Aımaqtar • 07 Jeltoqsan, 2020

Bankter shaǵyn kásipkerlikke kóbirek nesıe bere bastady

302 ret
kórsetildi
8 mın
oqý úshin

Ulttyq banktiń málimetinshe, 2020 jyldyń qarasha aıynyń basynda bankter bul salaǵa 2,3 trln teńgege nesıe bergen. Al dál osy kúni 2019 jyly - 2,1 trln. Bir jyl ishinde bul soma 9,5% nemese 200 mıllıardtan astam teńgege ósti. Zańdy tulǵalar 1,9 trln teńge, al jeke tulǵalar 354,5 mlrd teńge aldy, dep jazady Egemen.kz.

Bankter shaǵyn kásipkerlikke kóbirek nesıe bere bastady

Nesıeniń basym úlesi  Almatynyń enshisinde-  keledi - 1,35 trln teńge (jylyna + 17,4%). Odan keıin Nur-Sultan - 265 mıllıardtan astam teńge, Qaraǵandy ​​oblysy - 80 mıllıard teńge, Shyǵys Qazaqstan oblysy - 70,3 mıllıard teńge jáne Shymkent - 70 mıllıard teńgeden astam.

Shaǵyn bıznes Qyzylordada - 28,3 mıllıard teńge, Almatyda - 24 mıllıard jáne Túrkistan oblystarynda - 5,7 mıllıard teńge eń az aqsha aldy.

2020 jyldan 2022 jylǵa deıin shaǵyn kásipkerlik sýbektileri  áleýmettik salyq jáne biryńǵaı jer salyǵynan bosatyldy.
Bul norma Memleket basshysy qol qoıǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ońaltý jáne bankrottyq rásimderin, bıýdjettik, salyq zańnamasyn jáne temirjol kóligi týraly zańnamany jetildirý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańda bekitilgen. «2020 jyldyń 1 qańtarynan bastap 2023 jyldyń 1 qańtaryna deıingi aralyqta arnaıy salyq rejımderin qoldanatyn jáne mıkro nemese shaǵyn kásipkerliktiń sýbektileri dep tanylǵan adamdar, onyń ishinde biryńǵaı jer salyǵyn tóleýshiler tólenýge jatatyn somany 100% tómendetetini belgilensin: 1) korporatıvtiń mólsheri (jeke) osy Kodekstiń 686, 687, 695, 700-baptaryna sáıkes eseptelgen tabys salyǵy (tólem kózinen ustalatyndy qospaǵanda); 2) osy Kodekstiń 687-babyna sáıkes eseptelgen áleýmettik salyq somasy; 3) biryńǵaı jer salyǵynyń somasy, osy Kodekstiń 704-babyna sáıkes eseptelgen », - delingen Salyq kodeksiniń bir babyna qosymshada.

«2020 jyldyń 1 qańtarynan bastap 2023 jyldyń 1 qańtaryna deıingi aralyqta arnaıy salyq rejımderin qoldanatyn jáne mıkro nemese shaǵyn kásipkerliktiń sýbektileri dep tanylǵan adamdar, onyń ishinde biryńǵaı jer salyǵyn tóleýshiler tólenýge jatatyn somany 100% tómendetetini belgilensin:

 1) korporatıvtiń mólsheri (jeke) osy Kodekstiń 686, 687, 695, 700-baptaryna sáıkes eseptelgen tabys salyǵy (tólem kózinen ustalatyndy qospaǵanda);

2) osy Kodekstiń 687-babyna sáıkes eseptelgen áleýmettik salyq somasy; 3) biryńǵaı jer salyǵynyń somasy, osy Kodekstiń 704-babyna sáıkes eseptelgen », - delingen Salyq kodeksiniń bir babyna qosymshada.

Bul shara shaǵyn jáne shaǵyn bızneske qatysty bolady. Kásipkerlik kodekske sáıkes, Qazaqstandaǵy shaǵyn kásipkerlik sýbektileri jeke jumyskerler jáne jaýapkershiligi shekteýli seriktestikter, bul qyzmetkerlerdiń ortasha jyldyq sany 100 adamnan, al ortasha jyldyq kirisi 300000 AEK-ten aspaıdy, al mıkro kásipkerlik - bul jumyskerlerdiń ortasha jyldyq sany 15 adamnan aspaıtyn nemese ortasha jyldyq kirisi aı saıyn 30 000 aspaıtyn jeke kásipkerler. eseptik kórsetkish.

