2018-2020 jyldary baǵdarlama aıasynda Ulttyq banktiń jalpy qarjylandyrý kólemi 1 trln teńgege deıin jetedi dep kútilgen bolatyn. Atap aıtqanda, qarjy agroónerkásip keshenindegi (600 mlrd teńgege deıin), óńdeý ónerkásibindegi (400 mlrd teńgege deıin) basym jobalardy qarjylandyrýǵa baǵyttalýy tıis-tin. Osylaısha myńnan astam túrli azyq-túlik jáne halyq tutynatyn taýarlar óndiretin kásiporyn qoldaýǵa ıe bolýy kerek. «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» bul mejeni oıdaǵydaı baǵyndyrdy.
2021 jylǵy 5 aqpandaǵy jaǵdaı boıynsha baǵdarlama iske qosylǵannan beri ekinshi deńgeıli bankterge kásiporyndardan jalpy somasy 1 trln 82,5 mlrd teńgege 1 404 ótinim kelip túsken. Onyń 970-i maquldanǵan (802,9 mlrd teńge). Budan bólek, «Damý» qoryna kredıtterdiń paıyzdyq mólsherlemesin sýbsıdııalaýǵa qatysty somasy 474 mlrd teńge bolatyn 686 ótinim túsken. Olardyń barlyǵy maquldandy. Sonymen qatar «Damý» qory otandyq kásipkerlerdiń banktegi kredıtine kepildik beretin operator bolyp sanalady. Atalǵan qural boıynsha 23,5 mlrd teńgege jáne 54,6 mlrd teńge mólsherindegi jalpy nesıe qorjynyna barlyǵy 222 kepildik sharty maquldanǵan. Qarastyrylǵan 1 trln teńgeniń 574,86 mlrd teńgesine «Damý» qory men Agrarlyq nesıe korporasııasy jelisi boıynsha kredıt berildi.
«Iske qosylǵan sátten bastap, «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» baǵdarlamasynyń jeńildikpen kredıt berý tetigi birneshe ret ózgertilip, búginde anaǵurlym utymdy nusqasyn tapty. О́zgerister jeti ret toptalyp engizildi. Osy boıynsha halyq tutynatyn taýarlar men azyq-túlik túrlerin kóbeıtý kózdeldi. Sondaı-aq túzetýler sheńberinde qarajat qaıta bólindi, mólsherlemeler tómendetildi, qarjylandyrý kólemi artty, sýbsıdııalaý merzimderi uzardy. Bul rette «Báıterek» holdınginiń enshiles uıymy – Qazaqstannyń Damý banki operator retinde qosyldy. Bank Memlekettik komıssııanyń usynymy negizinde tek qana ınfraqurylymdyq jáne ımportty almastyrýǵa baǵyttalǵan jobalardy qarjylandyrady. Atalǵan múmkindikter otandyq taýar óndirýshilerdiń «qarapaıym zattar ekonomıkasynyń» bir bóligine aınalyp, ulttyq ekonomıkanyń negizin nyǵaıtýdy kózdeıtin kúrdeli ári mańyzdy mindetterdi sheshýine jol ashty», delingen «Báıterek» ulttyq basqarýshy holdıngi taratqan habarlamada.
Eske sala keteıik, «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» baǵdarlamasyn «Báıterek» ulttyq basqarýshy holdınginiń enshiles uıymy – «Damý» kásipkerlikti damytý qory ekinshi deńgeıli bankter men Agrarlyq nesıe korporasııasy arqyly júzege asyrady. Baǵdarlama boıynsha memleket 10 jylǵa deıingi merzimge qorlandyrý, sýbsıdııalaý sharalaryn júrgizedi. Sonyń esebinen klıentter 6 paıyzdyq jeńildetilgen mólsherlemege ıe bolady. Sondaı-aq kásipkerler aınalym qarajatyn tolyqtyrýǵa 3 jylǵa deıin qarjylandyrý ala alady. Syıaqy mólsherlemesi 15 paıyzdy quraıdy, onyń 9 paıyzyn memleket sýbsıdııalaıdy. Bul klıent úshin túpki mólsherlemeni 6 paıyzǵa deıin tómendetýge múmkindik beredi. Iаǵnı kompanııaǵa túsetin júktemeni aıtarlyqtaı azaıtady.
