Úleskerler úıli bolyp jatyr

Bıyl 8 myń úlesker baspanaly bolady

Úlestik qurylys máselesi boıynsha qala turǵyndary talaı jyldan beri tabandy túrde talap-tilegin aıtyp, elorda ákimdiginiń tabaldyryǵyn tozdyryp júr. Bul qordalanǵan máseleniń sheshilýi Nur-Sultan qalasynyń ákimi bolyp Altaı Kólginov kelgeli ilgerileı bastady. Byltyrdan beri qurylysy toqtap turǵan úleskerlik úılerdiń jalpy sany naqtylanyp, onyń jumysyn jandandyrý belsendi iske asyryla bastady. О́tken jyly dál osyndaı problemaly 10 turǵyn úıdiń qurylysy aıaqtalyp, 2,5 myń úlesker baspanaly boldy. Endi bul baǵyttaǵy jumys qarqyn alyp, jyl sa­ıyn paıdalanýǵa beriletin úılerdiń sany eselene bermek. Mysaly, bıylǵy meje 8 myń úleskeri bar 20 turǵyn úı keshenin tolyqqandy tapsyrý.

Bul josparly jumys ta birtindep oryndalyp keledi. Muny biz kúzge qaraı úleskerlerdiń birinen soń birin qýantyp jatqan aqjoltaı habarlardan ańǵaryp otyrmyz. Sondaı jaqsy jańalyqtyń biri – uzaq salynǵan «Altyn shardyń» birinshi blogy boıynsha qurylystyń aıaqtalýy.

«Bul qurylystyń aıaqtalǵanyn saryla kútip júrgen úleskerlermen kezdestim. «Altyn shardy» alǵash kórgen kezde qurylysy múlde toqtap turǵan bolatyn. «GLB» úı̆ qurylysy kombınatynyń qurylysshylar men kredıtorlar aldynda mıllıondaǵan qaryzdary boldy. Kóppáterli turǵyn úı̆ kesheni úsh bloktan turady. Mundaǵy jumys qaı̆ta jańǵyrtyldy. Memleket tarapynan qurylys kombınaty jumysynyń qaı̆ta jandanýyna kómek kórsetildi. Úı̆diń birinshi blogynyń qurylysy aıaqtalyp, paı̆dalanýǵa berildi. «Altyn shar» úleskerlerine kiltter berilip, qujattar rásimdele bastaldy. Bul – shamamen 200 otbasy. Otbasylardyń bir bóligi kópten kútken baspanaǵa kirip úlgerdi. Jyl sońyna deı̆in atalǵan turǵyn úı̆diń ekinshi blogyn aıaqtaýdy josparlap otyrmyz. Sol kezde taǵy 200 úleskerdiń máselesi sheshiledi. Al úshinshi bloktaǵy jumystardy kúsheı̆týdi tapsyrdym. Ol jerde 218 otbasy páterin kútip otyr. Úı̆ge ýaqytsha kirme joldar saldyq, qurylys jumystary aıaqtalǵannan keı̆in aýmaqty abattandyrýǵa kirisemiz», dedi qala basshysy.

Sonymen qatar qurylys kombınaty «Baǵystan» turǵyn úı keshen qurylysyna da jumyldyrylǵan. Úı̆ qurylysy kombınatynyń jumysyn qaı̆ta jańǵyrtý sapaǵa nuqsan keltirmeı̆, úı̆lerdi az ýaqytta salyp shyǵýǵa jáne sharshy metrdiń ózindik qunyn tómendetýge múmkindik beredi.

«Altyn shar», «Baǵystan» sııaqty qurylysy uzaqqa sozylǵan nysandardyń qurylysymen aınalysatyn «GLB» kombınatynyń 600 mln teńgeden asa qaryzy bar. Memleket qoldaýynyń nátıjesinde bul soma ótelip, birqatar másele sheshildi. Osy sharalardyń barlyǵy úleskerlerdiń máselelerin sheshýge baǵyttalǵan.

