«Kishkentaı adamnyń» basynan ótken tartysty taǵdyry shynaıy ómirdiń ózi bolǵan soń ba eken, ol somdaǵan keıipkerler shetinen ómirsheń keledi. Qalpaǵy men taıaǵyn ilip alyp, qolapaısyz tumsyqty báteńkesin tyrpyldata basyp kele jatatyn kezbe keıipker de eshkimdi jatyrqamaıdy. Bir qyzyǵy «ashkóz elıtanyń» ozbyr talabyna ıkemdele almaǵan osynaý názik júrektiń ıesi únemi baqytsyz, únemi saıaq júredi.
«Úlken qalanyń ottary» fılminde Chaplın tek basty róldi oınaǵan joq, ssenarıı avtory, ári rejısser, ári sazger, ári prodıýser bola otyryp, ǵalamat avtorlyq fılm týdyrdy. Fılm jelisi boıynsha úı-kúıi joq kóshe kezbesi gúl satýshy zaǵıp qyzǵa ǵashyq bolady. Satýshy qyz usynǵan bir tal gúldi óńirine asqan yqylaspen qadaýy yntyq júrektiń demeýi me, álde aıaýshylyqtan týǵan sheksiz meıirimniń medeýi me, ol jaǵy beımálim. Bir anyǵy, dramalyq sarynǵa toly ǵajap kórinister baqyt pen úmitke úndep turady.
1927 jyly bastalǵan fılm túsirilimi jıi úzilip qala berdi. Chaplınniń sheshesi dúnıeden ozǵanda, túsirilim jumystary tup-týra 62 kúnge shegerilgen. О́ziniń aıtýynsha, fılm ıdeıasyna jazataıym kózin jaraqattap alǵan áldebir sırk ártisiniń oqıǵasy túrtki bolǵan kórinedi. Kartına dybyssyz fılmder dáýiriniń aıaqtalar tusynda dúnıege keldi. Sóıte tura Chaplın jeke jobasynyń bastan-aıaq avtory bola otyryp, ony qalaı túsirý kerektigin jaqsy bildi. «Átteń, ókinishti. Áıeldiń aýzyn ashqanyn kórý qandaı ǵanıbet, biraq daýysy estilmeıdi», degendi daryndy rejısser osy tusta aıtty ma dep oılaımyz.
Kórkemsýretti fılm túsirý barysynda ózimen birge oınaıtyn aktrısany Chaplınge birden taba qoıý qıynǵa tústi. Al bas keıipker kelispese, kórkem shyǵarma mazmunyn suıyltyp jiberýi sózsiz. Aqyry bir sheshimge bekingen Chaplın aktrısa Vırdjınııa Cherrıllmen kezdesip, basty róldi usynady. Dese de fılmde ántek montıyp qana otyratyn ekeýdiń túsirilim alańyndaǵy qarym-qatynasy tym qıyn, tym kúrdeli bolyp shyqty. Cherrıll Chaplındi eshqashan unatpaıtynyn, unaýy múmkin emes ekenin aıtyp, sahnalyq kórinisterdi tezdetip aıaqtaýdy surady. Buǵan tosylyp qalǵan rejısser joq, Cherrılldi túsirilim alańynan qýyp shyǵaryp, basqa aktrısalardy synap ta kóredi. Biraq kóp keshikpeı oqıǵa jelisin órbitýde Cherrıllden ózge aktrısa naqyshyn keltire qoımaıtynyn túsinip, aktrısany amaldap keri qaıtarady.
Psıholog Stıven Vaısman «Úlken qalanyń ottary» fılmin ómirbaıandyq sıpatqa ıe ekendigin, zaǵıp qyzdyń Charlı Chaplınniń anasy, al maskúnem mıllıonerdi onyń ákesiniń prototıpi dep biledi. Kez kelgen sýretkerdiń balalyq shaǵy keleshek shyǵarmashylyǵyna úlken yqpal etedi desek, «kezbe Charlıdiń» taǵdyry jalpy kompozısııanyń negizgi ózegine aınalǵandaı. Bala kezinde qıyndyq pen joqshylyqty kóp kórgen Charlı Chaplınniń ákesi ishimdikke salynyp qaıtys bolsa, densaýlyǵynan aıyrylǵan, dimkás anasy qaıta-qaıta aýrýhanaǵa túsip, balalaryna qaraýǵa shamasy bolmaǵan. Keıde ádeıi, keıde bilmestikpen keleńsiz jaǵdaılarǵa tap bolyp júretin Chaplın keıipkerleri taǵdyryna moıynsunǵan, momyn, sóıte tura ishki jan dúnıesi myrzalyq sıpatqa ıe, aq adal keledi. Chaplınniń «kishkentaı adamynyń» psıhologııalyq minez kúıi tereńdep, barynsha áleýmettik máselelerge den qoıýy osy «Úlken qalanyń ottary» fılminen bastaý alady. Iаǵnı óndiristik qoǵam sıpaty beleń alǵan tusta paıda tabýdy ǵana kózdeıtin qoǵamda adamdar teńsizdiginiń aıqyndala túskenin anyq kórsete bildi jáne ony bákene boıly keıipkerdiń eleýsiz tirshiligi arqyly óte túsinikti jetkizdi. Fılmdegi baıdyń saý kezinde kisi mensinbeı, sylqıyp toıyp alǵan ýaqytta dosym dep jik-japar bolýy, esin jıǵan kezde qaıtadan pańdana qalýy syndy úılesimdi kórinistermen alma-kezektestirip, qoǵamdyq ózgeristerge halyqtyq sıpat berýi sýretkerdiń suńǵyla ańǵarympazdyǵy emes pe?!
Iá, Chaplındi komedııanyń koroli, rejıssýranyń danyshpany dep áspetteýi tegin emes. Shyǵarmashylyq ǵumyrynda 70-ten astam qysqametrli, 15-ke jýyq tolyqmetrli fılmdi jaryqqa shyǵarǵan talantty rejısserdiń kez kelgen týyndysy astarly oı men tereńdikke ıe.
«Úlken qalanyń ottary» fılmi Amerıka kıno ınstıtýtynyń nusqasy boıynsha eń úzdik romantıkalyq komedııa ondyǵynda birinshi orynda tur. Chaplınniń bıik qundylyqty adamgershilik pen izgilik sáýlesinen kórýi onyń shyǵarmashylyǵynyń ón boıyna tereń tynys berip keledi. Kúldire otyryp oıǵa tartatyn talantty sýretkerdiń kórermen alǵysyna alǵaýsyz bólenýiniń bir syry osynda bolsa kerek. Kınoóndiris búgingideı damyǵan zamanda da Chaplınniń mylqaý fılmderin izdep júrip kóremiz. «Kishkentaı adamnyń» ańǵal da tazalyq tunǵan keıpi kórermenin áste jalyqtyrǵan emes.
