Rýhanııat • 29 Qazan, 2020

Gollıvýdta án salǵan...

963 ret
kórsetildi
8 mın
oqý úshin

Arqa atyraby áýelden ánge baı, shejirege sheshen, ónerge altyn tuǵyr bola bilgen kıeli aımaq. Onyń ishinde Arqaǵa kelseń ánshimin deme dep, dástúrli án dodasynda osynaý bekzat ónerdiń shoqtyǵyn tipti bıiktetemiz. Keshegi sal Birjandar salyp ketken sara soqpaq búginde úlken dańǵylǵa ulasqan.

Gollıvýdta án salǵan...

Arqa degen jalpy – úlken ataý. Bul uǵymǵa kıeli Sary­ar­qanyń biraz bóligi kiredi. Biz búgin sonaý sán-saltanaty jarasqan uly saharanyń qazy­naly pushpaǵy – Qaraǵandy óńi­ri týraly aıtqymyz keledi. Onyń ishinde osynaý qasıetti to­pyraqqa kindik qany tamǵan talantty ánshi, dástúrli án mek­tebiniń daraboz dúldúli Serjan Musaıynnyń soıyn erekshe ata­saq deımiz.

Árıne áý demeıtin qazaq joq. Degenmen osynaý qazaq áni­niń qulashyn keńge jaıýda, ony shet­elderde nasıhattaý­da úlken eńbek sińiretin qaıratker ánshilerdiń jóni bólek. Serjan seri týraly sóılegende onyń tabıǵı talantynan bólek, kásibı sheberligi, ánge degen sheksiz mahabbaty kez kelgen tyńdarmandy beıjaı qal­dyrmaıdy. Serjan kim degenge áýeli aıtarymyz – ol keshegi sal-se­rilerden qal­ǵan asyl tuıaq. Mu­saıyn myń qubylǵan sıqyrly únimen biz túgili sheteldik ánsúıer áser­shil qaýymnyń tańdaıyn talaı qaqtyrǵan talant.

Halyqaralyq, respýb­lı­ka­­lyq án baıqaýlarynyń bir­neshe dúr­kin júldegeri, «Ámi­re» fılminde­gi úzdik ánderdi oryndap, Gollıvýd tórinde án shalqytqan zor ­daýys ıesi Serjan Musaıyn sııaqty óner­­­­pazdardy jalpy jıi nasıhat­taýymyz kerek. Sebebi qazaq áni tek saz ben sózge qu­ral­ǵan qurǵaq dańǵaza emes, qa­zaq áni qazaqtyń qatpar-qat­par qalyń da qazynaly tarı­hy, dástúri, salt-sanasy, tili, ǵurpy, keshegisi, búgini, bola­shaǵy. Qazaq ánderi arqyly biz ózi­mizdiń óship bara jatqan ótke­nimizdi taptyq. Joǵalyp, jat qolynda ketip bara jatqan qanshama baıtaǵymyzdyń ataýlary osynaý halyq ánderinde jatqanyn bildik. Qazaq áni – qa­zaq­ty adas­tyrmas altyn jul­dyz. Jahandaný dáýiri biz sııaq­ty birneshe ǵasyr boıy bo­dandyq buǵaýynda bolǵan kish­kentaı ulttardy tez jutyp qoıǵysy keledi. Onyń ishinde jahandastyrýdyń jaqsy quraly án ekeni belgili. Zamanaýı ánder zeıinimizdi tumshalap, ulttyń jo­ıylýyna ońaı jol ashyp jatqan qaýipti kezeńde qazaqtyń baıyrǵy dástúrli halyq ánderin jıi jarnamalaý el erteńi úshin aýadaı qajet.

