Aımaqtar • 23 Qarasha, 2020

Negizgi basymdyq – halyqtyń turaqty tabysy

260 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Búgin QR Prezıdenti janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń «Jańa jaǵdaıdaǵy Qazaqstan: is-qımyl kezeńi» Joldaýynyń Qyzylorda oblysynda júzege asyrylýy jáne óńirdiń 9 aıdaǵy áleýmettik-ekonomıkalyq damýy týraly Qyzylorda oblysynyń ákimi Gúlshara Ábdiqalyqova baspasóz máslıhatyn ótkizdi.

Negizgi basymdyq – halyqtyń turaqty tabysy

Aımaq basshysy negizgi tirek salalardaǵy damý kórsetkishterge toqtalyp, memlekettik baǵdarlamalardyń oryndalý barysyn baıandady.

Prezıdent qabyldaǵan sheshimderdiń arqasynda negizgi basymdyqqa ıe salalardaǵy kórsetkishterdiń tómendeýine jol berilgen joq. Máselen, óńdeý ónerkásibinde ónim óndirý osy jyldyń 9 aıynyń qorytyndysymen 3,5%-ǵa, aýyl sharýashylyǵynda 3,1%-ǵa artty. Jumys istep turǵan shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileriniń sany 5,4%-ǵa ósti. Munaı kólemin arttyrý maqsatynda Shý-Sarysý shógindi basseıniniń jer qoınaýyn zertteý boıynsha jumystar bastaldy, - dedi Gúlshara Ábdiqalyqova.

Indýstrııalandyrýdyń úshinshi besjyldyǵy aıasynda óńirde quny 554 mlrd.teńgeden asatyn 26 ınvestısııalyq joba iske asyrylýda, bul shamamen 7 myń jumys ornyn qurýǵa múmkindik beredi. Baǵdarlama aıasynda Aral aýdanynda taýarly balyqty tereń óńdeý sehy iske qosyldy. Osy jyldyń sońyna deıin osy aýdanda taǵy bir balyq óńdeý zaýytyn jáne kvars qumdaryn baıytý boıynsha taý-ken baıytý kombınatynengizý josparlanýda.

Iri zaýyttardyń aınalasynda ilespe óndirister qurý máselesi pysyqtalýda. Atap aıtqanda, kelesi jyly iske qosý josparlanyp otyrǵan shyny zaýytynyń aınalasynda keminde 8 óndiris qurý kózdelgen.

Spıker bıyl kúrishtiń ár gektaryna 61,8 sentnerden ónim alynyp, 550 myń tonnadan astam ónim jınalyp, joǵary kórsetkishke jetkenderin aıtty. Syr elinenalǵash ret Germanııaǵa 420 tonna qamys, Reseıge jańa pisken qyzanaq pen muzdatylǵan kókónis jóneltildi. Jalpy álemniń 17 eline aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń 11 túri eksporttaldy.

Kúrish daqyldaryn turaqtandyrý jáne sýdy az qajet etetin daqyldardy keńeıtý týraly sheshim qabyldandy. Qazirgi zamanǵy sýarý júıelerine: akvagelderge, jańbyrlatý, tamshylaý júıelerine nazar aýdarylady.Jańaqorǵan aýdanynda alǵash ret akvagelderdi paıdalana otyryp, kúzdik bıdaı 80 ga egildi, bul orta eseppen 18 s/ga jınaýǵa múmkindik berdi.

Kólemi 2,3 mlrd. tekshe metr 6 sý qoımasyn salý josparlanýda. Sonymen qatar, Qyzylorda jáne Áıtek sý toraptaryn qaıta qurý, Jıdeli sý qoımasyn jóndeý, Jalaǵash aýdanyndaǵy ırrıgasııalyq jáne drenaj júıesin jetildirý boıynsha iri jobalardy iske asyrý bastaldy.

Iri qara mal basy 4,4% – ǵa, qoı men eshki – 5,5% – ǵa, jylqy-8,5% - ǵa, túıe-5,3% - ǵa ósti. Shalǵaıdaǵy mal sharýashylyǵyn damytý maqsatynda paıdalanylmaıtyn jaıylymdarda 452 sý kózin jóndeý josparlanýda. Bul shamamen 7 mln. ga paıdalanýǵa múmkindik beredi.

Balyq sharýashylyǵyn damytýdyń óńirlik baǵdarlamasy qabyldandy, ony iske asyrýǵa 28 mlrd.teńge jumsaý josparlanyp otyr. 2030 jylǵa deıin baǵdarlama sheńberinde 55 taýarly balyq, 10 toǵan jáne4 tor sharýashylyǵy qurylatyn bolady.

