«Tarıhı sanany jańǵyrtý – halqymyzdyń dáýirlegen kezeńderimen birge, «tar jol taıǵaq keshýlerin» de umytpaı, ozyq tustarymyzdan ónege taýyp, qınalǵan sátterden qorytyndy shyǵarý degen sóz. Osy rette shejiremizge qasiretti jyldar retinde jazylǵan asharshylyq taqyrybyn kóterý óte oryndy. Ásirese azattyqtyń 30 jyldyǵy aıasynda atalǵan aqtańdaqty zertteýge basymdyq berilýin zańdy dep qabyldaımyz. О́ıtkeni bul máselede áli de bolsa ashylmaǵan ashy aqıqattar az emes», deıdi Senat Tóraǵasy.
Osy oraıda Máýlen Áshimbaev aldaǵy ýaqytta memlekettiń qoldaýymen osy baǵyttaǵy júıeli jáne keshendi jumystar jalǵasa beretinin basa aıtty.
«Buǵan Prezıdentimiz basa mán berip otyr. Soǵan sáıkes ǵylymı ınstıtýttardy jumyldyrý, arhıv materıaldaryna qoljetimdilikti qamtamasyz etý, aqparattyq qoldaý kórsetý sııaqty baǵyttar boıynsha tıisti mınıstrlikterge tapsyrmalar berildi. Osyndaı máselelerdi talqylaý úshin Parlament Senaty Memleket tarıhy jáne Sh.Ýálıhanov atyndaǵy Tarıh jáne etnologııa ınstıtýttarymen birlesip, osy aptada arnaıy dóńgelek ústel ótkizgeni belgili. Is-shara barysynda atalǵan baǵytta atqarylýǵa tıis sharalar jan-jaqty sóz boldy», dedi Máýlen Áshimbaev.
Senat Tóraǵasynyń aıtýynsha, zertteý jumystary kezinde, aldymen, asharshylyq qurbandaryn túgendeýdiń jáne olardyń naqty sanyn anyqtaýdyń mańyzy zor.
«Árıne, qurbandardyń aty-jónderin anyqtaý ońaı sharýa emes. Ol úshin múmkindiginshe ár áýlettiń shejiresin de jiti zerdelegen jón. Bul jumysqa óńirlerdegi ýnıversıtetterdiń ustazdary men stýdentterin de jumyldyrǵan durys bolar edi. Alapat ashtyqqa arnalǵan dóńgelek ústel barysynda ǵalymdar tarapynan osyndaı oılar aıtyldy. Sonymen qatar osy náýbetti bastan ótkergen kýágerlerdiń estelikterin jınaý da kóp jaıtty anyqtaýǵa septigin tıgizedi. Máselen, Mekemtas Myrzahmetuly aǵamyzdyń «qundaqtaǵy qaryndasy» jaıly aıanyshty oqıǵasy kópshilikke belgili. El arasynda aıtylyp júrgen osyndaı estelikterdi jazyp alýymyz kerek. Sebebi, bul jadymyzdy jańǵyrtýǵa tyń serpin beretin negizgi tetikterdiń biri», dedi Senat Tóraǵasy Máýlen Áshimbaev.
О́tkizilgen is-shara qorytyndysy boıynsha ǵalymdarymyz ben zııaly qaýym ókilderi aıtqan pikirlerdiń negizinde arnaıy Usynymdar daıyndaldy jáne ol tıisti memlekettik organdarǵa joldanady. Onda joǵaryda aıtylǵan máselelermen birge, birqatar usynystar kórsetilgen. Atap aıtqanda, ashtyq saldaryn anyqtaý, qurbandardyń sıfrlyq bazasyn jasaý, shetel arhıvterindegi qujattardy zerdeleý, elden bosyp ketýge májbúr bolǵandardyń keıingi taǵdyrlaryna nazar aýdarý jáne naqty derekterge súıengen kitaptar shyǵarý, fılmder túsirý, teatrlyq qoıylymdardy sahnalaý sııaqty bastamalar bar.
«Taqsiretti kezeńniń taýqymetin ult jadynda saqtaý, ásirese, jastarymyzdyń sanasyna sińirý maqsatymen «Aza saraıy» memorıal-keshenin salý jumystary da nazardan tys qalmady. Munyń bárin asharshylyq jyldarynda qurban bolǵan babalar rýhyna taǵzym etýge arnalǵan sharalar dep qabyldaımyz. Aldaǵy ýaqytta osy baǵyttar boıynsha júıeli jumystar qolǵa alynady dep senemiz. Barlyq is-áreket Senattyń qoldaýymen jáne senatorlardyń baqylaýymen iske asyrylatynyn atap ótkim keledi. Shyn máninde, bul bastamalar eldigimizdiń eńseli, egemendigimizdiń máńgilik bolýyna óz úlesin qosatyn mańyzdy dúnıe ekeni sózsiz. Osy jazbaǵa sol dóńgelek ústelde sóılegen qorytyndy sózimniń vıdeo nusqasyn qosyp otyrmyn. Onda asharshylyq taqyrybyn zertteý kezinde eskerilýi kerek sharalar qamtylǵan», dep túıindedi Senat Tóraǵasy.
