Arqa degen jalpy – úlken ataý. Bul uǵymǵa kıeli Saryarqanyń biraz bóligi kiredi. Biz búgin sonaý sán-saltanaty jarasqan uly saharanyń qazynaly pushpaǵy – Qaraǵandy óńiri týraly aıtqymyz keledi. Onyń ishinde osynaý qasıetti topyraqqa kindik qany tamǵan talantty ánshi, dástúrli án mektebiniń daraboz dúldúli Serjan Musaıynnyń soıyn erekshe atasaq deımiz.
Árıne áý demeıtin qazaq joq. Degenmen osynaý qazaq ániniń qulashyn keńge jaıýda, ony shetelderde nasıhattaýda úlken eńbek sińiretin qaıratker ánshilerdiń jóni bólek. Serjan seri týraly sóılegende onyń tabıǵı talantynan bólek, kásibı sheberligi, ánge degen sheksiz mahabbaty kez kelgen tyńdarmandy beıjaı qaldyrmaıdy. Serjan kim degenge áýeli aıtarymyz – ol keshegi sal-serilerden qalǵan asyl tuıaq. Musaıyn myń qubylǵan sıqyrly únimen biz túgili sheteldik ánsúıer ásershil qaýymnyń tańdaıyn talaı qaqtyrǵan talant.
Halyqaralyq, respýblıkalyq án baıqaýlarynyń birneshe dúrkin júldegeri, «Ámire» fılmindegi úzdik ánderdi oryndap, Gollıvýd tórinde án shalqytqan zor daýys ıesi Serjan Musaıyn sııaqty ónerpazdardy jalpy jıi nasıhattaýymyz kerek. Sebebi qazaq áni tek saz ben sózge quralǵan qurǵaq dańǵaza emes, qazaq áni qazaqtyń qatpar-qatpar qalyń da qazynaly tarıhy, dástúri, salt-sanasy, tili, ǵurpy, keshegisi, búgini, bolashaǵy. Qazaq ánderi arqyly biz ózimizdiń óship bara jatqan ótkenimizdi taptyq. Joǵalyp, jat qolynda ketip bara jatqan qanshama baıtaǵymyzdyń ataýlary osynaý halyq ánderinde jatqanyn bildik. Qazaq áni – qazaqty adastyrmas altyn juldyz. Jahandaný dáýiri biz sııaqty birneshe ǵasyr boıy bodandyq buǵaýynda bolǵan kishkentaı ulttardy tez jutyp qoıǵysy keledi. Onyń ishinde jahandastyrýdyń jaqsy quraly án ekeni belgili. Zamanaýı ánder zeıinimizdi tumshalap, ulttyń joıylýyna ońaı jol ashyp jatqan qaýipti kezeńde qazaqtyń baıyrǵy dástúrli halyq ánderin jıi jarnamalaý el erteńi úshin aýadaı qajet.
Árıne Serjan ánshi búginge deıin birshama qurmetke bólenip te keledi. Degenmen fonogramma jalaýy erkin «jelbirep», naǵyz talanttar kıeli sahnadan tyqsyrylyp bara jatqany belgili. Áni men sáni jarasqan, bolmysy bekzat Serjandaı ánshiler naǵyz sahna úshin týǵan daryn ekenine daý joq. Tek jarnama jaǵy jutań, naǵyz altyndy ardaqtaıtyn jerde adasyp arzanǵa aldanyp qalyp jatyrmyz. Eger Serjan sonaý sal-serilerdiń zamanynda týǵan bolsa, ázelgi áleýmet bul ónerpazdy álbette tóbesine kóterip ustaǵan bolar edi.
Arqa ániniń aýzy dýaly aǵa býyny Serjan sııaqty izbasarlary týraly únemi maqtanyshpen aıtady. Qazaq ániniń korıfeıi, halyq ártisi Qaırat Baıbosynov «Serjan seri – dástúrli ándi dáriptep júrgen, syrbaz, syrshyl oryndaýshy. Altyn shyqqan jerdi belden qaz deıdi. О́ıtkeni Serjannyń týǵan jeri qasıetti, kıeli jer, nebir dúldúlder shyqqan qasterli aımaq», dep joǵary baǵa berse, dástúrli ánshi, kýrstasy Aıgúl Elshibaeva Serjan serimen konservatorııada birge oqyǵandyǵyn aıtyp, óreli ónerpaz týraly qyzyqty estelikterin únemi bólisip júredi. «Stýdent kezimizde ekeýmiz Izraılge birge baryp, Qazaqstannyń elshisi Birǵanym Sarıevanyń jasaǵan táýelsizdik merekesinde, halyq áni «Erkem-aıdy» dýetpen aıtqanbyz. Sóıtip qazaqtyń ulttyq ónerine ózge ult ókilderiniń bastaryn ıdirgenbiz», deıdi A.Elshibaeva.
