Eshki súti – dertke daýa

Ánsheıinde nazar aýdara bermeı­tin eshki sútine degen suranys kúnnen-kún­ge kóbeıip keledi. Ártúrli aýrý-syr­qaýǵa em ekeni de ejelden bel­gili. Onyń ústine eshki – ósimtal túlik. Ilki­degi jurttyń «esiń ketse, esh­ki jı» degen sózi de beker emes-aý. Ob­lys ortalyǵynda turatyn jeke ká­sipker Iýrıı Rotermel tabys­tyń osy kózin jandandyrýǵa bel býyp otyr. Súti ǵana emes, etine de tu­t­y­ný­shylar tarapynan táp-táýir suranys bar.

Kásipkerdiń esil-derti eshkige aýǵany da beker emes eken. Birer jyl bu­ryn aýyr dertke shaldyǵyp, uzaq ýa­qyt sarytap bolyp tósek tartyp jatyp qalypty. Tipti sheteldiń ataq­ty em­hanalarynda da emdelgen. Túp­tiń túbin­de dertine daýany óziniń aıtýy­na qara­ǵanda, eshkiniń sútinen tapqan.

– Qytaıda emdelgenimde sol jaq­­tyń bilgir mamandary eshkiniń sútin iship kór dep aqyl aıtty. Elge oral­ǵan soń eshki sútin iship, aýrýymnan aıyq­tym. Buryn iship kórmep edim, dámi de til úıiretin táp-tátti eken. Keıin ózime ǵana emes, el ishin­degi aýrý-syr­qaý adamdarǵa sharapaty tısin dep eshki ósirýge bel býdym, – deıdi Iý.Rotermel.

Túliktiń basym bóligin irgedegi Túmennen tasypty. Qazir baǵymynda Altaı, Alpeı, Zaına tuqymdary bar. Onyń ústine Mońǵolııadan da birer eshkini arnaıy tapsyryspen aldyrypty. Qazir qojalyqtaǵy mal basy júzden asqan. El qulaqtanyp, dúmep kelip jatqan soń, isiniń alǵa basatynyna sengen kásipker aldaǵy ýaqytta sharýashylyǵyn keńeıtpek. Aldymen Germanııadan eshki saýýǵa qajetti qural-jabdyqtardy satyp almaqshy. Kelisim de jasalyp qoıypty. Jalǵyz sút qana emes, balalarǵa arnap ıogýrt ta jasamaq.

Bıyl kásipker saýyn apparatyn satyp alǵan. Tıimdiligi kózge kórinip tur. Bir mezette 12 eshkini qatar saýa alady eken. О́ziniń baǵamdaýyna qaraǵanda, tym qymbat ta emes, 1 200 000 teńge. Isi ońy­nan ońǵarylsa, shyǵyny az ýaqyttyń ishinde qaıtyp oralmaq. Qazir eshki sútin ortalyq bazarlarda satyp júr. Tańsyq taǵamǵa alǵashynda tosyrqaı qaraǵan halyq bul kúnde kásipker eshki sútin qashan ákeledi eken dep eleńdep júr.

Áýeli ózine, sosyn halyqqa sharapaty tıip turǵan sharýanyń teristigi joq-aý. Aýyldaǵy aǵaıyn da kásiptiń osy bir túrinen qulaqtanyp, qolǵa alyp qareket etse, kánekı!

Kókshetaý