Kongrestiń alǵashqy eki kúninde blokcheın tehnologııasy, Úlken Eýrazııa, dúnıejúzilik daǵdarys, ekonomıka, saýda, ınvestısııanyń ózekti máseleleri kóterilip, Jibek joly boıyndaǵy elderdiń qala merleriniń forýmy ótti. Al sharanyń sońǵy kúni Ýnıversıtetterdiń jahandyq kongresine jınalǵan otandyq jáne sheteldik joǵary oqý oryndarynyń basshylary, ǵylym akademııalarynyń, IýNESKO jáne bilim berý qorlarynyń ókilderi bilim jáne ǵylym salasynyń búgingi ahýalyn, saladaǵy múmkindikter men BUU-nyń 2030 jylǵa arnalǵan Turaqty damý maqsattarynyń júzege asýyna jastardyń qosatyn úlesin talqylady. Sharaǵa álemniń túkpir-túkpirinen 500-den astam joǵary oqý ornynyń ókilderi qatysty.
Shara barysynda G-Global halyqaralyq hatshylyǵynyń basshysy Serik Nógerbekov G-Global turaqty uıymdastyrý komıtetin qurýdy usyndy. «Eki kúnniń qorytyndysy boıynsha Sizderge osy sharany ótkizý maqsatynda turaqty jumys isteıtin uıymdastyrý komıtetin qurýdy usynǵym keledi. Jylyna bir ret osy ýaqytta jyl saıyn G-Global alańy men áriptesterimizdiń platformasyn paıdalana otyryp, is-sharamyzdy birlesip ótkizýge nıettimiz. Osy kongress ótken e-forum.net ınnovasııalyq platformasy tıimdiligin kórsetti. Eń bastysy, eki kúndik talqylaýlardan keıin halyqtyq dıplomatııanyń osyndaı ınstıtýttaryn qurý qajet degen senim paıda boldy. Búgingi tańda álemde memlekettik dıplomatııa men memleketaralyq dıplomatııa – Birikken Ulttar Uıymy, Azııa damý banki, Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy jumys isteıdi. Endi bizge úshinshi tirek – qoǵamdyq dıplomatııa kerek. Bul prosess qazir beleń alyp jatyr», dedi S.Nógerbekov.
Hatshylyq basshysy kezinde Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń G-Global qurý jónindegi bastamasyn BUU Bas Assambleıasy eki ret – 2012 jáne 2013 jyldary qoldaǵanyn eske saldy. G-Global jobasyn 103 memleket qoldaıdy. Islam Yntymaqtastyǵy Uıymynyń Syrtqy ister mınıstrleriniń keńesi G-Global-ǵa álemdik qarjy saıasaty máselelerin sheshýdiń eń bedeldi platformasy retinde senim bildiredi. Sondaı-aq basqa halyqaralyq uıymdar bul jobany Azııa men Eýropa arasyndaǵy kommýnıkasııalyq platforma retinde joǵary baǵalaıdy.
«G-Global. XXI ǵasyrdaǵy álem» plenarlyq otyrysynda sóz alǵan Armenııa prezıdenti Armen Sarkısıan kongress qatysýshylaryn shyn júrekten quttyqtap, Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń bastamasy jańa joba qurýǵa áser etkenin málimdedi.
«Nursultan Ábishulynyń Eýrazııalyq seriktestik qurý týraly bastamasyn jarııa etken kúnder jaqsy esimde. Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq aımaqtyq saıasat, saýda men mádenıettiń damýyna úles qosyp keledi. G-Global jobasynyń búgingi jaǵdaıǵa tolyq jaýap beretin alań ekenin atap ótkim keledi. О́ıtkeni dúnıejúzi betpe-bet kelgen belgisiz qaýipter sany azaıar emes. Onyń qataryna álemdi jaýlaǵan indet pen ekonomıkalyq daǵdarysty, birpolıarly álemniń kóppolıarly baǵytqa aýysýyn jatqyzýǵa bolady. Aımaqtaǵy memleketter aldyndaǵy mindetter ortaq sheshimdi qajet etedi. Sol sebepti ejelgi Uly Jibek joly ıdeıasyn óte ózekti dep esepteımin. G-Global alańy álemniń nemese Eýrazııa aımaǵynyń saýda jáne ekonomıkalyq damýyna ǵana emes, rýhanı baıýyna septigin tıgizedi degen oıdamyn», dedi Armenııa prezıdenti.
Kongreste sóz alǵan mártebeli sheteldik qonaqtardyń biri Islam damý banki tobynyń prezıdenti Bandar Hadjar álemdegi ahýal men daǵdarystyń saldaryna toqtaldy.
«Qazir álemde koronavırýs indetiniń ekinshi tolqynymen baılanysty alańdaýshylyq kóp. Aldaǵy jyldarǵa arnalǵan boljamdar da kóńil kónshitpeıdi. Alda bizdi uzaq ári kúrdeli qaıta qalypqa kelý prosesi kútip tur. Daǵdarystyń saldary álemdik ekonomıkaǵa uzaq merzimde áser etetinine kózimiz jetti. Pandemııadan keıin kóptegen máselege jáne olardyń sheshimine jańa tásilmen kelýimiz kerek. Syn-tegeýrinderdi basqasha sheshýimiz kerek. Kún tártibinde ekonomıkadan bólek, áleýmettik jáne ulttyq qaýipsizdikke qatysty ózge de problemalar tur», dep atap ótti Bandar Hadjar. G-Global aıasynda aldaǵy ýaqytta Uly Jibek joly jahandyq syılyǵy beriledi. Bul týraly Eýrazııalyq ekonomıkalyq klýbtyń prezıdenti, «G-Global. XXI ǵasyrdaǵy álem» Halyqaralyq kongresiniń halyqaralyq hatshylyǵynyń birinshi orynbasary Murat Qarymsaqov málimdedi. «Bul bastama 2019 jyly 40 memlekettiń kóshbasshylary qatysqan Halyqaralyq forýmda qoldaý tapty. Sol sebepti qala merleriniń forýmynda Uly Jibek joly Jahandyq syılyǵyn bekitý jónindegi uıymdastyrý komıtetin qurý bastamasyn kóterdik. Qala merleriniń kelesi halyqaralyq forýmyna deıin jahandyq syılyqty tabystaý sharasyn uıymdastyrý jolynda belsendi jumys júrgizýge shaqyramyz. Ol forým 2021 jyly Beıjińde ótedi», dedi Murat Qarymsaqov.
Tórt tilde ótken onlaın kongreske barlyǵy 5 myńǵa jýyq adam qatysqan.