Serjannyń ataǵyn aspandatqan oqıǵa – osydan birer jyl buryn jaryqqa shyqqan «Ámire» atty kórkem fılmmen tikeleı baılanysty boldy. Sol kezde Q.Baıjanov atyndaǵy Qaraǵandy konserttik birlestiginiń jetekshi solısi Serjan Musaıyn kóptegen dástúrli ánshiniń arasynan Ámire Qashaýbaevtyń ómiri týraly kórkem fılmge arnalǵan saýndtrekti jazý baqytyna ıe bolady. Ámire atasy sonaý Eýropa tórinde shyrqaǵan «Balqadıshany» Serjan izbasar Amerıkanyń tórinen bir-aq shyǵarady. Bir sózben aıtqanda, «Qazaqfılm» arnaıy tapsyrys boıynsha amerıkalyq «Moving» stýdııasyna túsirtken Ámire Qashaýbaev týraly kartınadaǵy Ámireniń aıtqan ánderiniń bárin dýblıajdaǵan bizdiń búgingi keıipker, qarapaıym Serjan Musaıyn. «Balqadıshadan» bólek, fılmde shyrqalatyn «Úsh dos», «Bes qarager» jáne «Dýdar-aı» kompozısııalaryn dombyramen oryndady.
Bul týraly ánshiniń ózi bylaı dep eske alady: «Qıyndyqtar týyndady, ásirese dombyramen án aıtqanymda akterdiń artıkýlıasııasyna dál túsý kerek kezde ońaı bolmady. Qoldyń jyljýyn salý óte qıyn bolyp shyqty. Sebebi ondaı jaǵdaıda ánniń áýeni ózgeredi. Qoldyń iri plandary kóp emes, biraq sonyń ózi meniń jumysymdy kúrdeli etedi. Dybys rejısserleri alǵash ret fılmdi dybystaǵan adam úshin tamasha jumys atqardyń deıdi».
Serjannyń daýsy dalanyń jadynda jańǵyrǵan keshegi kóshpeli qazaq rýhanııatynyń asqaq rýhyn eske túsiredi. Onyń talǵampaz talant ekenine ol shyrqaǵan kúrdeli ánder kýá. Taǵy da aıtqymyz keledi, Serjan keshegi qazaq ániniń qabyrǵaly toby Birjan, Aqandardan bólek, Qaırat Baıbosynov, Ǵalym Muhammedın, Meıirhan Adambekov, Jaqsygeldi Kemalovtardan úzilmeı kele jatqan úkili ánniń úmit shyraǵy!
Arqadaǵy dástúrli án mektebiniń áıdik ónerpazy Serjan Musaıyn búginde Qaraǵandynyń Táttimbet atyndaǵy óner kolledjinde dırektor bolyp qyzmet atqarady. Buǵan deıin atalǵan bilim ordasyn qaıtalanbas talant, Arqa ániniń aqıyǵy, marqum Meıirhan Adambekov basqarǵan bolatyn. Serjan inisi Meıirhan aǵasynyń izin ǵana baspaı, isin de jalǵastyrady dep senemiz. Urpaq sabaqtastyǵyn umytpaı, qazaq ánine jańa serpin beredi dep kútemiz.
Jalpy, Meıirhan Adambekovti aıtsaq onyń ádepti de ádemi ázilderi eske túsedi. Birde úlken toıdyń tórinde qaýmalaǵan jurt Meıirhan ánshini án salyp ber dep qolqalap qoımapty. Halyq surap turǵan soń seri minez syrbaz aqyryndap sahnaǵa betteıdi. Aldynda ǵana sol sahnada Serjan inisi án aıtyp ketse kerek, aǵasymen qaljyńdaspaq bolyp óz dombyrasyn aǵasynyń tonalnostynan jarty tonǵa (mýzykalyq termın) kóterip, án aıtýǵa kele jatqan aǵasyna: – Qulaq kúıin keltirip qoıdym, – dep álgi dombyrany ustata qoıypty.
Ony Meıirhan kókesi birden sezip: – Serjanym, mynaý maǵan tómen ǵoı dep, – taǵy jarty tonǵa kóterip Birjan saldyń «Aıtbaıyn» bastap jiberipti. Shyrqaı tik kóterilgen daýys esh qınalmastan erkin samǵaı beripti, shirkin!..
Álgi toıǵa kýá bolǵandar bul oqıǵany áli jyr qylyp aıtady. Meıirhan fenomeni – qazaq ániniń qasıetinde edi-aý! Sol aıtpaqshy, endi kerisinshe Meıirhan Adambekov adal atqarǵan isti Serjan Musaıyn taǵy jarty tonǵa joǵarylatsa qazaq áni óle qoımas. Aıta keteıik, S.Taranuly Mádenıet qaıratkeri, Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy qory syılyǵynyń laýreaty, Júsipbek Elebekov atyndaǵy respýblıkalyq án baıqaýynyń bas júldegeri.