Ekonomıka • 25 Jeltoqsan, 2020

Arnaıy salyq rejımi bıznesti daǵdarystan shyǵarýǵa kómektesýi kerek

590 ret
kórsetildi
8 mın
oqý úshin

2021 jyldyń 1 qańtarynan bastap Qazaqstanda jańa arnaıy salyq rejımi jumys isteı bastaıdy - bul alynǵan kiristiń 3% mólsherinde esepteletin bólshek salyq dep atalatyn salyq. Egemen.kz daǵdarysqa qarsy salyq rejıminiń kútiletin uzaqtyǵy eki jyldy quraıtynyn, bólshek salyq alynǵan tabysqa 3% mólsherinde esepteletinin, salyq kezeńi kúntizbelik toqsan anyqtalatynyn zerttep kórdi.

Arnaıy salyq rejımi bıznesti daǵdarystan shyǵarýǵa kómektesýi kerek

Jańa salyq rejımin engizý Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev 10 jeltoqsanda qol qoıǵan Salyq kodeksine engizilgen túzetýlermen qarastyrylǵan. Túzetýlerdiń bastapqy nusqasynda erekshe rejım týraly ereje bolmady - ony Senat depýtattary engizip, mundaı shara shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaıdy degen ýáj aıtty.

«Pandemııadan aıtarlyqtaı zardap shekken sektordy qoldaý úshin shaǵyn jáne orta bıznesti eki jylǵa QQS pen áleýmettik salyqtan bosatý usynylady. El Prezıdentiniń tapsyrysy boıynsha tabystyń 3% -na bólshek salyq engizilip jatyr », - dedi Senat spıkeri Máýlen Áshimbaev 12 qarashada Palata otyrysynda.

Ulttyq ekonomıka mınıstrligi jańa rejımdi qoldanatyn kásipkerler aınalym kólemine qaramastan qosylǵan qun salyǵyn tóleýshiler bolmaıtynyn jáne olar áleýmettik salyqtan bosatylatynyn habarlady.

Jańa salyq rejımine kóshý erikti bolyp tabylady, sondyqtan bıznes burynnan qalyptasqan nemese jeńildetilgen rejımde qalýǵa quqyly.

Ulttyq ekonomıka mınıstrligi jańa rejımdi qoldanatyn kásipkerler aınalym kólemine qaramastan qosylǵan qun salyǵyn tóleýshiler bolmaıtynyn jáne olar áleýmettik salyqtan bosatylatynyn habarlady.

Jańa salyq rejımine kóshý erikti bolyp tabylady, sondyqtan bıznes burynnan qalyptasqan nemese jeńildetilgen rejımde qalýǵa quqyly.

Bólshek salyqqa kim aýysa alady?

Bólshek salyqty qoldaný úshin zań shyǵarýshylar men Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń ázirleýshileri birneshe shekteýler qoıdy.

Ekinshi shekteý - ónerkásip. Jańa salyq rejımi jumys isteıtin salalardyń tizimin úkimet belgileýi kerek, biraq materıal daıyndalǵan kezde bul tizim áli jarııalanbaǵan bolatyn. «Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasynyń atqarýshy hatshysy Asqar Qysyqovtyń aıtýynsha, bul tizimge, múmkin, pandemııanyń ekonomıkalyq zardaptarynan zardap shekken salalar enedi. Eń aldymen, HoReCa, saýda jáne qyzmet kórsetý naryǵynyń basqa segmentteri.
Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń aldyn-ala esepteýleri boıynsha 4 myńǵa jýyq salyq tóleýshiler jańa salyq rejımine aýysa alady. Kysyqov bólshek saýda salyǵy QQS-ny óteý qıynǵa soqqan kásipkerlik sýbektileri úshin qyzyqty bolady dep boljaıdy. «Bul negizinen servıstik qyzmet. Mysaly, sulýlyq salonyn alaıyq: onyń negizgi shyǵyndary jalaqy men jabdyqtaý. Mundaı bıznes QQS shyǵys bóligin rastaı almaıdy, sondyqtan bul salyq boıynsha aýyrtpalyqty 1-2% -ǵa ǵana tómendetýi múmkin », - dep túsindirdi UKP ókili.
Bul jaǵdaıda 12% QQS tıimdi qosylǵan qun salyǵyna aınalady. Qalǵan aýyrtpalyq bızneske túsedi, sondyqtan oǵan jańa salyq rejımine ótý ońaıyraq bolady. «Biraq bizde QQS tóleýshiler óte az», - degen  Asqar Qysyqov, olardyń birazy bólshek salyqqa aýysady dep boljaıdy.

 Qarjy mınıstrliginiń málimetteri boıynsha, 2020 jyldyń qazan aıynyń basynda 99,9 myńnan astam tóleýshi ​​QQS-pen tirkeldi, onyń 14,8 myń jeke kásipkeri tirkelgen.


