Oqýǵa qushtarlyqty oıatady

Bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri Sholpan Karınovanyń aıtýynsha, atal­ǵan jobanyń bastapqy baǵyty áde­bıetke arnalady. Oqý kórkem áde­bıet arqyly júrgiziledi. Bul rette ádebıetti oqytý baǵdarlamasyn ózger­tý qajet.

«Ádıebetti tilden bólek qaras­ty­rý­ǵa bolmaıdy. Qazaq tildi jáne orys tildi mektepterde oqytylatyn qazaq tili men ádebıeti baǵdarlamasy boıyn­sha úlken jumys bastaldy. Osy ba­ǵytta jumys toptary quryldy. Sonymen qatar kórkem ádebıette el­de­gi, tarıhtaǵy dáýirlik kezeńder qam­t­y­latynyn eskere otyryp, tarıh páni­niń ádebıetpen baılanysyn sáı­kes­tendirý boıynsha tarıh pániniń baǵ­dar­lamasyna ózgerister engiziledi. Ár sy­nypqa jas ereksheligine qaraı synyptan tys oqylatyn kórkem áde­bıet­­ter tizimi jasaldy», dedi vıse-mınıstr.

Sonymen qatar kitaphanalardyń ju­mysy qaıta qaralady. Barlyq ob­lys­­tardaǵy bilim basqarmalaryna úlken talaptar qoıyldy. Kitaphana oqý­shynyń kitapqa qushtarlyǵyn art­ty­ratyn oryn bolýy kerek. Kitap­hana­lar­daǵy jalpy kórkem ádebıettiń tizi­mi bekitilip, olardy satyp alý máse­le­si­ne basymdyq beriledi.

«Oqýlyq» ǵylymı-praktıkalyq ortaly­ǵynyń dırektory Ǵanı Beı­se­­m­baev «Oqýǵa qushtar mektep» jo­ba­synyń maqsaty elimizdegi kitap­ha­nalar ahýalyn jaqsartý jáne oqýshy­lar men jastardyń kórkem áde­bıet­ke qy­zyǵýshylyǵyn arttyrý eke­nin atap ótti.

«Búginde bizdiń zertteý boıynsha, jalpy mektep kitaphanalary qo­ryn­da 200 mln-nan asa ádebıet bar. Onyń ishinde 38 mln-y – kórkem áde­bıet­ter men merzimdi basylymdar. Bul basylymdar sapasyna mán berer bolsaq, kóbi 80-90 jyldardyń aıaǵyn­da shyqqan kórkem ádebıetter ekeni, onyń ishinde 20-30 paıyzy jaramsyz ekeni anyqtalyp otyr. Soǵan baı­lanysty shuǵyl túrde mektep kitap­hanalaryn kórkem ádebıetpen to­lyqtyrý máselesi arnaıy jol kar­ta­synda kórsetilip otyr», dedi Ǵ.Beısembaev.

Onyń aıtýynsha, jobany júzege asyrýǵa bes jyl ýaqyt qajet. Bes jyl­da barlyq mektep kitaphanalaryn kórkem ádebıetpen tolyqtyrý kóz­del­­gen. Ár jyl saıyn mektep ki­tap­­hanalary 20 paıyzǵa kórkem áde­bıetpen tolyǵyp otyrady. Bul to­lyq­tyrý tizimi tórt baǵytta jobalanyp, belgilenip otyrady. Onyń ishin­de birinshi kezekte otandyq klas­sıkterdiń úzdik týyndylary, ekin­shiden qazaq tiline aýdarylǵan álem ádebıetiniń tizimi jáne zamanaýı aqyn-jazýshylardyń úzdik shyǵarmalary enedi. Sondaı-aq túrli anyqtamalyqtar, ǵylymı-kópshilik basylymdar men oqý-ádistemelik qural­darmen jasaqtalady. Ádebıetter tizi­min bekitý bes túrli irikteýden ótedi. Eń sońǵy tizimdi bekitý prosesi arna­ıy jasaqtalǵan komıssııa arqyly iske asyrylady. Bul komıssııa osy mek­tepke kiretin bes myńǵa jýyq ataýy bar kórkem ádebıet tizimin qa­lyp­tas­ty­rady.

Sondaı-aq elimizde balalardyń kitap oqý daǵdysyn qalyptastyratyn qo­symshalar iske qosyldy. Qazirgi kezde qanatqaqty jobaǵa 9 myń oqýshy qatysyp jatyr. Bul týraly «Bilim-ın­novasııa» halyqaralyq qoǵamdyq qo­rynyń prezıdenti Darhan О́te má­lim­dedi.

«Qazirgi «Z» urpaq – eń aqyldy býyn. Soǵan sáıkes balalarǵa laıyq jo­balar usynylýda. Jalpy, álemniń myqty ýnıversıtetteriniń barlyǵy eń birinshi balanyń tereń oıyna qaraıdy. Bul kitap oqý arqyly bolady. Qazirgi pandemııa kezinde «Kitap» mobıldik qosymshasy ázirlendi. Bul – «Z» ur­paq­ty kitap oqýǵa yntalandyrýǵa ba­ǵyt­talǵan joba. Olar – eń alǵashqy sıfr­ly álemniń turǵyny, vırtýaldy álem­niń adamy. Bul býynǵa beretin kon­tent onlaın bolmasa, jetistikke jetý múmkin emes», deıdi D.О́te.

«Kitap» jobasy osy balalardyń qa­biletterin, erekshelikterin eskere oty­ryp ázirlendi. Bala úıinde áke-she­she­siniń baqylaýymen kúnine 20 mınýt kitap oqıdy jáne kúndelikti je­tis­ti­gin kóre alady. Málimetter oqý­shy­lar, synyptar, jalpy, Qazaqs­tan boıynsha usynylady. Oıyn turǵysynda ázir­lengen jobanyń 6 deńgeıi bar. Ár deń­geıde upaı beriledi. Aı sońynda qory­tyn­dy shyǵarylyp, balanyń deńgeıi anyq­talady. Syılyqtar beriledi.

Taǵy bir qosymsha «Talap» dep ata­lady. Onda bala óz aldyna kúndik, aptalyq jáne aılyq maqsattar qoıady. Osy onlaın qosymshalar arqyly balanyń, ata-ananyń belsendiligi tirkeledi.