13 aýyldy keshendi damytý kózdelip otyr
Bıyl atalǵan baǵdarlama boıynsha aýyl turmysyn jaqsartýǵa 5 mlrd 772,3 mln teńge bólinip, oblystyń ár óńirindegi 13 aýylda 66 joba júzege asyrylyp jatyr. Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý basqarmasynyń basshysy Gúlbaram Musaǵazınanyń aıtýynsha, byltyr oblysta jeńil jóndeýden ótken balabaqshalar men bilim mekemelerin qospaǵanda, úsh mektep, bir balabaqsha jáne mektep janynan jumys isteıtin bir ınternat ǵımaratyna kúrdeli jóndeý júrgizilgen.
«Aýyl – el besigi» baǵdarlamasynyń sharapatymen kóptegen aýrýhana ǵımaraty ońdalyp, turǵyndarǵa kórsetiletin qyzmet sapasy artty. Byltyr Qarasý aýdandyq aýrýhanasynyń korpýsyna kúrdeli jóndeý aıaqtalyp, Áýlıekól, Meńdiqara, Sarykól jáne Fedorov aýyldaryndaǵy aýdandyq aýrýhanalar jeńil jóndeýden ótti. Sonymen qatar on shaqty eldi mekendegi mádenıet jáne sport nysandary jóndelip, aýyl ajaryn asha túsken.
– Munyń syrtynda basqa da memlekettik baǵdarlamalar esebinen aýyldardy damytý maqsatynda 4 mlrd teńgege birneshe aýqymdy joba júzege asyryldy. Qarjynyń qomaqty bóligi Fedorov jáne Áýlıekól aýyldaryndaǵy gaztaratqysh qubyr jelileriniń qurylysyn aıaqtaýǵa jumsaldy. Osynyń nátıjesinde, 18 myńnan asa aýyl turǵyny ortalyqtandyrylǵan kógildir otynmen qamtyldy. Meńdiqarada sý qubyry jelilerin taratatyn torap qaıta jóndelip, 10 myń adamnyń taza aýyzsýmen qamtylýyna múmkindik týdy. Sonymen qatar syrttan tartylǵan qarjy esebinen aýyl kósheleri jaryqtandyrylyp, asfalt tóselip, beınebaqylaý qurylǵylary ornatyldy, – dedi G.Musaǵazına.
«Aýyl – el besigi» baǵdarlamasyna bıyl ilikken Sılantev, Obaǵan, Denısov, Antonov, Qamysty, Torǵaı, Amangeldi, Qarameńdi, Uzynkól aýyldary men Tobyl beketinde de aýqymdy jobalar júzege asyrylyp jatyr.
Toǵyz joldyń torabynda jatqan Tobyl beketinde 7 myńǵa tarta halyq turady. Qazir mundaǵy jalǵyz dárigerlik ambýlatorııaǵa «Aýyl – el besigi» baǵdarlamasy sheńberinde kúrdeli jóndeý jumystary júrip jatyr. Irgesi 1985 jyly qalanǵan ǵımarat sońǵy ret 1996 jyly kúrdeli jóndeýden ótken. Sodan keıin jyl saıyn qabyrǵasy áktelip, tereze-shatyry bútindelgenimen, eki qabatty ambýlatorııanyń aǵashtary shirip, qubyrlary tesilip, elektr jelileri jıi isten shyǵa bastaǵan. Bıyl ǵımaratty bastan-aıaq tolyq jańartýǵa 191 mln teńge bólinip otyr.
– Jóndeý jumystaryn mamyrda bastadyq, qazir jumys aıaqtalyp qaldy. Ishi-syrtyn árlep, tórt qabyrǵasynan basqasynyń barlyǵyn – tóbesin, terezelerin, jaryq, jylý, jeldetý jáne qubyr jelilerin tolyqtaı aýystyrdyq. Barlyǵy sanıtarlyq normalarǵa saı. Bir sózben aıtqanda, eski ǵımarattyń ornyna múlde basqa ǵımarat paıda boldy, – dedi bas merdiger «TorgStroıMontaj» JShS dırektory Pavel Borzenkov.
Tobyl dárigerlik ambýlatorııasynda 4 maman jumys isteıdi. Sonyń biri – medbıke Nella Raspopına. Tájirıbeli mamannyń aıtýynsha, jańartylǵan ǵımarat jergilikti turǵyndarǵa kórsetiletin medısınalyq qyzmet sapasynyń artýyna múmkindik bermek.
