Qoǵam • 29 Qazan, 2020

Insýltti qalaı tez anyqtaýǵa bolady?

1587 ret kórsetildi

Insýlt - mıdyń belgili bir bóliginiń qanmen qamtamasyz etilýiniń buzylýy, onyń jasýshalarynyń ólýine nemese qan tamyrlarynyń jarylýyna ákeletin jaǵdaı.

Profılaktıka men ýaqtyly dıagnostıkaǵa basa nazar aýdarý óte mańyzdy, deıdi mamandar. О́ıtkeni, bul aýrý adam óliminiń jáne múgedektiktiń alǵashqy sebepteriniń biri. Insýlttan aman qalǵandarǵa erekshe kútim men jaqyndardyń kómegi qajet.
№1 kópsalaly qalalyq aýrýhananyń ınsýlt ortalyǵynyń dárigeri Elena Shıhaleevanyń aıtýynsha, ınsýlttiń aldyn alý úshin myna nárseler mańyzdy:

⁃ tańerteń jáne keshke arterııalyq qysymdy baqylańyz (ońtaıly sıstolalyq (joǵarǵy) qysym 110-139 mm rt.st. aralyǵynda bolýy kerek, kórsetkishter únemi joǵarylaǵan jaǵdaıda dári-dármekpen emdeýdi taǵaıyndaý úshin dárigermen keńesińiz);

⁃ holesterın deńgeıin baqylańyz, óıtkeni onyń kóp mólsheri qan tamyrlarynyń qataıýyn qozdyrady;

⁃ durys tamaqtaný - tuzdy tutynýdy azaıtý, kókónister men jemisterdiń mólsherin kóbeıtý. Dıetada birtindep ózgeris engizý úshin jolda jeńil taǵamdar men shamadan tys tamaqtanýdan, ásirese táttiler men shujyqtardan aýlaq bolyńyz;

⁃ sportpen shuǵyldaný - ortasha dene belsendiligi (velosıped tebý, júgirý, gımnastıka, taza aýada serýendeý, júzý, tennıs);

⁃ alkogoldi ishimdikterdi tutynýdy shekteý;

⁃ 40 jasqa tolǵannan keıin jyl saıynǵy medısınalyq tekserýden ótý (júrek pen qan tamyrlarynyń ýltradybystyq zertteýi, EKG, qannyń bıohımııalyq analızi, mıdyń MRT);

⁃ joǵary psıho-emosıonaldyq kúızelisten arylý;

⁃ shylym shekpeý.

Elordada №1 jáne 2 kópsalaly qalalyq aýrýhanalarda ınsýlt ortalyqtary jumys isteıdi. Olar júıke júıesiniń ártúrli patologııalary bar naýqastarǵa joǵary bilikti mamandandyrylǵan medısınalyq kómek kórsetedi. Medısınalyq kómektiń jyldamdyǵy, jan-jaqty jáne durys tańdalǵan ońaltý qalpyna keltirý úshin mańyzdy, deıdi dárigerler.

«Ońaltý kúnderin jiberip almaı, júktemeni birtindep arttyrǵan jón. Insýlttan keıingi alǵashqy 2-3 aıda kóp jumys isteý kerek», - deıdi №2 aýrýhananyń ınsýlt ortalyǵynyń meńgerýshisi Álııa Imanova.

Tek 9 aıda aýrýhanalarda ıshemııalyq jáne gemorragııalyq ınsýlt, tranzıtorlyq ıshemııalyq shabýyl dıagnozymen 1388 naýqas emdeldi.

Insýltti qalaı anyqtaýǵa bolady?

Adamnan kúlimsireýin surańyz (kúlimsiregende eki ezýin birdeı tarta almaıdy, jaı ǵana mıyq tartqan bolyp shyǵady).

Qarapaıym sóılemdi qaıtalaýyn surańyz, mysaly: «Búgin aýa-raıy jaqsy» (sóıleý baıaýlaıdy, adam mátindi esinde saqtamaýy múmkin).

Eki qolyn kóterýdi surańyz (kótere almaýy nemese jartylaı ǵana kóterýi múmkin).

Tilin shyǵarýdy surańyz (eger til qısyq, burylǵan bolsa - bul da aýrýdyń belgisi).

Eger adam osy tapsyrmalardyń bireýin bolsyn oryndaý kezinde qıyndyqtarǵa tap bolsa - «jedel járdem» shaqyryńyz! О́ıtkeni, dárigerler ınsýlt qurbany bolǵan jaǵdaıda 3 saǵat ishinde kómek kórsetilse, aýrýdyń saldaryn joıýǵa bolady dep sendiredi.

Sońǵy jańalyqtar

Tegimizdi jazýdy qashan túzeımiz?

Qoǵam • Búgin, 23:11

Tarıhty zerdeleý – urpaq mindeti

Tarıh • Búgin, 23:02

Qurban bolǵandardy anyqtaý – paryz

Tarıh • Búgin, 22:55

Qazaq radıosy qalaı ashyldy?

Suhbat • Búgin, 22:51

Vıkıngterdiń izimen

Tarıh • Búgin, 22:46

Aqbóken ósimin retteı alamyz ba?!

Aımaqtar • Búgin, 22:32

Úlken ótirik jáne onyń saldary

Álem • Búgin, 22:29

Qostanaı oblysynda kólik órti jıilegen

Aımaqtar • Búgin, 18:00

Búgin – Halyqaralyq Mýzeı kúni

О́ner • Búgin, 15:12

Koroldik klýb kósh bastap tur

Fýtbol • Búgin, 14:44

Uqsas jańalyqtar