Árıne Serjan ánshi búginge de­ıin birshama qurmetke bóle­nip te keledi. Degenmen fonogram­ma jalaýy erkin «jelbirep», naǵyz talanttar kıeli sahnadan tyqsyrylyp bara jatqany belgili. Áni men sáni ja­rasqan, bolmysy bekzat Ser­jandaı ánshiler naǵyz sahna úshin týǵan daryn ekenine daý joq. Tek jarnama jaǵy jutań, naǵyz altyndy ardaqtaıtyn jerde adasyp arzanǵa aldanyp qalyp jatyrmyz. Eger Serjan sonaý sal-serilerdiń zamanynda týǵan bolsa, ázelgi áleý­met bul ónerpazdy álbette tóbesine kóterip ustaǵan bolar edi.

Arqa ániniń aýzy dýaly aǵa býyny Serjan sııaqty izbasarlary týraly únemi maq­tanyshpen aıtady. Qazaq ániniń korıfeıi, halyq ártisi Qaırat Baıbosynov «Serjan seri – dástúrli ándi dáriptep júrgen, syrbaz, syrshyl oryndaýshy. Altyn shyqqan jerdi belden qaz deıdi. О́ıtkeni Serjannyń týǵan jeri qasıetti, kıeli jer, nebir dúldúlder shyq­qan qas­terli aımaq», dep jo­ǵary baǵa berse, dástúrli ánshi, kýrstasy Aıgúl Elshibaeva Ser­jan serimen konservatorııada birge oqyǵandyǵyn aıtyp, óre­li óner­­paz týraly qyzyqty es­te­likterin úne­mi bólisip jú­redi. «Stýdent kezimiz­de ekeý­miz Izraılge birge baryp, Qa­zaq­stannyń elshisi Birǵanym Sa­rıevanyń jasaǵan táýelsizdik me­­re­kesinde, halyq áni «Erkem-aıdy» dýetpen aıt­qanbyz. Sóıtip qa­zaq­­tyń ult­tyq ónerine ózge ult ókil­­deriniń bastaryn ıdirgenbiz», deıdi A.Elshibaeva.

Serjannyń ataǵyn aspan­dat­qan oqıǵa – osydan birer jyl bu­­­­ryn jaryqqa shyqqan «Ámi­re» at­ty kórkem fılmmen tike­leı baı­­­­lanysty boldy. Sol kez­de Q.Baı­­­­janov atyndaǵy Qaraǵandy kon­­serttik birlestiginiń jetekshi so­lısi Serjan Musaıyn kópte­gen dás­túrli ánshiniń arasynan Ámire Qashaý­­baevtyń ómiri týraly kórkem fılm­ge arnal­ǵan saýndtrekti jazý ba­qy­tyna ıe bolady. Ámire atasy sonaý Eýropa tórinde shyrqaǵan «Bal­­­­qa­dıshany» Serjan izbasar Ame­rıkanyń tórinen bir-aq shy­ǵa­­rady. Bir sózben aıtqanda, «Qa­zaq­fılm» arnaıy tapsyrys boıynsha ame­rıkalyq «Moving» stýdııasyna túsir­tken Ámire Qa­shaý­baev týraly kar­tınadaǵy Ámireniń aıtqan án­deriniń bárin dýblıajdaǵan bizdiń bú­gingi keıip­ker, qarapaıym Serjan Mu­­saıyn. «Balqadıshadan» bólek, fılm­de shyrqalatyn «Úsh dos», «Bes qarager» jáne «Dýdar-aı» kom­po­zısııalaryn dombyramen oryndady.

Bul týraly ánshiniń ózi bylaı dep eske alady: «Qıyndyqtar týyndady, ásirese dombyramen án aıtqanymda akterdiń artı­kýlıasııasyna dál túsý kerek kezde ońaı bolmady. Qoldyń jyljýyn salý óte qıyn bolyp shyqty. Sebebi ondaı jaǵdaıda ánniń áýeni ózgeredi. Qoldyń iri plandary kóp emes, biraq sonyń ózi meniń jumysymdy kúrdeli etedi. Dybys rejısserleri alǵash ret fılmdi dybystaǵan adam úshin tamasha jumys atqardyń deıdi».