Nur-Sultan qalasynda qurylysy 8 jylǵa sozylǵan taǵy bir nysannyń qurylysy aıaqtalýǵa jaqyn qaldy. Bul úleskerlerdiń sabyryn ábden synaǵan «Jaǵalaý-3» turǵyn úı kesheni edi. Búginde turǵyn úıdiń 30-blogynda qas­bet­­tik árleý jumysy aıaqtalyp, abat­tan­dyrý qarqyndy júrgizilip jatyr. Turǵyn úı keshenin turaqty energııamen jabdyqtaý jelilerine qosý boıynsha jumys júrgizilýde.

«Jaǵalaý-3» turǵyn úı kesheninde ornalasqan 30-blokta 600-den asa aldanǵan otbasy bar. Elorda ákiminiń turǵyndarmen birneshe ret kezdesýi barysynda kezeń-kezeńimen qurylys kestesi ázirlendi. Munda sheshilmegen máseleler shash etekten edi. Qazirgi ýaqytta úı ortalyq sýǵa, jylý men kárizge qosyldy, sondaı-aq ýaqytsha elektr jelisimen jab­dyq­taldy.

Abattandyrý boıynsha úlken aýladan bólek fýtbol jáne basketbol alańy orna­tylady. Jaqyn arada jumysshylar kireberisterdiń ishin árleýge kirisedi. Lıftilerdiń bir bóligi ornatyldy.

Buǵan qosa atalǵan turǵyn úı keshe­ni­niń 28 jáne 29-blogynyń qurylysyn aıaq­taý boıynsha jumystar júrgizilip jatyr.

Memleket qoldaýymen turalaǵan qurylys jandandy

2020-2025 jyldarǵa arnalǵan «Nurly jer» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda astanadaǵy asa problemaly turǵyn úılerdiń qurylysyn aıaqtaýǵa «Elorda qurylys kompanııasy» JShS belsendi atsalysyp jatyr. Sonyń biri – «Baspana Kóktal» kóppáterli turǵyn úı kesheni. Bul keshen birneshe jer ýchaskelerinde ornalasqan, 13 úıden turady. Olardyń bireýi ǵana aıaqtaldy. Bes jyl buryn toqtap qalǵan 12 úı qurylysy uzaqqa sozylǵan nysan retinde tanyldy. Munda shatyrdan sý ketý, qasbettiń, terezelerdiń, esikterdiń, lıft shahtalarynyń bolmaýy, jaryq, jylý, sý men káriz júıeleriniń ınjenerlik jelilerge qosylmaýy sııaqty kúrdeli máseleler boldy.

«Úleskerlermen birneshe ret kezdesip, josparly qurylys kestesin qurdyq. Bul úıde 600-ge jýyq otbasy páterlerin kútip júr. Burynǵy qurylysshy qanshama qabatty zańsyz túrde salyp, lıftiler ornatpaǵan. Qurylys sala­syn­daǵy qoldanystaǵy normalarǵa sáıkes ǵımarat 6 qabattan assa, mindetti túrde lıftimen qamtamasyz etilýi tıis. Son­daı-aq órtke qarsy evakýasııalyq bas­paldaqtar bolǵan joq. Osyǵan baılanysty lıftiler men evakýasııalyq baspal­daqtardy ornatý úshin bólimderdi bólshekteý qajet boldy. Barlyq atalǵan qurylys jumysy júrgizilip jatyr. Tur­ǵyn úı keshenin Elorda qurylys kompa­nııa­synyń qatysýymen «Nurly jer» baǵdarlamasy aıasynda salyp jatyrmyz. Qu­rylys qarqynyn kúsheıtip, úılerdi jyl sońyna deıin aıaqtaýdy tapsyrdym. Aýmaq­ty abattandyrý kóktemge jos­par­lan­ǵan», dedi A.Kólginov.

Bıyl qala kúni qarsańynda Elorda qurylys kompanııasy 8 jyl boıy salynǵan «Stolıchnyı-2» turǵyn úı keshenin paıdalanýǵa berip, 200-den asa úleskerdiń máselesi sheshildi.

