Aımaqtar • 30 Qarasha, 2020

Elbasy jáne Syr eli

950 ret
kórsetildi
21 mın
oqý úshin

Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵyna qadam basyp kelemiz. Tarıhı turǵydan baǵamdasaq, bul kóp ýaqyt emes. Desek te, irgetasyn bekitip, negizin qalaǵan Tuńǵysh Prezıdentimiz – Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń bas­taýymen táýelsiz Qazaqstan memleketi dúnıejúzilik kartada óz ornyn qalyptastyrdy.

Elbasy jáne Syr eli

Tarıhty qashan da tulǵalar jasaıtyny belgili. Álemdegi ár halyqtyń óz dáýirleý tarıhy bolsa, sol kezeńde basshylyq etken tulǵanyń da istegen isi men izi qalady.

Osy oraıda, búkil túrki álemine ortaq tarıhı tulǵa, fılosof, abyz Qorqyt atanyń «Aýyr júktiń mehnatyn tuǵyr emes, tulpar biler» degen támsili táýelsiz elimizdiń júrip ótken jolyndaǵy kez­des­­ken qıyndyqtar men kúrdeli kezeń­der kemeńger Kóshbasshynyń erekshe qajyr-qaıratymen eńserilgenin aıqyndaı túsedi.

Tarıh bolashaqqa durys qadam jasaý­ǵa járdemdesedi. Tuńǵysh Prezı­dent kúni merekesiniń bekitilýi de – halyqtyń Elbasyna degen shynaıy qurmeti men ystyq yqylasynyń belgisi.

Táýelsizdiktiń alǵashqy qalyptasý jyldary eshkimge de ońaı tımegeni ras. Ásirese, Elbasy «Alashtyń anasy» dep ataǵan Syr eli álemdik problemasymen jeke-dara qalǵandaı kezeń týǵan edi.

Kezinde jal-jal tolqyny jaǵaǵa urǵan Aral teńizi planetamyzdaǵy eń úl­ken teńizderdiń qatarynda bol­ǵany bel­gili. Sýy tartylyp, apatqa ushy­ra­ǵan­ǵa deıin qoınaýy baǵaly balyqqa baı, jaǵasy qoǵaly, qamysty sý aıdyny edi. 1960 jyldardan bastap Aral aı­maǵyn ıgerý qolǵa alynyp, Syr men Ámý boıyndaǵy memleketterdiń ıge­ri­letin jer kólemi eselep ulǵaıyp, hal­qy­nyń sany artty, qajettilik te kóbe­ıdi. Eki ózen boıynda sýdy qajet ete­tin kúrish, maqta daqyldarynyń qar­qyn­dy damýynan Aralǵa quıylatyn sý mól­sheri azaıdy. Sýdyń tuzdylyǵy artty. Tyńaıt­qysh­tardy, hımııalyq preparattardy tolassyz paıdalaný saldarynan Aral óńiri ekologııalyq apatqa dýshar boldy.

Bul adamzat balasynyń qoldan is­tegen qateligi retinde álemge tanyl­dy. Máse­leler tek ekologııalyq kúrdeli jaǵ­­­daıǵa ǵana emes, áleýmettik-ekonomı­kalyq damýǵa da qatysty edi. Jergilikti turǵyndardyń jappaı kóshýi bastaldy. Balyqshylar Qapshaǵaı, Balqash, Kaspıı sııaqty ózge aımaqtarǵa kete bastady.