Sonymen birge salyqtan bosatý kelesi qyzmet túrlerine qoldanylmaıdy

1esirtki quraldarynyń, psıhotroptyq zattar men prekýrsorlardyń aınalymymen baılanysty qyzmet;

2) aksızdeletin ónimdi óndirý jáne (nemese) kóterme saýdada ótkizý;

3) astyq qabyldaý pýnktterinde astyqty saqtaý jónindegi is-sharalar;

4) lotereıa ótkizý;

5) oıyn bıznesi salasyndaǵy qyzmet;

6) radıoaktıvti materıaldardyń aınalymymen baılanysty qyzmet;

7) banktik (nemese bank operasııalarynyń jekelegen túrleri) jáne saqtandyrý naryǵyndaǵy qyzmet (saqtandyrý agentiniń qyzmetin qospaǵanda);

8) aýdıtorlyq qyzmet;

9) baǵaly qaǵazdar naryǵyndaǵy kásibı qyzmet;

10) nesıelik bıýrolardyń qyzmeti;

11) qaýipsizdik qyzmeti;

12) azamattyq jáne qyzmettik qarý men onyń patrondarynyń aınalymymen baılanysty qyzmet;

13) jer qoınaýyn paıdalaný salasyndaǵy qyzmet, onyń ishinde kenshiler qyzmeti;

14) paıdaly qazbalardy satý, onyń ishinde saýdagerler qyzmeti, kómir, munaı satý qyzmeti;

15) munaı ónimderiniń, benzınniń, dızel otynynyń jáne mazýttyń jekelegen túrlerin bólshek saýdada ótkizý;

16) syrtqy ekonomıkalyq qyzmet.

12) azamattyq jáne qyzmettik qarý men onyń patrondarynyń aınalymymen baılanysty qyzmet;

13) jer qoınaýyn paıdalaný salasyndaǵy qyzmet, onyń ishinde kenshiler qyzmeti;

14) paıdaly qazbalardy satý, onyń ishinde saýdagerler qyzmeti, kómir, munaı satý qyzmeti;

15) munaı ónimderiniń, benzınniń, dızel otynynyń jáne mazýttyń jekelegen túrlerin bólshek saýdada ótkizý;

16) syrtqy ekonomıkalyq qyzmet.

Osyǵan deıin memleket basshysy  Qasym-Jomart Toqaev shaǵyn bıznesti salyq tóleýden bosatýdy buıyryp, kásipkerlerdi tekserýge ýaqytsha tyıym salǵan bolatyn. 

«Men mıkro jáne shaǵyn kásipkerlikti úsh jyl merzimge ózderiniń negizgi qyzmetinen salyq tóleýden bosatýdyń zańnamalyq bazasyn ázirleýdi tapsyramyn. Zańnamaǵa tıisti túzetýler 2020 jyly kúshine enýi kerek. 2020 jyldyń qańtarynan bastap meniń zańdy tulǵalaryma tekseris júrgizýge úsh jylǵa tyıym salý týraly sheshimim kúshine enedi» mıkro jáne shaǵyn bıznes », - dedi prezıdent.

Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev shaǵyn bıznesti salyq tóleýden bosatýdy buıyryp, kásipkerlerdi tekserýge ýaqytsha tyıym saldy.

Bul týraly ol parlament palatalarynyń birlesken otyrysynda Qazaqstan halqyna Joldaýymen sóılegen sózinde aıtty. Bul sharalar úsh jyldyq kezeńge arnalǵan.

«Men mıkro jáne shaǵyn kásipkerlikti úsh jyl merzimge ózderiniń negizgi qyzmetinen salyq tóleýden bosatýdyń zańnamalyq bazasyn ázirleýdi tapsyramyn. Zańnamaǵa tıisti túzetýler 2020 jyly kúshine enýi kerek. 2020 jyldyń qańtarynan bastap meniń zańdy tulǵalaryma tekseris júrgizýge úsh jylǵa tyıym salý týraly sheshimim kúshine enedi» - dedi prezıdent.

Prezıdent Toqaev sonymen qatar moratorıı kezeńinde ózin-ózi retteý jáne qoǵamdyq baqylaý quraldaryn iske qosý qajet dedi.

«Kásipkerlik sýbektileri belgilengen normalar men erejelerdi buzǵan jaǵdaıda, ásirese sanıtarlyq-epıdemıologııalyq salada mundaı kompanııalar jabylady, olardyń ıeleri jaýap beredi», - dep qosty prezıdent.

Alaıda, ol bıznestiń áli kúnge deıin quqyq qorǵaý jáne baqylaýshy organdardyń áreketterimen baılanysty kóptegen problemalarǵa tap bolyp otyrǵanyn atap ótti.

Memleket basshysy  sonymen qatar moratorıı kezeńinde ózin-ózi retteý jáne qoǵamdyq baqylaý quraldaryn iske qosý qajet  ekenin aıtty.

– Kásipkerlik sýbektileri belgilengen normalar men erejelerdi buzǵan jaǵdaıda, ásirese sanıtarlyq-epıdemıologııalyq salada mundaı kompanııalar jabylady, olardyń ıeleri jaýap beredi, – deıdi Prezıdent.

Alaıda, ol bıznestiń áli kúnge deıin quqyq qorǵaý jáne baqylaýshy organdardyń is-áreketterine baılanysty kóptegen problemalarmen betpe-bet keletinin atap ótti. «ShOB-qa qarsy reıderlik jaǵdaılar jıilep ketti. Meniń bul máselege qatysty ustanymym belgili: bıznestiń, ásirese shaǵyn jáne orta bıznestiń damýyna kedergi bolatyn kez-kelgen áreket memleketke qarsy qylmys retinde qarastyrylýy kerek. Osyǵan baılanysty qosymsha zańnamalyq sharalar qajet. Parlament pen úkimet bul máseleni sheshýdi usynýy kerek», - dep qorytyndylady memleket basshysy