Bul turǵyn úıdiń úleskeri Janar Dúısenova ýaqyt óte kele baspanadan úmitin úze bastaǵanyn aıtty. «Kóp jyl boıy óz páterimizdi kútip, tipti úmitimiz úzildi. 8 jyl boıy bul máselemen bar­ma­ǵan jerimiz qalmady. Mine, 2020 jyl – biz úshin erekshe jyl boldy. Biz óz páterimizdi aldyq. Qatty qýanyp júrmiz. О́mirde qýanyshty sátter kóp bolsyn», dedi úlesker.

Taǵy bir másele – «Terrıtorııa kom­forta-1» turǵyn úı kesheni. Bul «sa­qal­dy» qurylystyń 15 jyldan asa tarıhy bar eken. 2004 jyldan beri salynyp jatqan «Terrıtorııa komforta-1» kóp­pá­terli turǵyn úı kesheni 6 bloktan tu­rady. Tehnıkalyq tek­se­ris ǵımarat apat­ty jaǵdaıda ekenin anyq­tady. Tur­ǵyn­dar­dyń qaýipsizdigi úshin ǵı­ma­rat­ty buzý týraly sheshim qabyl­dan­dy. Úıdiń qury­lysy aıaqtalǵan jaǵdaı­dyń ózinde uı qu­lap qalatyn edi. Qazir ornyna jańa tur­ǵyn úı kesheniniń qurylysy júr­gizilýde. 500-den asa adam úlesker atandy.

«Bul – problemaly nysandardyń biri. 2005 jyldan bastap páterlerdi satý bas­taldy, sol ýaqyttan bastap úıler tur. Qazir úıdi buza bastadyq. Sonymen qatar qurylys jumystary da bastaldy. Ju­mys qarqyndy júrip jatyr. Osy úıden basqa Qazaqstanda 2005 jyldan beri tur­ǵan birde-bir qurylys joq», dedi «NAK Development» JShS dırektory Serik Qasen­bekov.

Atalǵan turǵyn úı de Elorda qurylys kompanııasynyń qoldaýymen «Nurly jer» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda salynady.

«15 jyl ishinde kóp nárse ózgerdi. О́kinishke qaraı, qazir keıbir úleskerler armandaǵan úıine qoly jetpeı, ómirden ótip ketti. Osy ýaqyt aralyǵynda balalarymyz da ósip ketti. Olardyń ózi de otbasyn quryp úlgerdi. Qazir qurylys jumystarynyń qaıta jandanǵanyna qýanyshtymyz. Aldaǵy ýaqytta óz páterlerimizge baramyz dep úmittenemiz», dedi úlesker Anara Serkebaeva.

Úleskerleri óte kóp problemaly qurylys nysandarynyń biri – «Shyǵys» turǵyn úı̆ kesheni. Bul turǵyn úı kesheniniń 2A, 2V, 3A, 3V nysandarynda qurylys jumystary qaıta jandandy. Osy bloktardaǵy úleskerlerdiń sany myńnan asady. Aldanǵan jyljymaıtyn múlik ınvestorlary ózderiniń páterlerin 2011 jyldan beri kútip júr.

«Qarjylandyrý barlyq blokqa bólindi. Barlyǵynyń smetalyq qujat­ta­masy ázirlendi, qarjylyq jáne teh­nı­ka­lyq aýdıt júrgizildi. Birinshi kezekte úı̆lerdiń qaýipsizdigin qamtamasyz etý kerek. Iаǵnı úı̆diń irgetasy jáne qańqasy myqty, qabyrǵasy tegis bolýy kerek. Atalǵan úı̆de ekinshi-úshinshi qaı̆tara satylǵan derekter boldy. Búginde merdiger anyqtalyp, biraz jumys júrgizildi. Mysaly, 1A jáne 1V bloktarynda qasbet jumystary júrgizilip, ishki jumystary bastaldy, lıft pen terezeler ornatyldy. 2A jáne 2B bloktarynda úı̆diń qańqasy kóterildi, tóbesi jabylýda. 3A jáne 3V bloktarynda da qańqa jumystaryn aıaqtaý kerek bolǵan, birtindep ishki jaqtyń jumystary bas­talyp jatyr. 4A (1-kezek) blogynda da qurylys jumystary toqtamaıdy», dedi shahar basshysy.

