Sýretterdi túsirgen Erlan OMAR, «EQ»
Bas qalanyń mádenı ómirindegi basty oqıǵanyń kýási bolýǵa ult ádebıeti men mádenıetiniń kil myqtylary jańa teatr ǵımaratynda bas qosyp, rejısser Álimbek Orazbekovtiń qoltańbasynda qoıylǵan áıgili «Abaı» tragedııasyn tamashalady. Olaı bolýy zańdy da. О́ıtkeni tarıhy el Táýelsizdigimen egiz órilip kele jatqan óner ordasynyń elordanyń mádenı rýhanı ómirinen alar orny aıryqsha. Otyz jyl boıy ult óneriniń mártebesin bıiktetip kele jatqan shyǵarmashylyq ujymnyń tarıhy da, taǵdyry da taǵylymdy. Bul kıeli ordada nebir uly tulǵalardyń saýsaq taby qalǵan, izdeniske toly irgeli izi saırap jatyr.
Jańa ǵımarat Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń tapsyrmasymen salyndy. Qarasha aıynda Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti teatr ǵımaratyna arnaıy kelip, shyǵarmashylyq ujymmen kezdesip, aq batasyn bergen bolatyn. Búginde teatr basshylyǵy da jas mamandarmen tolyǵyp, jaqynda ǵana teatr dırektory laýazymyna «Qurmet» ordeniniń ıegeri Ernar Jumataev, teatrdyń kórkemdik jetekshisi jaýapty qyzmetine akter, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Qýandyq Qystyqbaev taǵaıyndalǵan bolatyn. «Jas kelse – iske» deıdi. Demek, jańa ǵımarattaǵy jańa maýsymnan kúter jańalyq kóp.
Mereıtoılyq maýsymnyń resmı bólimin Mádenıet jáne sport mınıstri Aqtoty Raıymqulova ashyp berdi. Qoıylym aldynda teatr ujymyna shyǵarmashylyq tabys tilegen mınıstr kórermeninen súıinshi de surady. Qýanyshty jaıttyń sebebi – osy sátten bastap teatr qalalyq ákimdiktiń qaramaǵynan shyǵyp, Mádenıet mınıstrliginiń quzyryna ótýi. Iаǵnı Q.Qýanyshbaev atyndaǵy qazaq mýzykalyq drama teatry jańa ǵımaratpen birge resmı túrde respýblıkalyq mártebege de ıe boldy.
– Qurmetti teatr ujymy! Sizderdi elorda tórinen boı kótergen sáni men saltanaty kelisken jańa ǵımaratqa qonystanýlaryńyzben jáne HHH teatr maýsymynyń ashylýymen quttyqtaımyn. Táýelsizdikpen qatar irgesi qalanyp, qazaq kásibı teatr óneriniń negizin qalaýshylardyń biri, ańyz akter Qalıbek Qýanyshbaevtaı dara tulǵanyń esimin ıelengen teatr búginde halyqtyń ystyq yqylasyna bólenip, ult rýhanııatyna eleýli úles qosyp kele jatqan óner ordalarynyń biri. Teatrdyń ár maýsymy halqymyzdyń zańǵar jazýshysy Muhtar Áýezovtiń «Abaı» qoıylymymen ashylýy ulttyq mádenıet pen ónerdi ulyqtaýdyń aıshyqty úlgisi. Aǵymdaǵy jyly Abaı Qunanbaıulynyń 175 jyldyǵy aıasynda jańa ǵımaratta kórsetiletin qoıylymnyń «Abaı» spektakli bolýy da zańdylyq, – degen mınıstr barsha teatr ujymyn aıtýly qýanyshpen jáne Qazaqstannyń Halyq ártisi Tilektes Meıramovty «Parasat» ordeniniń kavaleri atanýymen, teatr aktrısasy Zıbagúl Karınany «Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri» qurmetti ataǵyn ıelenýimen quttyqtap, birqatar sahna qyzmetkerleriniń, atap aıtsaq, grımm mamany Láılá Ysqaqova, dırıjer Erlan Beısembaev jáne sahna sýretshisi Shynar Elembaevanyń keýdesine «Mádenıet salasynyń úzdigi» tósbelgisin taqty.
Bul «Abaıdyń» ózge attas qoıylymdardan ereksheligi sol – spektaklde eki Abaı oınaıdy. Biri akter – Nurken О́teýilov bolsa, ekinshisi – aǵa Abaı – Qazaqstannyń halyq ártisi Tilektes Meıramov. Sondaı-aq atalmysh qoıylymdaǵy taǵy bir aıta keterlik erekshelik, jańa ǵımaratqa kóshýine baılanysty, rejısser «Abaıdy» jańa sahnanyń múmkindigine saı zamanaýılandyryp, utymdy da utqyr sheshimderge batyl barǵan. Bizdi qýantqany – qoıylym quramy jas akterlermen tolyǵypty. Atap aıtsaq, Aıdar – Oljas Jaqypbek, Ajar – Saǵynysh Nurhaıdarova, Ábish – Janat Ospanov, Maǵysh – Aqjan Qurmasheva, Kerim – Jasulat Erbolat syndy akterler oıyny jastyq jalyn, qaıtalanbas qýatymen kórermenin birden baýrap aldy. Teatrdyń saqa akterleri: Orazbaı – Bolat Ybraev, Jırenshe – Janqaldybek Tólenbaev, Narymbet – Jánibek Musaev, Tákejan – Boranbaı Moldabaev, Kókbaı – Qasymhan Buǵybaı, Áıgerim – Aınur Bermuhambetova, Qarlyǵash – Saıa Toqmanǵalıeva izdenisteri de óz sheberligimen tánti etti.
Iá, bul akterlerdi jekeleı táptishtep, jeke-jeke beker toqtalyp otyrǵan joqpyz. Dál qazirgi tańda qazaq sahnasynda qaharman beınesin keskindeýshi akterlerdiń tapshylyǵy, tıptik beıne alshaqtyǵy aınalasynan órbıtin túıtkilder jıi aıtylyp, jazylady. Másele etip kóp kóterilip te júr. Áıtse de bul túıtkildiń Q.Qýanyshbaev teatry akterlerine qatysy azdaý. Sebebi saıdyń tasyndaı ártister oıynyna biz dál osy teatr qoıylymdary arqyly kýámiz: Tolǵanaı men Naıman anany kemeline keltire keıiptegen Qazaqstannyń Halyq ártisi Gúljan Áspetova, Abaı bolmysyn beınelilik bıigine kótergen Nurken О́teýilov, Abylaıǵa aıbyn syılaǵan Qýandyq Qystyqbaev, jalyn jutqan Janna D’Arktyń ór rýhyn ótkir beınelegen Aınur Bermuhambetova, Gamlet bolyp kúńirengen Syrym Qashqabaev bastaǵan talantty hám sýretker akterlerdiń sheber oıyny qaı ýaqytta da kórermenin kórkem oılaýǵa, zııaly paıymdaýǵa jetelep keledi. Qaharmany bar teatrdyń qarymy da alymdy. Bul turǵydan kelgende, «Qallekı» teatrynyń bási bıik, upaıy túgel. Endeshe, jańa teatr maýsymynda da jarqyn beıneler, sapaly qoıylymdar kóp bolsyn deıik. О́ner toıy qutty bolsyn!