Táýelsizdik jyldary ishinde Aral problemasyna jáne onyń adamzatqa tıgizgen zardabyna úlken mán berildi. Elbasynyń qoldaýymen 1992 jyly 30 maýsymda «Aral óńirindegi ekologııalyq qasiret saldarynan zardap shekken azamattardy áleýmettik qorǵaý týraly» zań kúshine endi. Osy zań boıynsha Qyzyl­orda oblysy ǵana emes, ekolo­gııa­lyq daǵdarys jaǵdaıyna jaqyndaǵan aı­maq­qa Aqtóbe oblysynyń Baıǵanın, Yrǵyz, Muǵaljar (burynǵy Muǵaljar aýdanynyń eldi mekenderi shekarasynyń sheginde), Temir aýdandarynyń, Túrkis­tan oblysynyń Arys (onyń ishin­de Arys qalasy), Otyrar, Sozaq, Shar­dara aýdandarynyń,Túrkistan qalasy­nyń jáne Kentaý qalasynyń Shaǵa, Jańa Iqan, Eski Iqan, Úshqaıyq, Iassy, Orańǵaı, Qarashyq, Júınek, Ba­baı­­qorǵan, Shornaq, Jibek joly, Maı­­dan­tal aýyldyq okrýgteriniń, son­daı-aq Qaraǵandy oblysynyń Ulytaý aýdany­nyń (burynǵy Jezqazǵan obly­sy­nyń Jezdi aýdanynyń eldi mekenderi shekarasynyń sheginde) aýmaqtary kirdi. Búginde bul zań Aral mańy halqynyń áleýmettik máselelerin jaqsartýǵa aıtarlyqtaı úles qosyp keledi.

Ortalyq Azııa elderiniń basshylary 1993 jyldyń 26 naýryzynda Qyzyl­orda qalasynda ótken sammıtte bas qosyp, Aral teńizi jáne Aral m­ańyn eko­logııalyq saýyqtyrý, aımaq­tyń áleý­mettik-ekonomıkalyq damýyn qam­ta­masyz etý máselelerin sheshý­de bir­lese qyzmet etý týraly málim­deme qabyldap, Memleket basshysy Nursul­tan Ábishuly Nazarbaevtyń bastamasymen Halyqaralyq Araldy qutqarý qory (HAQQ) quryldy.

El erteńine sengen Elbasy – Araldy saqtap qalý maqsatynda ǵasyr jobasy atanǵan – «Syrdarııa ózeniniń arnasyn retteý jáne Aral teńiziniń soltústik bóli­­gin saqtaý» (SARATS) jobasy jó­nin­de tarıhı sheshim qabyldady. Muny qazir saıası turǵydan da, ekonomıkalyq tur­ǵy­dan da óte kóregendikpen jasalǵan sheshim dep aıtýymyzǵa ábden bolady.

Osy rette, Memleket basshysy retinde Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń qasıetti Aral topyraǵynda turyp «Men Aralǵa kómektessem degen armanyma jetkenime qýanyshtymyn» degen sózi Aral halqynyń júregine berik ornyqty.

Búgingi kúni balyq sharýashylyǵy qaı­­ta­dan oblys ekonomıkasynyń mańyzdy salasynyń birine aınaldy. Ketip qalǵan balyqshylar týǵan jerine qaıta oralyp, ata kásibin jandandyrdy. Jobanyń (SARATS-1) birinshi ke­ze­ńin iske asyrýdyń nátıjesinde Aral teńizindegi balyqtyń kóptegen bıologııa­lyq túri qalpyna keltirildi. Osy ýaqyt ishinde óńirde balyq aýlaý kólemi 20 esege, 400-den 8 myń tonnaǵa deıin ulǵaıdy. Qazir teńizde 24-teı balyq túri bar.

Aral balyǵy Qazaqstanda ǵana emes, odan tys jerlerde, tipti Eýroodaq el­derin­de de tanymal, olardyń ishindegi eń qundysy – murtty taban, sazan, aqmarqa, taban, jaıyn, kókserke, qarakóz, shortan, alabuǵa.

Búginde óńirde 9 balyq óńdeý zaýy­ty jumys isteıdi, olardyń  4-inde Eýro­kod bar. Sońǵy 5 jylda balyqty qaıta óńdeý 14%-ǵa, al onyń eksporty 2,5 esege ósti. Balyq ónimderi taıaý jáne alys sheteldiń 14 eline – Reseı, Grý­zııa, Belarýs, Lıtva, О́zbekstan, Qyrǵyz­stan, Ázerbaıjan, Germanııa, Polsha, Qytaı, Chehııa, Nıderlandy, Aýstrııa, Danııaǵa eksporttalady.