Turalap qalǵan úlestik qurylys máselesin sheshýdiń bir joly – ınvestorlar tartý. Bıyl Máńgilik El kóshesiniń №29 jáne №30 qıylysynda ornalasqan «Hazar» («Zagreb») turǵyn úı kesheniniń ınvestory anyqtaldy. Qazirgi ýaqytta úı qarjylandyryldy, jer ýchaskesi rásimdeldi, nysanda qurylys jumystary bastaldy.

Sondaı-aq qurylysy uzaqqa sozylǵan «Talısman» turǵyn úı kesheninde (E542 jáne E567 kósheleriniń qıylysy) qurylys jumystary bastaldy.

Alaıaqtardan abaı bolǵan jón

Úlestik qurylys máselesi birtindep sheshimin taýyp kele jatyr. Endi budan bylaı da osyndaı qyrsyqqa tap bolyp, turǵyndar opynyp qalmaýy úshin senimsiz qurylys kompanııalary anyqtalyp, jumysyna tyıym salynýda. Elorda ákimdigi qala prokýratýrasymen birlesip «Turǵyn úı qurylysyna úlestik qatysý týraly» qoldanystaǵy zańnama talaptarynyń saqtalýyna monıtorıng júrgizip jatyr. 2018 jyldan bastap búginge deıin úleskerlerdiń qarajatyn zańsyz alyp, turǵyn úı keshenderi jobalaryn jarnamalaýda zańdy buzǵany úshin 46 qurylys kompanııasy ákimshilik jaýapkershilikke tartyldy.

Qala ákimdiginiń habarlaýynsha, josyqsyz qurylys salýshylar zańsyz túrde úleskerlerdiń aqshasyn alyp, páter satyp jatyr. Problemalyq nysandar men aldanǵan úleskerlerdiń paıda bolýyna jol bermeý maqsatymen kúmándi qurylys kompanııalaryna qatysty ister polısııaǵa jáne prokýratýraǵa jiberildi.

Turǵyndardy saqtandyrý úshin ákim­dik­tiń resmı saıtynda úleskerlerdiń qarajatyn alýǵa ruqsat qujattary joq qurylys kompanııalarynyń tizimi jarııa­­­landy. Bul tizim jaqynda eki kúmándi kompanııamen tolyqty.

Nur-Sultan qalasynyń ákimdigi «Astana Buildind» qurylys fırmasy» JShS jáne «Leıa» qurylys kompanııalary toby úleskerlerdiń aqshasyn tartýǵa tıisti ruqsatsyz jyljymaıtyn múlikti ótkizý boıynsha jarnamalaýdy júzege asyrǵany anyqtalǵanyn habarlady.

Úleskerlerdiń qarajatyn turǵyn úı qurylysyna tıisti ruqsatsyz tart­qan­darǵa Ákimshilik quqyq­bu­zý­shy­lyq týra­ly kodeksiniń 320-baby boıynsha jaýap­ker­shilik kózdelgen.

Nur-Sultan qalasynyń qalalyq orta sapasy jáne baqylaý basqarmasy tarapynan jyl basynan beri páterlerdi zańsyz satqany úshin astanalyq qurylysshylarǵa qatysty 16 ákimshilik is qozǵalǵan.

Basqarma basshysynyń orynbasary Erlan Berdalınniń aıtýynsha, qurylys kompanııalary turǵyn úı keshenderiniń qurylysyna úleskerlerdiń aqshasyn zańsyz tartyp, sondaı-aq zańǵa qaıshy salynyp bitpegen úılerdegi páterlerdi satqan. Basqarma 3 qurylys salýshyǵa qatysty talap-aryzdardy sotqa joldaýynyń nátıjesinde «Shang Hı Grýpp» JShS, «ExpoNewLife» TK, «Roztal» JShS, «Family Park» TK, «Mainstreet» JShS jáne «Parýs» TK páterleri zańsyz satylǵanyn anyqtady. Búginde joǵaryda atalǵan kompanııalarǵa qatysty Ekonomıkalyq tergeý departamenti Qylmystyq kodekstiń 214-babynyń 1-bólimi (zańsyz kásipkerlik qyzmet) boıynsha is qozǵaǵan. Qajetti tergeý sharalary júrgizilýde.