Tal kesý ońaı, qalpyna keltirý qıyn

45 táýlik qamaýǵa alynady

Komıtet basshysynyń aıtýynsha, osyǵan deıin qoldanylyp kele jat­qan zań tym álsiz bolǵandyqtan tabı­ǵat qaskóıleri jaýapkershilikten ońaı qutylyp ketetin. Bul rette Eko­lo­gııa, geologııa jáne tabıǵı resýrs­tar mınıstrliginiń bastamasymen qyl­mys­tyq jáne ákimshilik kodeksterge ózge­rister engizilip, endi jasyl jelekti zań­syz kesetinder qatań jazalanatyn boldy.

«Buǵan deıin «Qyzyl kitapqa» engen ósimdikke zııan keltirgenderge 4 AEK kóleminde aıyppul salynǵan edi. Qazir kez kelgen azamat sırek kez­dese­tin aǵashtarǵa zııan keltirse, oǵan 500 AEK-ke deıin, al joıǵan jaǵdaı­da 1000 AEK-ke deıin aıyppul qaras­ty­rylǵan», dedi A.Qaınarbekov.

Ákimshilik quqyqbuzýshylyq týraly kodekske de ózgerister engizilip, soǵan sáıkes, memlekettik orman qory aýmaǵynda aǵashty zańsyz otaǵandar keltirgen shyǵyn mólsheri 100 AEK-ti qurasa, onda 1000 AEK-ke deıin aıyp­pul salynýy múmkin. Eger de erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtarda óse­tin aǵashtardyń kesilgeni tirkelse, zań­syz otalǵan aǵashty tárkileýmen qa­tar 500 AEK-ke deıin aıyppul salý qa­rastyrylyp otyr.

«Alaıda shyǵyn kólemi 100 AEK-ten asyp ketse, onda Qylmystyq kodekstiń normalary qoldanylatynyn aıta ketý kerek. Bul jaǵdaıda zańdy buzǵan tulǵalar 45 táýlikke deıin qamaýǵa alynýy múmkin», dedi vedomstvo basshysy.

Qalalyq, óńirlik eldi mekender aýma­ǵynda aǵashtardy zańsyz kesý jergilikti atqarýshy organdardyń quzyretine kiretini belgili. Áıtse de salalyq vedomstvo tutastaı respýblıka kólemindegi ósimdikterdi saqtaý men qorǵaýǵa jaýapty organ retinde aǵashtar men taldardy zańsyz kesý, joıý, sol sekildi tabıǵatqa shyǵyn keltirýge baılanys­ty jaýapkershilikti qatańdatý týraly bazalyq mólsherlemege tolyqtyrýlar engizýge bastama kótergenin aıta ketken oryndy.

Qandaı jaǵdaıda aǵashty kesýge ruqsat?

A.Qaınarbekov aǵashtardy josparly túrde kesýge ruqsat beretin jaǵ­daılar bolatynyn jasyrmaıdy. Biraq bul úshin arnaıy ruqsat qajet.

«Ár óńirde orman ıelenýshileri bolady. Atap aıtqanda, onyń qataryna ákimdikterge qarasty orman mekemeleri, ulttyq parkter, erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtar kiredi. Olar kesilýi tıis aǵashtyń kólemin anyqtaıdy. Onyń sanatyna qýraǵan taldar nemese jas óskinder, sondaı-aq órtengen aǵashtar jatady. Mundaı aǵashtar orman aýrýlaryn týdyryp, jas tal-terekterge qaýip tóndiretindikten ony ýaqtyly alyp tastaǵan abzal. Buǵan qosa ormandardyń ishi turmystyq qaldyqqa toly. Bul órtti sóndirýdi qıyndatyp qana qoımaı onyń ulǵaıýyna ákelip, órt sóndirý kólikteriniń ótýine kedergi keltiredi», dedi komıtet tóraǵasy.