О́ńirdiń balyq salasynyń áleýeti joǵary. Aral teńizi, Syrdarııa ózeni, 207 balyq sharýashylyǵy sý aıdyny – munyń bári akvamádenıet ósirýde paıdalanylady.

Bıyl Qyzylorda oblysynda balyq sharýashylyǵyn damytýdyń 2030 jylǵa deıingi baǵdarlamasy jasaldy. Bul taýarlyq balyq kólemin 34 esege arttyrýǵa múmkindik beredi.

О́tken jyly Qyzylorda oblysyna jumys saparymen kelgen Prezıdentimiz Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev: «El­ba­­sy­nyń bastamasy boıynsha «Syr­darııa arnasyn retteý jáne Aral teńizi­niń soltústik bóligin saqtap qalý» jobasy iske asyrylýda. Osy jobanyń jáne Kókaral bógetiniń arqasynda Kishi Araldaǵy sý qalpyna keldi. Máse­leler munymen shektelmeıdi. Kókaral bógetiniń tómengi jaǵyn Syrdarııa aǵyny buzyp jatyr. Dereý qolǵa alma­saq, Kishi Araldan aıyrylyp qalýymyz múmkin. Osy ýaqytqa deıin jınalǵan 27 mlrd tekshe metr sý zaıa ketpeýi kerek», dep Úkimet pen ákimdikke tıisti sharalar qabyldaýdy tapsyrdy.

Osy jyldyń mamyr aıynda Ekolo­gııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligi ókilderimen birge Aral aýdany­na baryp, Kókaral bógetiniń jumy­sy­men tanysyp, «Syrdarııa ózeni­niń arnasyn retteý men Aral teńiziniń soltústik bóligin saqtaý» (SARATS) jobasynyń II fazasyn iske asyrý máselesin, Kókaral bógetiniń jumysyn qalpyna keltirýdi talqyladyq. Bul baǵytta jumystar bastalyp ketti.

Osylaısha, balyq kásibi jandanǵan Syr eli Qazaqstandy ǵana emes, shet memleketterdi de qamtamasyz etýge múmkindigi mol óńirge aınaldy.

Tuńǵysh Prezıdentimizdiń kóregendigi men der kezinde júzege asyrylǵan saıası eko­nomıkalyq reformalar arqyly Qazaqstan ekonomıkasyn túzep, tyǵy­ryqtan shyqty. Shuǵyl betburys bas­taldy. 2000 jyldyń basynda Eýropa qaýymdastyǵy, al 2002 jyly Amerıka tarapynan Qazaqstan naryqtyq ekonomıkasyn qalyptastyrǵan el retinde tanyldy.

AQSh-tyń aty ańyzǵa aınalǵan Prezı­denti Djordj Býsh (úlkeni): «Siz­diń qıyn-qystaý kezeńderdegi ustan­ǵan saıası jáne ekonomıkalyq reforma­lary­ńyz – álemdik saıasattaǵy úlken jetistik dep bilemiz» – dep úlken qurmetpen jazýy sózimizdi dáleldeı túsedi.

Elbasynyń táýelsizdiktiń alǵashqy jyldaryndaǵy ekonomıkany damytý men ınvestısııa tartý máselesi el damyǵan saıyn mańyzdylyǵyn joımaıdy, kerisinshe, árbir kúrdeli kezeńde soǵan qaıta oralyp, isimizdi pysyqtap kelemiz.

Osy rette, bıyl synaqqa aınalǵan pandemııa kezeńi bizden jumysymyzdyń baǵytyn ózgertýdi, durys úılestirýdi talap etkeni belgili. О́ńirimizde, elimizde ǵana emes, álemde ekonomıka daǵdarysqa ushyrady. Osy kezeńde jumysty durys úılestire bilmesek, odan shyqqan ýaqytta tipti daǵdaryp qalýymyz ábden múmkin.