Bólshek salyqqa kóshýdi QQS boıynsha tirkeý shegin 20 myń AEK-ke deıin tómendetý arqyly yntalandyrýǵa bolady (2020 jyly 55,56 mln teńge) - bul ereje Prezıdenttiń 10 jeltoqsanda qol qoıǵan Salyq kodeksine túzetýlerdiń dál sol paketinde qamtylǵan. Bul jaǵdaıda bólshek saýda salyǵy neǵurlym tartymdy kórinedi, óıtkeni onyń aınalymyna shekteýler joq jáne ony basqarý ońaı - sizge aınalymdy túzetip, QQS esebimen kúrdeli esep júrgizýsiz 3% tóleý kerek
Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń esepteýleri boıynsha jańa salyq rejıminiń bıýdjettik áseri shamaly bolady. Bıýdjet kiristeriniń jalpy kóleminde tómendeý 2021 jylǵa josparlanǵan kiristerdiń 0,4% - 11,446 trln teńgeni quraıdy. Sonymen qatar, QQS úshin de, bólshek salyq boıynsha da birdeı salyq kezeńi bolady - kúntizbelik toqsan, sondyqtan qazynaǵa túsýdiń turaqtylyǵy ózgermeıdi

Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń esepteýleri boıynsha jańa salyq rejıminiń bıýdjettik áseri shamaly bolady.

 Bıýdjet kiristeriniń jalpy kóleminde tómendeý 2021 jylǵa josparlanǵan kiristerdiń 0,4% - 11,446 trln teńgeni quraıdy. Sonymen qatar, QQS úshin de, bólshek salyq boıynsha da birdeı salyq kezeńi bolady - kúntizbelik toqsan, sondyqtan qazynaǵa túsýdiń turaqtylyǵy ózgermeıdi.

Jańa normalarǵa sáıkes, satý orny Qazaqstan bolyp tabylatyn kelesi taýarlardy, jumystardy, qyzmetterdi satý boıynsha aınalymdar QQS-dan bosatylady.

1) AEA aýmaǵynda qyzmettiń basym túrlerin júzege asyrý kezinde óndirilgen jáne satylǵan taýarlardy kelesi sharttardy saqtaı otyryp satý: AEA aýmaǵynda jumys isteıtin uıymdarmen taýarlardy jetkizýge arnalǵan kelisimniń (kelisimsharttyń) bolýy; AEA qatysýshysyna taýarlardyń jóneltilýin rastaıtyn qujattardyń bolýy; satyp alýshynyń - AEA múshesiniń taýarlardy alǵandyǵyn rastaıtyn qujattardyń bolýy;

2) Dúnıejúzilik pochta odaǵynyń aktilerine sáıkes biryńǵaı qujattarda resimdelgen, basqa elderdiń taǵaıyndalǵan operatorlarynan - Dúnıejúzilik poshta odaǵynyń múshelerinen halyqaralyq pochta tranzıtin Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵy arqyly tranzıtteý úshin belgilengen operatordyń qyzmetterin usyný;

3) qalalyq (aýyldyq), qala mańyndaǵy, aýdanishilik, aýdanaralyq (qalaaralyq, oblysishilik) trafıkte, sondaı-aq tramvaılarda avtomobılmen qoǵamdyq mańyzy bar jolaýshylar tasymalyn júzege asyrý boıynsha qyzmetterdi usyný.

Bul tolyqtyrýlar Salyq kodeksiniń 394-babyna engizildi.
Import kezinde QQS-tan bosatý Qoldanystaǵy Salyq kodeksi ýákiletti ekonomıkalyq operatorlardyń (ShBO) belgili bir sharttardy eskere otyryp, ımportqa QQS tóleýdi keıinge qaldyrýdy qoldanýyn qarastyrady. Salyq kodeksiniń 399-babyna engizilgen túzetýlerge sáıkes, Kodekstiń 49-babynyń 10-tarmaǵyna sáıkes janama salyqtardy tóleý merzimi ózgertilgen taýarlardyń ımporty QQS-dan bosatyldy jáne 457-bapta belgilengen talaptar oryndaldy.

Taýarlar ımporty úshin QQS-tan bosatýdy qoldaný tártibi men sharttaryn ýákiletti organ bekitedi.

Taýarlardyń eksportyn rastaý tártibi buzylǵan jaǵdaıda, ımporttalatyn taýarlarǵa QQS EAEO keden zańnamasynda nemese Qazaqstan Respýblıkasynyń keden zańnamasynda aıqyndalǵan tártippen jáne mólsherde ákelingen taýarlarǵa QQS tóleý úshin belgilengen merzimnen bastap ósimpul eseptelip tólenýge jatady.

Osylaısha, zańǵa EAEO múshe-memleketterine buryn ákelingen taýarlardy áketý shartymen ımportqa QQS tóleýdi keıinge qaldyrý qoldanylatyn QQS salyq tóleýshileriniń belgili bir sanaty úshin ımport kezinde QQS-tan bosatýdy kózdeıtin túzetý engizildi. Qosymsha QQS esebin qoldaný

Salyq kodeksiniń 411-babyna engizilgen túzetýlerge sáıkes QQS qosymsha esepke jatqyzylatyn qyzmet túrleriniń tizbesi kelesi is-sharalarmen tolyqtyryldy: maqta talshyǵyn, maqta talshyǵyn daıyndaý; ashytqy óndirisi; agroónerkásiptik keshendi damytý salasyndaǵy ýákiletti organ aıqyndaǵan tártippen salyq tóleýshi ​​kelisim jasasqan jaǵdaıda uzaq merzimdi saqtaýǵa arnalǵan shokolad, qant kondıterlik ónimderin, pechene men unnan jasalǵan kondıterlik ónimderdi óndirý; qant qyzylshasynan qant óndirisi.