Onyń paıymdaýynsha, mundaı reforma naryqtaǵy barlyq oıynshylarǵa teń múmkindik qalyptastyrý úshin kerek. «Básekeni yntalandyratyn jáne monopolııany qoldamaıtyn kásipkerlik orta qajet. Bul jańa jáne tıimdirek kásiporyndarǵa eski jáne tıimsiz kásiporyndardy yǵystyrýǵa múmkindik beredi. Bul úshin monopolııaǵa qarsy organǵa básekelestik ortany qysym jasamaı tıimdi jumys júrgizýge múmkindik beretin osyndaı ókilettikter berý mańyzdy. Biz ishki –syrtqy naryqta básekege qabiletti beıtaraptylyqty qamtamasyz etýimiz kerek, bul jerde memlekettik jáne jeke kásiporyndar, ásirese ShOB, teń dárejede básekelese alady », - dep atap ótti ol.
Onyń pikirinshe, shaǵyn jáne orta bıznes jańa qyzmet túrlerine aýysyp, álemdik óndiris tizbegine enýge múmkindik beretin jaǵdaılar jasaýy kerek.
– О́te mańyzdy baǵyt - bul daǵdarystan keıingi yntalandyrý qajettiligi. Pandemııa kezinde onyń áserin azaıtý úshin jaqsy sharalar qabyldandy. Biraq bolashaqta ekonomıkany resýrstar men qarajatpen qamtamasyz etý jáne ShOB-tyń ósýine jáne jańa jumys oryndaryn qurýǵa múmkindik berý úshin óte mańyzdy ınvestısııalar qajet bolady. Ol úshin kontrsıkldik bıýdjettik saıasat qajet, - dedi ol.
Ol «jasyl ekonomıkany qalpyna keltirý» dep ataıtyn taǵy bir mańyzdy baǵyt týraly da óz oıymen bólise ketti.
– Álemniń jetekshi ekonomısteri daǵdarystan keıingi jasyl yntalandyrý ekonomıkany tezirek jáne sátti qalpyna keltirýge ákelýi múmkin ekenin anyqtady. Eger siz «jasyl» ınvestısııalarǵa aqsha jumsaǵan bolsańyz, bul tek klımattyń ózgerýi problemasyna kómektesedi, sonymen birge jumsalǵan aqshaǵa eń jaqsy ekonomıkalyq paıda ákeledi », - dep atap ótti Lılııa Býrýnchýk.
Onyń aıtýynsha, qazirgi ýaqytta respýblıkada mektepter, aýrýhanalar men turǵyn úı keshenderin qosa alǵanda energııany únemdeıtin ǵımarattar men kásiporyndar joq.
– Bul úlken jumys salasy, ShOB úshin úlken áleýet, onda jumys oryndaryn qurýǵa bolady. Bul sondaı-aq energııany aıtarlyqtaı únemdeýge, aýa sapasyn jaqsartýǵa jáne bıýdjettiń qysqarýyna ákeledi, óıtkeni mektepter men aýrýhanalardy jylytýǵa shyǵyndar azaıady. Sondyqtan osyndaı ulttyq energııa tıimdiligi baǵdarlamasyn qabyldaýǵa bolady dep senemin, - dep túıindedi aımaqtyq dırektor.
Osyǵan deıin Ulttyq Bank «Memlekettik baǵdarlamalar arqyly ekonomıkalyq ósýdi yntalandyrý qoldanystaǵy qoldaý tetikterin olardyń maqsattary men mindetterin qaıta baǵdarlaı otyryp qaıta qaraýdy talap etken bolatyn. «Tıimdiligi dáleldenbegen baǵdarlamalardy toqtatý kerek. Memlekettik qoldaý qurylý kezeńinde jańa kásiporyndarǵa tıisti qarsy mindettemelermen qamtamasyz etilýi múmkin, biraq arzan nesıelerge qol jetkizýdiń turaqty terezesi bolmaýy kerek », delingen seısenbi kúni taratylǵan habarlamada.
Qoldanystaǵy memlekettik baǵdarlamalar negizinen nesıe boıynsha paıyzdyq mólsherlemeni sýbsıdııalaýǵa baǵyttalǵan. 2015-2019 jyldar aralyǵynda sýbsıdııalaý arqyly ekonomıkany damytý men qoldaýdyń túrli baǵdarlamalary aıasynda 4,3 trln kelisimsharttar nesıelendi.
«Mundaı mehanızm nesıelik naryqtaǵy resýrstardyń ádil qunyn aıqyndaýdy burmalaıdy, paıyzdyq mólsherleme men nesıelik arnalardyń tıimdiligin tómendetedi jáne bank júıesinde ótimdilik profısıti túrinde esep aıyrysady », - delingen habarlamada.
Sondaı-aq, sońǵy jyldary memlekettik baǵaly qaǵazdar naryǵy (memlekettik baǵaly qaǵazdar) ótimdiligi tómen boldy, al ekinshi naryqtaǵy oıynshylar belsendi bolmady jáne qaryz saıasaty arqyly aqsha-nesıe saıasatyn berýdiń tolyq jumys isteýi qıyn boldy. Aǵymdaǵy jyly Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi baǵaly qaǵazdar shyǵarylymynyń kólemin bir trıllıonnan úsh jylǵa deıin ulǵaıtty, bul Qarjy mınıstrliginiń memlekettik baǵaly qaǵazdar naryǵyn jandandyrdy jáne kapıtal naryǵyna qatysýshylar sanyn keńeıtedi.