Sol sebepti, aglomerasııalyq tásil negizinde qyzmet túrleri boıynsha saralaý arqyly oblystyń 2023 jylǵa deıingi ekonomıkalyq kartasyn ázirlep, onyń sheńberinde bızneske 4600-den astam turaqty jumys oryndaryn qurýǵa múmkindik beretin jalpy somasy 270 mlrd teńgeden asatyn 265 jobany iske asyrýdy josparladyq.

Qazirgi tańda aımaq óńirlik ekonomıkany ártaraptandyrýdy jalǵastyrýda. Indýstrııalandyrý baǵdarlamasynyń úshinshi besjyldyǵy aıasynda oblysta 554 mlrd teńge qarajatqa 6 myńnan astam jumys orny qurylatyn 26 joba iske asýda. Olardyń ishinde shyny, kal­sıı­lengen soda, plastık shyny jáne sorǵy-kompressorlyq qubyrlar shy­ǵarý, túıe sútinen qurǵaq untaq ón­dirý, et kombınaty, qus fabrıkasy bo­­ıyn­sha óndirister qurýǵa baǵyttalǵan eks­port­qa baǵdarlanǵan ındýstrııalyq jo­ba­lar bar. «Aral tuz» AQ-da as tuzyn óndi­rý boıynsha 3 ıspan sehyn qurý, «Shalqııa» qorǵasyn-myrysh ken ornyn­da ken ba­ıytý kombınatyn salý, kvars qumdaryn baıytý boıynsha jobalar iske asyrylýda. Tek osy jobalar aıasynda óńir ekonomıkasyna 25 mlrd teńgeden astam ınvestısııa salý josparlanyp otyr.

Elbasy aıtqan jalpyǵa birdeı eńbek qoǵamynyń ıdeıasy – árbir adam eńbek etip, otbasynyń nápaqasyn tabýy qajet.

Osy oraıda, bızneske kóp balaly analar da tartylýda. «Eńbek» baǵdarlamasy boıynsha bıznes-ıdeıalardy iske asyrýǵa 602 kópbalaly ana grant aldy.

Karantındik shekteýler kezinde shamamen 54 myń kásipker salyq jeńildik aldy, 5 myńnan astamy mindetti áleý­mettik medısınalyq saqtandyrý, 9 myń saýda alańy 700 mln teńgege jýyq soma­ǵa jaldaý tólemin tóleýden bosatyldy, jyl sońyna deıin memlekettik menshikti jalǵa alatyn 194 shaǵyn jáne orta bıznes sýbektisi de bosatylmaq.

Memlekettik baǵdarlamalardy iske asyrý nátıjesinde jyl basynan beri 19 myńǵa jýyq jańa jumys orny quryldy, onyń 14 myńy – turaqty jumys orny. «Ju­myspen qamtýdyń jol kartasy» aıa­synda 277 ınfraqurylymdyq jobany iske asyrý arqyly 9,5 myń­ǵa jýyq adam jumysqa ornalasty. Ju­mys­syzdyq deńgeıi 4,9% deńgeıinde saqtalýda.

«Eńbek er atandyrady» demeı me hal­­qymyz. Syndarly sátterde de saǵy syn­­baǵan eńbekqor Syr halqynyń úlgi­sindeı Abzal Eralıev pen Iýrıı Pıa Táýel­siz Qazaqstannyń Eńbek Erleri eke­nin osy jerde maqtanyshpen atap ótsem deımin.