Vedomstvo basshysynyń sózine súıensek, orman ıelenýshileri óz de­rek­terin oblystyq orman sharýashylyǵy jáne janýarlar dúnıesi aýmaqtyq ­ınspeksııasyna usynady. Osydan ke­ıin ekologııalyq saraptama júrgizi­lip, ko­mıtet bul aǵashtardy kesýge ruq­sat beredi.

«Mysaly, aǵashty kesýge baıla­nysty bir rettik kólemine ruqsat beril­se, is júzinde belgilengen kólemdi tym asyra oryndaıtyn jaǵdaılar kezdese­di. Bul zańsyz aǵash kesý derekterine de qatysty. Belgilengen lımıttiń oryndalý barysyn baqylaýda ǵaryshtyq monıtorıngtiń septigi mol. Aı saıyn kórsetkishterdi «Qazaqstan ǵarysh sapary» kompanııasymen salystyryp otyramyz. Eger de zańbuzýshylyq baı­qalsa, onda quqyq qorǵaý organdarymen jumys istep, zalaldy anyqtaımyz», dedi A.Qaınarbekov.

Orman qory 5%-ǵa ulǵaıtylady

Qazir Qazaqstan aýmaǵynyń ormanmen qamtylý deńgeıi – 4,8%. 2030 jylǵa qaraı onyń kólemin 5%-ǵa ulǵaıtý mejesi qoıylyp otyr.

«Atalǵan kórsetkishke qol jetkizý sál qalǵandaı kórinýi múmkin. Dese de elimizdiń terrıtorııasynyń aýqymdy­lyǵyn esepke alsaq, bul úlken jumysty talap etetinin eskerý kerek. Osy oraıda Memleket basshysynyń elimizde 2 mlrd aǵash otyrǵyzý jónindegi tapsyrmasy bul mindetti oryndaýǵa oń yqpal etetini sózsiz. Búginde ormandy alqapty molyqtyrý men ony ulǵaıtýǵa qatysty keshendi jospar ázirlenip, ár óńir óz kórsetkishterin usyndy. Biz­diń mınıstrlik janynan jumys toby qurylyp, oblystardyń bul baǵyt­taǵy josparlary zerdelenetin bolady. Sodan keıin Úkimettiń qaraýyna ji­be­riledi», dedi Orman sharýashylyǵy jáne janýarlar dúnıesi komıtetiniń tóraǵasy.

Komıtet basshysy bul júıeli ári tııanaqty jumysty qajet etetinin aıtady. О́ıtkeni kóshetterdi otyrǵyzyp, ósirmesten buryn orman daqyldary qoryna keshendi taldaý júrgiziledi. Sol sekildi otyrǵyzylatyn aǵashtyń kólemi men qajetti tehnıkanyń sany anyqtalyp, topyraqtyń qunarlyǵyna, orman tuqymy bazasynyń nysandaryna jáne tuqym qoryna taldaý jasaý kózdelýde.

«Tutastaı alǵanda, jyl saıyn 60 myń gektar alqapqa orman ósirý jumys­taryn júrgizemiz. Alǵa qoıylǵan min­detterdi eskerip, onyń kólemi ulǵaı­tylmaq», dedi vedomstvo basshysy.

Jýyrda Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda Qasym-Jomart Toqaev «Jasyl Qazaqstan» jobasyn ázirleýdi tapsyryp, elimizde aýqymdy kógaldandyrý­dy júrgizýdiń mańyzdylyǵyn aıtqan edi. A.Qaınarbekov bul bastama ta­bıǵı-klımattyq konıýnktýraǵa mýl­tıplıkatıvti áser beredi degen se­nimde. Sonymen qosa onyń aıtýynsha, eko­logııalyq mádenıettiń tómendigi de ta­bıǵatqa aıtarlyqtaı zııanyn tıgizip ke­ledi. Tárbıe tal besikten bastalatynyn eskersek, bul baǵytta aǵartýshylyq jumysty kúsheıtýge basymdyq berý qajet dep oıyn qorytyndylady qu­zyrly organnyń basshysy.