Balabaqsha – jańartylǵan bilimniń bastaýy

Joǵarydaǵy sózimizdi tarqata keteıik, mektepke oqýshyny da­ıyn­daıtyn – árıne mektep­ke deıingi uıym. Keıingi kezde ata-analardan birinshi synyp­qa baratyn balalarynyń qat­ty qı­nalatynyn estip júrmiz. Orta bilim berýdiń mazmuny jańar­tylǵanda mektepke deıingi bilimde de jańa baǵytqa qaraı ózgeris bolýy kerek. Mine, biz qalalyq bilim basqarmasymen birlesip, sondaı-aq balabaqshamyzda tár­bıeshi-pedagogtermen osy ba­ǵytta júıeli jumystardy júr­gizip kelemiz. Negizinen osydan úsh jyldaı buryn Qyzylorda qa­lalyq bilim bóliminiń tapsyrmasy boıynsha qaladaǵy memlekettik jáne jekemenshik balabaqshalardyń «№7 aımaq» dep atalatyn toby quryldy. Osy top mektepke deıingi uıym qyz­metkerleriniń pedagogıkalyq ba­ǵytta ózara tájirıbe almasýy­na kóp septigin tıgizdi. Ásirese jańartylǵan bilim mazmunyna qatysty ádistemelik kúnder tu­raq­ty uıymdastyrylyp otyrdy. Budan bólek biz de tárbıe men bilim uıasynda ózimizdiń maman­darǵa tájirıbelik, ádistemelik sa­ǵattardy ótkizemiz.

Sol tájirıbeme súıenip, mektepke deıingi tárbıe men oqytýda jańar­tylǵan bilim mazmunynyń erekshelikteri jaıyndaǵy ma­ńyzdy oılarymdy aıta ketkim ke­ledi. Jańartylǵan bilim mazmunynda balany baǵalaýdyń erekshe ádisi bar, munda árbir áre­ketin, jetistigin, talpynysyn kórip, soǵan saı baǵa berip oty­rý qajet. Shyn máninde ba­ǵalaý, madaqtaý, yntalandyrý ádis­teri mektep jasyna deıingi ba­lalar úshin, olardyń damyp, jetilýi úshin úlken mańyzǵa ıe. Sondyqtan bul ádisterdi jańar­tylǵan mazmunda jańǵyrta júrý mektepke deıingi tárbıe jáne bilim berýmen aınalysatyn kez kelgen pedagogtiń qolynan keledi.

Al jańartylǵan bilim maz­mu­nyndaǵy 4 daǵdyny (tyńdalym, aıtylym, jazylym, oqylym) áli árip tanyp, dybysty durys aıta almaıtyn balalarda qalyp­tastyrý qıyn-aq. Desek te mektepke daıyndalyp júrgen bala­nyń tyńdaı alýy, túsingenin, úı­rengenin ózgege aıtyp jetkize alýy, sonymen qatar aldaǵy ja­zýǵa daıyndalyp shımaılaı alýy jáne túrli beıneler men formalardy, belgilerdi ajyratyp oqýǵa daıyndalýy asa kerek. Sol sebepti osy tórt daǵdyny ba­lanyń boıynda balabaqshadan qalyptastyrýǵa mektepke deıingi uıymdardyń pedagogteri kóp kóńil bólgeni abzal. Bul jan-jaq­ty qalyptasqan, mektep tabal­dyryǵyn attaıtyn oqýshyǵa qa­jetti daǵdylardy ıgergen, eń bastysy ata-anasynyń yqpa­lyn­syz, óz betimen áreket ete ala­tyn balany tárbıeleýge edáýir úlken septigin tıgizedi.

Jańartylǵan bilim berý baǵdar­lamasynyń taǵy bir erek­sheligi balaǵa beriletin tapsyr­malardyń spıraldi qaǵıdatpen, ıaǵnı «shıyrshyq» ádisimen beri­lýinde bolyp tur. Bul dege­nimiz – ońaıdan kúrdelige qa­raı jú­rip otyrý degen sóz. So­ny­men qatar osy qaǵıdatpen be­ril­gen­de jyl boıynda ótken ta­qy­ryptardy únemi qaıtalap oty­rýǵa da múmkindik beredi. Mi­nekeı, osy qaǵıdat – zeıini áli turaq­talmaǵan, bir orynda baıyz taýyp otyrýdy bilmeıtin, tez jalyǵyp ketetin mektep jasyna deıingi balalardy tárbıeleýge, jańa jáne qıyndaý nárseni úıretýge taptyrmaıtyn baǵyt.

Jańartylǵan bilim mazmu­ny­na kóshý – jyl saıyn emes, kún saıyn ózgerister oryn alatyn, damyp otyrǵan tehnıka men teh­nologııanyń zamanynda ke­zek kúttirmeıtin sheshim. Mun­daı qyzyqty da jaýapty jolda árip­testerime tabandylyq tileı­min!

Nurqaıym ChINHODJAEVA,

№31 «Altyn kilt» bóbekjaı-balabaqshasynyń ádiskeri

QYZYLORDA