Serjannyń daýsy dalanyń jadynda jańǵyrǵan keshegi kósh­­peli qazaq rýhanııatynyń asqaq rýhyn eske túsiredi. Onyń tal­ǵampaz talant ekenine ol shyr­qa­ǵan kúrdeli ánder kýá. Taǵy da aıt­qymyz keledi, Serjan ke­shegi qazaq ániniń qabyrǵaly toby Birjan, Aqandardan bó­lek, Qaırat Baıbosynov, Ǵa­lym Muhammedın, Meıirhan Adam­bekov, Jaqsygeldi Kema­­lovtardan úzilmeı kele jatqan úkili ánniń úmit shyraǵy!

Arqadaǵy dástúrli án mek­te­biniń áıdik ónerpazy Serjan Musaıyn búginde Qaraǵandy­nyń Táttimbet atyndaǵy óner kolledjinde dırektor bolyp qyzmet atqarady. Buǵan de­ıin atalǵan bilim ordasyn qaı­talanbas talant, Arqa ániniń aqıy­ǵy, marqum Meıirhan Adam­bekov basqarǵan bolatyn. Serjan inisi Meıirhan aǵasynyń izin ǵana baspaı, isin de jalǵastyrady dep senemiz. Urpaq sabaqtastyǵyn umyt­paı, qazaq ánine jańa serpin be­redi dep kútemiz.

Jalpy, Meıirhan Adam­be­kovti aıtsaq onyń ádepti de ádemi ázilderi eske túsedi. Birde úlken toıdyń tórinde qaýmalaǵan jurt Meıirhan ánshini án salyp ber dep qolqalap qoımapty. Halyq surap turǵan soń seri minez syrbaz aqyryndap sahnaǵa betteıdi. Aldynda ǵana sol sahnada Serjan inisi án aıtyp ketse kerek, aǵasymen qaljyńdaspaq bolyp óz dombyrasyn aǵasynyń tonalnostynan jarty tonǵa (mý­zykalyq termın) kóterip, án aıtýǵa kele jatqan aǵasyna: – Qulaq kúıin keltirip qoıdym, – dep álgi dombyrany ustata qoıypty.

Ony Meıirhan kókesi birden sezip: – Serjanym, mynaý maǵan tómen ǵoı dep, – taǵy jarty tonǵa kóterip Birjan saldyń «Aıtbaıyn» bastap jiberipti. Shyrqaı tik kó­terilgen daýys esh qınalmastan erkin samǵaı beripti, shirkin!..

Álgi toıǵa kýá bolǵandar bul oqı­ǵany áli jyr qylyp aıtady. Meıirhan fenomeni – qa­zaq ániniń qasıetinde edi-aý! Sol aıt­paqshy, endi kerisinshe Meıirhan Adambekov adal atqar­ǵan isti Ser­jan Musaıyn taǵy jarty ton­ǵa joǵarylatsa qazaq áni óle qoı­mas. Aıta keteıik, S.Taranuly Má­­­denıet qaıratkeri, Qazaq­stan Respýblıkasynyń Tuń­ǵysh Pre­zı­denti – Elbasy qo­ry syı­ly­ǵy­nyń laýreaty, Júsip­bek Ele­bekov atyndaǵy res­pýblıkalyq án baı­qaýynyń bas júldegeri.

 

Sońǵy jańalyqtar

Jańatastaǵy joıqyn daýyl

Aımaqtar • Búgin, 08:45

Medali kóp chempıon

Ǵalam ǵajaptary • Búgin, 08:40

Dúbirli doda bastaldy

Olımpıada • Búgin, 08:35

Segiz Olımpıadaǵa qatysqan

Ǵalam ǵajaptary • Búgin, 08:30

Keshendi qoldaý qujaty

Bilim • Búgin, 08:25

Bir saıysta – bes altyn

Ǵalam ǵajaptary • Búgin, 08:20

Qazaq óneri – Doha sahnasynda

О́ner • Búgin, 08:15

Saǵadaǵy satıra keshi

Taǵzym • Búgin, 08:10

Kúrshim kóginde qyran samǵady

Mıras • Búgin, 08:05

Juldyzdaı jarq etken qalamger

Tulǵa • Búgin, 08:00

Monakodan utyldy

Tennıs • Búgin, 07:55