Qyzylorda oblysy kúrish óndirýshi aımaq retinde belgili. Bıyl kúrishtiń ár gektarynan 61,8 sentnerden ónim alynyp, qambaǵa 550 myń tonnadan astam ónim jınaldy, joǵary kórsetkishke jettik. Kúrish daqyldaryn turaqtandyrý jáne sýdy az qajet etetin daqyldardy keńeıtý týraly sheshim qabyldandy. Qazir­gi zamanǵy sýarý júıelerine: akva­gel­derge, jańbyrlatý, tamshylaý júıe­lerine nazar aýdarylady. Jańaqorǵan aýdanynda alǵash ret akvagelderdi paıdalana otyryp, kúzdik bıdaı 80 gektarǵa egildi, gektaryna orta eseppen 18 sentnerden ónim alyndy.

Syr elinen alǵash ret Germanııaǵa 420 tonna qamys, Reseıge qyzanaq pen muzdatylǵan kókónis jóneltildi. Álem­niń 17 eline aýyl sharýashylyǵy ónim­deri­niń 11 túri eksporttaldy.

Qazirgi tańda kógildir otynsyz jaıly turmysty kózge elestetýdiń ózi qıyn. Tipti memlekettiń bolashaǵy da kóp jaǵdaıda osy salanyń damýymen baılanysty desek bolady.

Osy rette, Elbasy tapsyrmasymen 2014 jyly «Beıneý-Bozoı-Shymkent» magıstraldyq gaz qubyryn salý jobasy iske asty, onyń 846 shaqyrymy Qyzylorda oblysy arqyly ótedi. Bul aýqymdy jobany osy jyldar ishinde iske asyrý Qyzylorda, Baıqońyr qalalaryn jáne oblystyń 7 aýdan ortalyǵynyń 4-in gazdandyrýǵa múmkindik berdi.

«Qaraózek» qýatty gaz kompres­sor­lyq stansasy salyndy, ol Nur-Sultan qalasyna gaz qubyrynyń qurylysyn bastaýdy qamtamasyz etti.

Eldi mekenderdi gazdandyrý – Elbasy kótergen bes bastamanyń biri. Osy oraıda, bıyl tótenshe jaǵdaı rejimi men shekteý sharalaryna qaramastan 5 myńnan astam adam turatyn Aral aýdanynyń Jaqsyqylysh kentine gaz beril­di. Jyl sońyna deıin qalǵan 3 aýdan ortalyǵynyń (Josaly, Jala­ǵash, Tereńózek) turǵyndary men tur­ǵyn­darynyń jalpy sany 50 myń adam bolatyn Jańaqazaly aýdanyndaǵy Ǵanı Muratbaev, Shıeli aýdanyndaǵy Baısyn eldi mekenderine gaz berý josparlanýda. Nátıjesinde, aǵymdaǵy jyldyń sońyna deıin halyqtyń 70%-y tabıǵı gazǵa qol jetkize alady.

Qyzylorda oblysy – Qazaqstanda ǵana emes, Ortalyq Azııada ǵaryshtyq keshen orna­lasqan strategııalyq mańyzy bar óńir. Ǵaryshty ıgerý búginde órkenıetti álem­niń basty máselesine aınalǵany anyq.

Elbasynyń qoldaýymen 1991 jyly 2 qazanda Baıqońyrda alǵash ret qazaq Toqtar Áýbákirov ǵaryshqa attandy. Bul elimizdiń ǵaryshtyq áleýetin damytýǵa serpin berdi. 1993 jyldyń aqpan aıynda Tuńǵysh Prezıdentimizdiń Jar-lyǵymen otandyq ǵarysh salasyn damytatyn ókiletti memlekettik organ quryldy. 1994 jyly Qazaqstan men Reseı Baıqońyr ǵarysh aılaǵyn saqtap qalý men qalpyna keltirý maqsatynda memleketaralyq kelisimge qol qoıylyp, eldegi ǵaryshtyq qurylymdardyń ınf­ra­qurylymy júıelendi. Sodan beri Talǵat Musabaev, Aıdyn Aıymbetovter qazaq balasynyń ǵaryshqa ushý ǵana emes, ǵaryshta ǵylymı zertteýler júr­gizý armanyna jol ashyp berdi.