Bıznes-áleýetti arttyrý úshin 2023 jylǵa deıingi ekonomıkalyq damý Kartasy ázirlendi, onyń sheńberinde jalpy somasy 270 mlrd.teńgege 265 jobany iske asyrý josparlanyp otyr, bul 4600-den astam turaqty jumys oryndaryn qurýǵa múmkindik beredi. Bıyl 2 myńnan astam jańa jumys ornyn ashýǵa múmkindik beretin 110 joba iske qosyldy.

Bızneske kópbalaly analar da tartylýda. "Eńbek" baǵdarlamasy boıynsha
bıznes - ıdeıalardy iske asyrýǵa 602 kópbalaly ana grant aldy.

Ákim karantındik shekteýler kezinde shamamen 54 myń kásipker salyq jeńildikterin alǵanyn jáne 8,5 myńnan astamy MÁMS tóleýden bosatylǵanyn atap ótti. 9 myń saýda alańy 700 mln.teńgege jýyq somaǵa jaldaý tólemderin tóleýden bosatyldy, jyl sońyna deıin memlekettik menshikti jalǵa alatyn 194 ShOB sýbektisi de bosatylady.

Memlekettik baǵdarlamalardy iske asyrý nátıjesinde jyl basynan beri 19 myńǵa jýyq jańa jumys orny quryldy, onyń 14 myńy - turaqty jumys oryndary. Jumyspen qamtýdyń jol kartasy aıasynda 277 ınfraqurylymdyq jobany iske asyrýdyń arqasynda 9,5 myńǵa jýyq adam jumysqa ornalastyryldy. Jumyssyzdyq deńgeıi 4,9% deńgeıinde saqtalýda.

COVID-tiń ekinshi tolqynyna daıyndyq jumystary kúsheıtildi. Qajettiligine qaraı 21 ınfeksııalyq stasıonarda 3200 tósek ornyn daıyndaýǵa múmkindik bar.Úı jaǵdaıynda ambýlatorııalyq qyzmet kórsetetin 138 medısınalyq mobıldi top jáne sanepıd talaptarynyń saqtalýyn baqylaıtyn 24 monıtorıngtik top jumys isteıdi. 3600 medısına qyzmetkerinen kadrlyq rezerv qalyptastyryldy.

- Indetpen kúresý úshin ókpeni jasandy jeldetý (IVL) apparatyn 244-ke jetkizdik. 9 PTR, 60 rentgen apparaty, 682 ottegi konsentratory bar. Sonymen birge dári-dármektiń eki aılyq qoryn jasaqtadyq. Turaqtandyrý qory arqyly dárilik zattardy alýǵa 488 mln.teńgege qarjy bóldik. 200 tósektik jańa modýldik ınfeksııalyq aýrýhananyń qurylysy aıaqtalady, kópbeıindi oblystyq aýrýhanada ottegi stansııasy salynǵan. Atalǵan stansııanyń qurylysy Qazaly aýdanaralyq aýrýhanasynda da aıaqtalýda, - dedi oblys ákimi.

Búgingi tańda 300 mekteptiń 121-i dástúrli rejımde jumys isteıdi, 2000-nan astam kezekshi top ashyldy, onda 40 myńnan astam bala oqıdy. Apatty mektepterdiń ornyna 3 jańa mektep salynýda. Jeke ınvestorlar esebinen 300 jáne 500 oryndyq taǵy 2 mekteptiń qurylysy júrýde.

О́ńir basshysy halyqty turǵyn úımen qamtamasyz etý máselelerine toqtaldy. Oblysta 1946 páterli 98 turǵyn úı salynýda, onyń ishinde 696 páterlik 74 úı jyl sońyna deıin paıdalanýǵa beriledi. Baıqońyr qalasynda Qazaqstan azamattary úshin turǵyn úı salý praktıkasyn jalǵastyrý jáne 2021 jyly bes 50 páterli úıdiń qurylysyn bastaý josparlanýda.

Oblys halqynyń 97% ortalyqtandyrylǵan sýmen qamtamasyz etilgen, 63% tabıǵı gazdy tutyný múmkindigine ıe. Jyl sońyna deıin mundaı múmkindikti halyqtyń 70% alady. Sonymen qatar, 498 shaqyrymnan astam avtojol, kósheler men kópirler jóndeldi.

Sport salasynda jyl sońyna deıin bıýdjet esebinen taǵy 12 jańa nysan salynady, onyń ishinde baıdarka men kanoede esý bazasy bar. MJÁ aıasynda 5 dene shynyqtyrý-saýyqtyrý kesheni salynýda.

Alǵash ret "Abaı" operasy qoıyldy, onlaın formatta 2000-nan astam mádenı is-sharalar uıymdastyryldy.

Búginde 700-ge jýyq eriktilerdiń qozǵalysy bar, olar jalpy alǵanda 1000-nan astam is-shara uıymdastyrdy.