Shekteýli múmkindigimizdiń shekarasyn keńeıtse...

Bilimim joǵary. Magıstr­min. Múmkindigim shekteýli bolǵandyqtan joǵary bilimge ıe bolý úshin taǵdyrdyń san soqpaǵynan ótýime týra keldi. Stýdent atanǵan kúnnen bas­tap túrli qıyndyqqa tap bol­dym. О́ıtkeni joǵary oqý oryn­darynda bilim beretin peda­gog­terdiń qoıatyn birinshi suraǵy: «Biz seni qalaı oqyta­myz?» degen saýal boldy. Aýdıo formatta jazylǵan qazaq tilindegi aqparattardyń tap­shylyǵynan ekinshi kýrsta erik­siz orys tobyna aýysýyma májbúr boldym. Erik-jigerim men tal­pynysymnyń arqasynda oqýym­dy úzdik támamdadym. Qyzyl dıplomǵa bitirsem de eki qo­lyma bir kúrek taba almaı biraz júrdim. Al on eki mú­shesi saý qatarlastarym dıp­lomdaryn ala sala ózderi qala­ǵan jumystaryna ornalasty. Artynsha ordaly ońtústikten ońdy bastama bolmaǵan soń, astanaǵa jol tarttym.

Nur-Sultanǵa kelip jumys istedim. Eki jyldan keıin tyń­­­ǵylyqty daıyndyqtyń ar­qa­synda magıstratýraǵa grant­­qa tústim. Magıstr atan­­­ǵan­nan keıin L.Gýmılev atyn­­daǵy Eýrazııa ulttyq ýnı­ver­­sıtetiniń ǵylymı kitap­hana­syna jumysqa turdym. Atal­ǵan mekeme meńgerý­shisi Baqyt­jan Ásetildauly Ora­za­lıevtiń qoldaýymen ınklıý­­zıvti aqparattyq resýrs­tar ortalyǵy ashylyp, ju­mys­qa ki­risýime mol múmkindik ja­sal­­dy. Osylaısha, qyz­­­me­time degen qulshynysym oıa­­nyp, ómir súrýge degen qush­tar­­lyǵym odan saıyn arta tústi.

Al osy maqalamda Prezı­denti­miz Qasym-Jomart Toqaev­­tyń Joldaýynda aı­tyl­­ǵan «Halyq únine qulaq asa­tyn memleket» tujy­rym­­­damasy aıasynda bılik­ke múmkin­digi shekteýli jandar­dyń máselelerin, usynystaryn jetkizgim keledi.

Men Shymkent qalasynda múmkindigi shekteýli azamat retinde 6 jyl boıy turǵyn úı kezeginde turdym. Joǵaryda aıtyp ótkenimdeı, elordaǵa qonys aýdarýyma baılanysty birden úı kezeginen alyp tastady. Osyǵan oraı múmkindigi shekteýli jandardy qaıda qonys aýdarsa da baspana keze­ginen shyǵarylmaǵany jón degen usynysymdy aıtar edim.

Elimizde múmkindigi shek­teý­li azamattardy oqyta­tyn, onyń ishinde zaǵıp jan­dar­ǵa bilim beretin zamanaýı elektrondy júıe engizil­me­gen. Arnaıy baza joq. Osyn­daı kedergilerdi joıý maq­satyn­da elimizde bilim alýshy ár­bir stýdent, magıstrant, dok­toranttarǵa barlyq joǵary oqý oryndarynda múmkindigi shekteýli jandar arasynda qarym-qatynas ornatý, bilim berý úshin daıarlyq kýrsy júrgizilse degen ótinishim bar. Sol kezde ýnıversıtet qabyrǵasynda qyzmet etetin oqytýshylar tarapynan zaǵıp stýdent oqýǵa túsken kezde «Biz seni qalaı oqytamyz?» degen suraq qoıylmas edi.

Múmkindigi shekteýli jan­dar­dyń qoǵamdyq kólik­terde júrýi de úlken problema. Olaı deıtin sebebim, ınvataksıdiń jetispeýshiliginen erekshe kútimdi qajet etetin jandar marshrýttarǵa minýge májbúr, sáıkesinshe jol júrý aqysyn tóleıdi. Múmkindigi shekteýli azamattar mekenjaıyn aýys­tyrsa, ıaǵnı bir qaladan ekinshi qalaǵa bara qalsa, nemese bir oblystan kelesi oblysqa joly túsken jaǵdaıda, jalpy, respýblıkamyzdyń barlyq jerinde qoǵamdyq kólikterde tegin júrýine jaǵdaı jasalsa jón bolar edi.

Búginde elimizdiń barlyq teatrynda aýdıostýdııalar bar. Sol stýdııalar negizinde ja­ńa jo­balardy nege júzege asyr­­mas­­qa?! Máselen, aýdıo-áde­bı ki­­tap­tardy akterlar oqyp, ony tas­paǵa túsirip, kóp­shilik­ke usyn­sa, talaı múm­kin­digi shek­teý­li jan­nyń talanty ashylar edi...

Arnaıy zaǵıptar kitap­hana­­larynda da jaǵdaı máz emes. Kitaptardy elektrondy for­matta oqytatyn shtat joq deýge bolady. Bas­qasyn aıt­paǵanda, Braıl jú­ıe­sinde dáris berip, kompıýter úı­retýshi maman múlde joq. Ma­mandandyrylǵan kitap­ha­na­larda psıholog mamany ju­mys istese, braıl qarpinde úı­re­tetin shtat bólin­se jáne dybys rejıs­seriniń shtaty da qaras­tyrylsa degen usynysym bar.

Múmkindigi shekteýli jandar – qoǵamda óz ornyn to­lyq­taı tappaǵan azamattar. Eldegi barlyq óńirde kitap­­hana, halyqqa qyzmet kór­setý ortalyǵy, poshta, emhana jáne sportzal syn­dy bir­qatar qoǵamdyq oryndar­dyń qyzmetin bir jerden kór­setetin ınklıýzıvti ortalyq ashylsa quba-qup bolar edi. О́ıtkeni ataýy aıtyp turǵandaı, biz­diń múmkindigimiz shekteýli. «Sıfrly Qazaqstan» dep aıtyp jatyrmyz ǵoı, rasynda osy baǵdarlama aıasynda mú­ge­dekter úshin barlyq qyz­met túrlerin usynatyn oryn­dar arnaıy baǵdarlama sheń­berinde bir jerge toptasty­rylsa, biraz máseleniń sheshiletini anyq.

Men jáne meniń taǵdyrlas­tarymnyń júrekterin jaryp shyqqan osy bir usynystar gazet betinde ǵana hattalyp qal­maı, Parlament depýtattary nazaryna alyp, shekteýli múm­kindigimizdiń shekarasyn keńeıtip berse, biz de ózge aza­mattar sekildi el qatarly ómir súrer edik, sál de bolsyn kedergisiz, árıne...

Gúlhaıa JÝAShBAEVA,

L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń ǵylymı kitaphanasy ınklıýzıvti aqparattyq resýrstar ortalyǵynyń koordınatory