– Búginde elimizde densaýlyq saqtaý salasyna úlken kóńil bólinip keledi. Ásirese, qazirgi jaǵdaıda dárigerlerdiń biliktiligine qoıylatyn talap joǵary, jaýapkershilik aýyr. Biz halyqtyń senimi men údesinen shyǵýǵa bar kúshimizdi salamyz. Merdiger ambýlatorııamyzdyń qyzmettik avtokólik qoıatyn garajyn da qaıta jóndep berdi. Endi kez kelgen jaǵdaıda kún raıynyń ystyq-sýyǵyna qaramastan, turǵyndardyń shaqyrtýyna jedel jetýge múmkindik týyp otyr, – dedi medbıke.
Ambýlatorııany kúrdeli jóndeýden ótkizip jatqan qurylysshylardyń qatarynda on shaqty jergilikti turǵyn júrgenin aıta ketken jón. Solardyń biri – Erkin Hasenov. Tájirıbeli qurylysshy qolaıly jumystyń ózi turatyn aýyldan tabylǵanyna qýanyshty.
– Qazir karantınge baılanysty kóptegen vahtalyq jumystar toqtap qaldy. О́z basym jumystyń dál ózim turatyn úıdiń túbinen tabylǵanyna qýandym. Qazir alystan arbalaǵansha, jaqynnan dorbalaǵan tıimdi. Bala-shaǵamnyń qasyndamyn, aılyq jalaqym – 120 myń teńgeniń kóleminde, – deıdi E.Hasenov.
Tobyl turǵyndaryn mezi etken taǵy bir másele tozyp ketken ishki joldardyń jaǵdaıy edi. Byltyr elimizdiń soltústik bóligin batyspen jáne Reseımen jalǵap jatqan kúre joldyń kópiri kúrdeli jóndeýden ótkizildi. Ishki joldarǵa keletin bolsaq, bul jaqta da oń ózgerister oryn almaq. Sońǵy bir-eki jyldyqtyń ózinde aýyldyń Stansıonnaıa, Elevatornaıa, Vokzalnaıa, Kooperatıvnyı kósheleriniń negizgi bólikterine asfalt tóseldi. Jalpy uzyndyǵy 6 shaqyrym jol jóndeldi. Bıyl «Aýyl – el besigi» baǵdarlamasynyń nátıjesinde taǵy segiz kóshe jóndelip, asfalt tóselip, taqtaıdaı tegis jolǵa aınalypty.
– Shyny kerek, buǵan deıin jańbyr jaýsa, rezeńke etiksiz kóshege shyǵa almaıtyn edik. Qazir aýylymyz árlenip, joldar kóńil kónshiterlik jaǵdaıǵa keldi. Halyq rıza, – deıdi aýyl turǵyny Ulmeken Nurseıitova.
Tobyl kentinde bıyl mektep pen balabaqshany da jóndeý kózdelip otyr. Osynyń bárine bir aýylǵa ǵana 400 mln teńgege jýyq qarjy qarastyrylǵan.
Aımaqta bıyl aýyl halqynyń buqaralyq sport nysandaryna qoljetimdiligin qamtamasyz etý maqsatynda 1,7 mlrd teńgege 4 joba iske qosylyp, Sılantev, Qamysty aýyldaryndaǵy stadıon qaıta jóndelip, Uzynkól men Torǵaıda dene shynyqtyrý-saýyqtyrý keshenderiniń qurylysy aıaqtalyp qaldy. Bıyl áleýmettik nysandardy turaqty jylý júıesimen qamtamasyz etý jumystary da jandana tústi. Máselen, Denısov aýylynda taıaýda №40 balabaqshanyń janynan jańa salynǵan jylý qazandyǵy iske qosylsa, Qarameńdi aýylynda jylý taratatyn ortalyqtyń qurylysy aıaqtalyp qaldy.
«Aýyl – el besigi» baǵdarlamasy boıynsha Torǵaı men Qamystyda aýdandyq aýrýhanalar, Beıimbet Maılın aýdanynyna qarasty Tobyl aýylynda dárigerlik ambýlatorııa ǵımaraty jóndeýden ótip jatyr. Denısov aýylyndaǵy mádenıet úıi kúrdeli jóndeýden ótip, halyq ıgiligine tapsyryldy.
Bıyl jaz shyǵa aýyl ishindegi kóshelerdi jóndep, asfalt tósep, turǵyndardyń qaýipsiz qozǵalysyn qamtamasyz etý maqsatynda 13 eldi mekende jalpy quny 2 mlrd bolatyn 50-den astam joba iske asyryla bastaǵan. Búginge deıin bul jobalardyń 48-i aıaqtaldy.
