Bul týraly Bas memle­kettik sanıtarlyq dáriger Erlan Kııasov málimdedi.

«Bas memlekettik dárigerdiń qaý­ly­syna sáıkes 2020 jyldyń 6 qaza­nynan bastap elimizdiń memlekettik shekarasyndaǵy avtomobıldik ótkizý pýnkteri arqyly 33 600 el azamaty men sheteldikter, onyń ishinde 10 051 jolaýshy ótti. Sondaı-aq 3 322-i karantındik stasıonarǵa ornalastyryldy, onyń ishinde 60 adamda PTR-test nátıjesi oń boldy. Halyqaralyq áýe reısterimen
14 832 jolaýshy keldi, onyń ishinde 3 051-i test tapsyrǵan, 10 adamda test nátıjesi oń ekeni anyqtaldy», dedi E.Qııasov.

Onyń aıtýynsha, el aýmaǵynda koronavırýs ınfeksııasynyń paıda bolýy men taralýyna jol bermeý jónindegi vedomstvoaralyq komıssııa otyrystaryna áýe reısteriniń sanyn qysqartý, shekaralardy kúsheıtý máselesi qoıyldy. Bul álemdegi epıdemııalyq jaǵdaıdy eskere otyryp, shekarada baqylaýdy kúsheıtý maqsatynda jasalady.

Sońǵy jańalyqtar