Baıqońyrdaǵy qazaqstandyq azamat­tarǵa jaǵdaı jasaýǵa endi kóńil bóline bastady. 30 jylda alǵash ret «Nurly jer» baǵdarlamasymen ótken jyly bes 50 páterli turǵyn úı paıdalaný­ǵa beril­di. Sonymen birge 2021 jyly taǵy da páterler salynyp, sý júıesi jańǵyrtylady.

Saıası qaıratkerler ómirin zertteýshi­ler Tuńǵysh Prezıdentimiz – Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń tarıhı tulǵasyn zerdeleýde onyń eń áýeli ishki turaqtylyqty jáne halyqtyń birligi men kelisimin qamtamasyz ete alýy memleketti jańasha qalyptastyrý isinde zor ról atqarǵanyn alǵa tartady.

Egemendiktiń bastapqy jyldarynda memleket qurýshy qazaq halqynyń sany 40% ǵana bolýy táýelsizdikti qolda nyq ustap qalýǵa edáýir qaýip týǵyzǵany aqıqat. Elimizdi meken etken barsha ulys­tarǵa ortaq bolashaqty birlese qalyp­tas­tyrmaı taǵdyrlasa ómir súrý múmkin emes ekenin, zamanaýı qýatty memleket qurý jolynda jumylǵan judyryqtaı birge eńbek etý qajettigin sóz júzinde aıtyp qana qoımaı, is júzinde dáleldep berdi.

Rasynda, Elbasy eshbir memlekette bolmaǵan biregeı qoǵamdyq ınstıtýt – Qazaqstan halqy Assambleıasyn quryp, etnosaralyq qatynastardy jetildirýde jemisti isterge jol ashty. Osy jyldar ishinde QHA óziniń basty mindetin nátıjeli oryndady: qoǵamdyq-saıası turaqtylyqty qamtamasyz etti jáne memlekettik qurylymdar men azamattyq ınstıtýttardyń etnosaralyq qatynastar salasyndaǵy ózara is-qımylynyń tıimdiligin arttyrdy.

Qyzylorda oblysynda 35 etnos ókili (815 myńdaı adam) turady. Qazaqstan halqy oblystyq assambleıasy janynda 11 etnomádenı birlestikten basqa birneshe qurylym bar. Olar koronavırýs ınfeksııasymen kúrestiń sharyqtaý sheginde halyqqa qaıyrymdylyq sharalaryn tolassyz uıymdastyryp, medısına qyzmetkerlerine materıaldyq jáne qarjylaı kómek berip, 460 adam turaqty jumys ornymen qamtyldy. Maýsymdyq jumys barysynda bul kórsetkish 1300-ge jetti. QHA músheleri Arys qalasyndaǵy apat pen Maqtaaral aýdanyndaǵy sý tasqyny kezinde de el birliginiń úlgisin kórsetti.

Elbasynyń «Birlese bilgen el bárin je­ńe­di» degen sózi isimizdi qýattaı túsedi.

Azamattyq qoǵamnyń ajyramas bóligi – eriktiler. Qyzylorda oblysy res­pýblıka boıynsha osy jyldyń basyn­da alǵashqylardyń biri bolyp 700-ge jýyq eriktini biriktiretin «Syr erik­tileri shtabyn» qurdy. Syr volonter­leri pandemııa kezeńinde 1000-nan asa shara uıymdastyrdy, kómekke muqtaj jandarǵa 11 baspana salyp berdi.

Elbasynyń tapsyrmasymen «Birgemiz Qyzylorda» óńirlik qory arqy­ly 24 myńnan astam otbasyna 50 myń teńge (1,2 mlrd teńge) kóleminde kómek kórsetildi. Al 12 myńnan astam otbasyna azyq-túlik pen turmystyq tehnıka alýǵa 129,8 mln teńge bólindi.