– Qarashaǵa deıin atalǵan baǵdarlama boıynsha bólingen qarjynyń 4 mlrd 151 mln teńgesi, ıaǵnı jyldyq jospardyń 80,5%-y ıgerildi. Qurylys nysandarynda jumys bekitilgen keste boıynsha júrip jatyr. Bıyl oblysta 13 aýyldy keshendi damytý kózdelip otyr. Osy maqsatta ózge de memlekettik baǵdarlamalardyń esebinen Denısov, Torǵaı, Antonov, Amangeldi aýyldarynyń sýmen qamtý jelisi jańartyldy, al Sılantev jáne Shemınov eldi mekenderinde gaz taratqysh jeli paıdalanýǵa berildi. Bıyl jalpy somasy 6 mlrd teńgeden astam qarjyǵa aýyl ishindegi joldar jańartylyp, áleýmettik nysandar jóndeýden ótti, – dedi Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý basqarmasynyń basshysy.
Oblysta «Aýyl – el besigi» baǵdarlamasyn 2027 jylǵa deıin júzege asyrý kózdelip otyr. Baǵdarlama aıasyndaǵy jobalarǵa áleýmettik-ekonomıkalyq damý áleýeti bar aýyldar birtindep qatysatyn bolady.
Aýyl mektepterin jańartýǵa 2,2 mlrd teńge qarjy jumsalady
Qostanaı oblysyndaǵy 495 mekteptiń 82%-y, ıaǵnı 488 mektep aýyldyq mekenderde ornalasqan. Búginde aımaqtaǵy 45 688 oqýshy aýylda bilim alyp jatyr. «Aýyl – el besigi» memlekettik baǵdarlamasynyń sharapatymen qazirdiń ózinde aýyldyq jerlerdegi birtalaı bilim nysany jańartyldy. Taıaýda óńirlik kommýnıkasııa ortalyǵynda ótken baspasóz jıynynda oblystyq bilim basqarmasynyń basshysy Záýre Baımenova atalǵan baǵytta atqarylyp jatqan ilkimdi jobalar jaıyn áńgime etti.
Basqarma basshysynyń sózinshe, 2019 jyly jalpy somasy 893,9 mln teńgege 28 aýyldyq mektep jóndeýden ótken. Bul maqsatqa jumsalǵan qarjynyń 797,6 mln teńgesi respýlıkalyq bıýdjetten, al 96,3 mln teńge jergilikti bıýdjetten bólinip otyr. Nátıjesinde, 5 mektep kúrdeli jóndeýden ótip, 23 bilim nysanyna jeńil jóndeý jumystary júrgizilgen. «Aýyl – el besigi» memlekettik baǵdarlamasynyń aıasynda iske asyrylyp jatqan jobalar barysynda 1 260 aýyl turǵyny ýaqytsha jumys oryndarymen qamtamasyz etildi.
– 2020 jyly arnaıy joba sheńberinde Amankeldi, Qostanaı jáne Meńdiqara aýdandarynda jalpy 802,8 mln teńge somasyna 3 bilim mekemesi kúrdeli jóndeýden ótti. 2018 jyly oblystyq bıýdjet esebinen Amankeldi aýdanynyń ortalyǵyndaǵy Á.Boranbaev atyndaǵy orta mektebiniń oqý korpýsy kúrdeli jóndeýden ótken. Bıyl mektep janyndaǵy ınternattyń jatyn korpýsyna jalpy somasy 133,7 mln teńgege jóndeý júrgizildi. Osynyń nátıjesinde, aýdanǵa qarasty 7 aýylda turatyn 25 oqýshy Amangeldide ınternatta jatyp oqıtyn bolady. Internatta shaǵyn aýyldarda turatyn balalardyń bilim alýyna barlyq jaǵdaı jasalǵan, – dedi Z.Baımenova.
«Aýyl – el besigi» baǵdarlamasy boıynsha bıyl Qostanaı aýdanyndaǵy Sovhoznyı orta mektebi men Meńdiqara aýdanyndaǵy Pervomaı orta mektebinde kúrdeli jóndeý jumystary aıaqtaldy. Bul eki bilim oshaǵynda jalpy sany 682 bala oqıdy. Al aldaǵy jyly atalǵan baǵdarlama aıasynda Áýlıekól, B.Maılın, Qarabalyq, Qarasý, Qostanaı, Naýryzym aýdandaryndaǵy 9 mektepti kúrdeli jóndeýden ótkizý josparlanyp otyr.
Qostanaı oblysy