Kóz ilespes shapshańdyqpen damý ústindegi jahandaný dáýirinde ulttyq jadymyz ben el tutastyǵyn, rýhanı qazynalarymyzdy saqtap qalý – asa mańyzdy. Osy oraıda, Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» jáne «Uly dalanyń jeti qyry» baǵ­dar­lamalyq maqalalary elimizdiń qoǵam­dyq-saıası ómirindegi mańyzy zor oqıǵa ǵana emes, ulttyq múddeniń uly mu­rat­taryn aıqyndaıtyn jańa ıdeologııalyq tujyrymdama retinde tanyldy.

Syr eli qalyń qazaqtyń qaımaǵy buzylmaǵan, salt-dástúrimiz saqtalǵan meken ekeni barshaǵa málim. Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Ábishuly Nazar­baev aıtqandaı, Syrdyń qasıetti jeri búkil qazaq halqynyń tarıhı ólshemi bolyp tabylady. Bul óńirde danagóı abyz Qorqyt ata dúnıege keldi, bul jer – Shyǵys órkenıeti ortalyǵynyń biri, Túrki mádenıetiniń altyn kómbesi. Aral óńirinde memlekettiliktiń qalyptasý tarıhy týraly kóptegen derekter saqtalǵan. Qyzylorda oblysynyń aýmaǵynda ár dáýirde tórt bas shahar: Saq memleketinde – Shirik-Rabat, oǵyzdarda – Jankent, qypshaqtar, Aq Orda jáne Qazaq handyǵynda – Syǵanaq, al Keńes tarıhynda qazaq ataýy qaıtarylǵan Qyzylorda Qazaq AKSR-niń alǵashqy astanasy bolyp qaldy.

Bul rette, barsha túrki jurtynyń danasy, uly oıshyl, ǵulama Qorqyt atany álemge tanytý maqsatynda Syr eli halqynyń usynysy Elbasy tarapynan árdaıym qoldaý taýyp otyrǵanyn aıtýymyz kerek. Osylaısha, 2018 jyly IýNESKO-da «Qorqyt ata murasy» ǵalamdyq materıaldyq emes muralar tizimine engizildi, búkil álemge tanyldy.

Bıyl elimiz úshin de, óńirimiz úshin de aıshyqty oqıǵalarǵa toly jyl ekeni belgili. Shyǵystyń ǵulama oıshyly Ábý Nasyr ál-Farabıdiń – 1150, Ulyq ulystyń – 750, hakim Abaı Qunanbaıulynyń – 175, Uly Otan soǵysyndaǵy jeńistiń 75 jyldyq mereıtoılary óńirimizde joǵary deńgeıde atalyp ótilýde. Jyl basynan beri osy mereıtoılar aıasynda 2 myńǵa jýyq mádenı is-shara uıymdastyryldy.

Mereıtoılyq sharalardyń ishinde shoqtyǵy bıik óner týyndysy – Ahmet Jubanov pen Latıf Hamıdıdiń «Abaı» operasy Syr jerinde alǵash qoıyldy.

«Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda ejelgi Bábish-Mola, orta ǵasyrlyq Sortóbe, Jankent, Syǵanaq, Qyshqala, Asanas qalashyqtarynda Saq dáýirinen bastap Qazaq handyǵyna deıingi tarıhı kezeńderdi qamtıtyn tarıhı-arheo­lo­gııalyq zertteýler júrgizildi.

Buǵan qarap, Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń «Táýelsizdik jyldaryndaǵy jetistikti bir ǵana Qyzylorda oblysynan kórýge bolady» degen sózi qasıetti Syrdyń zamanaýı kelbetin aıqyndap turǵandaı kórinedi.

Elbasymyz aıtqandaı, «Uly jolda­ǵy saparymyz sátti, bolashaǵymyz jar­qyn bolsyn!».

Táýelsizdigimizge eshkim syna qaq­pasyn, tuǵyry máńgilik berik bolsyn!

Eli súıgen, elin súıgen kemeńger Elbasymyz aman bolsyn!

 

Gúlshara ÁBDIQALYQOVA,

Qyzylorda oblysynyń ákimi