Aımaqtar • 24 Aqpan, 2021

Aq nıetti aqmolalyq jastar

250 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Talaı tar jol, taıǵaq keshýdi basynan ótkergen halqymyzdyń bolmysyndaǵy ǵajaıyp qasıettiń biri – jatty da jarylqap baýyryna tartatyn izgi peıili. Jalpaq álemdi jaman tumaý jaılap, jan alqymnan alyp turǵan kezde adamdardyń bir-birine qolushyn berýi, qamqorlyq kórsetýi, perishtedeı qos qoltyǵynan demep, jebeýi kimniń bolsyn kókiregindegi senim otyn qolamtanyń shoǵyndaı mazdatatyny bar.

Aq nıetti aqmolalyq jastar

Búgingi tańda oblysta 86 eriktiler uıymy jumys isteıdi. Onyń ishinde jas tolqynnyń úlesi mol bolýy úlbi­re­gen úmit otyn mazdatyp, kóńil qýan­ta­dy. Oblystyq bilim berý jáne kásibı-tehnıkalyq bilim salasynda 800 oqýshy men bilim alýshyny birik­ti­retin 33 jasaq bar. Shyn máninde bul óte úlken kúsh. Olardyń 80 paıyz­dan astamy Qazaqstannyń «Ulttyq erik­ti­ler jelisi» júıesine kiredi. Árbir eriktiler ortalyǵy 7 baǵyt boıynsha tyńǵylyqty jumys istep, ár salany tegis qamtýǵa umtylýda. Qamqorlyq aıa­synda járdemge muqtaj 24 444 adam qam­tylyp, olarǵa jalpy quny 13,9 mln teńgeni quraıtyn demeýshilik kómek kórsetildi. Biz bul kómektiń qunyn aqshalaı mólsherlep qana qoıa salýymyz múmkin. Shyntýaıtynda, onyń astarynda janyńda júrgen adamdarǵa degen júrek jylýy, kóńil demdeıtin izgi nıet jatqandyǵyn aıta ketsek te artyqtyǵy bolmas. О́zgege kómek qolyn sozýǵa umtylyp turǵan janashyr jandardyń ishinde jas tolqynnyń bolýy, bolyp qana qoımaı, ózderi de osy ımandy iske bel býa kirisip, qoldarynan kelgen kómegin kórsetip jatýy tamasha kórinis. Kúni erteń osy jastar meıir men p­e­ıilge sýsyndap, qoly ashyq, júregi jyly, nıeti durys azamat bolyp ósedi.

О́ńirdegi osy baǵyttaǵy iske saralaı kóz salatyn bolsaq, aýyz tolty­ryp aıtýǵa ábden laıyqty táp-táýir sharýalar qolǵa alynǵan eken. Máselen, oblys boıynsha ótken jyl ishinde 552 qaıyrymdylyq shara uıymdastyrylyp, 26 649 adamdy qamtyǵan. Qoly qysqa, áleýmettik jaǵynan az qamtylǵan
12 121 otbasyna, múmkindigi shekteýli adam­darǵa kómek kórsetilgen. Tipti úı­le­rine taza aýyz sý da jetkizip bergen. Atam qazaqtyń «qysylǵanda aýzyńa sý tamyzatyn adam bolsyn» deıtin tile­giniń oryndalǵan tusy ma dersiń. Jańaǵy janashyrlar jaman tumaýdyń jan titirkenter shaǵynda 45 360 lıtr aýyz sý jetkizipti. Oǵan qosa 1 571 azyq-túlik sebetin qosa tapsyrǵan. Biz­diń óńirdiń ózindik ereksheligi bar, qysy qatty. Atan túıeni alyp jyǵatyn aqyr­­ǵan aıazymen qosa, at qulaǵy kórin­beı­tin aq tútek borany da az emes. Bıyl da qar qalyń boldy. Aýlalardy basyp qaldy. Qarǵa adym jer muń bolyp otyrǵan múmkindigi shekteýli adamdarǵa tańsáriden tyrbanyp aýlany qalyń qardan tazalaýdyń ózi tıtyǵyna tıetin azapty jumys.
Mektep oqýshylary men kolledjderde bilim alatyn jalyndy jastar júzdegen aýlalardy tazartyp, aǵa býynnyń alǵysyn alǵan. 162 márte materıaldyq kómek kór­setilipti. Joǵaryda aýa raıynyń qa­teri kóp ekendigin aıttyq. Jol ústin­de kó­ligi synyp, qarǵa keptelip, qater aýzyn­da qalyp jatqandar da az emes. О́zgege degende qoń etin kesip berýge daıar eriktiler jolda qalǵan 60 avto­kó­likti qardan arshyp, jolaýshylardy qutqarypty. 130 júrgizýshige kómek kórsetilgen.

Qaıyrymdy jastar qarttardy na­za­­rynan esh shyǵarmaıdy. Jan jylýyn sebezgilegen kómek aldymen zamanynda osy qoǵamnyń baılyǵyn eseleýge ólsheýsiz úles qosqan qarttarǵa kórsetiledi. О́tken jyly júzdegen qart adam jastardyń qolǵabysyn kórip, kóńil demdegen. Olarǵa 475 márte dári-dármek jetkizip berildi. Jaman tumaý qatal synaq boldy. Dert sheńgeline ilikkender de eriktilerdiń jan jylýyn sezindi. Aýrýhanalarǵa 94 ottegi konsentrattary, 4 tonometr, 6 planshet áperilgen. Osy iske qaltaly azamattar 49,4 mln teńge qarajat bólgen.

Oblysta respýblıkalyq «Biz birge­miz» aksııasy aıasynda «Taza álem» ba­ǵy­­tynda birqatar sharýa atqarylýda. Aýqymdy isti qolǵa alǵan eriktiler bir­­neshe uıymmen birlese otyryp, óńir­diń ekologııalyq jaǵdaıyn jaqsar­týǵa atsalysýda. Ereımentaý aýdanynyń eriktileri Kóbeıtuz jáne Teńiz kólde­ri­niń mańyn tazartyp, abattandyrdy. Sońǵy ýaqytta bul jerlerge at izin salýshylar kóp. Kelimdi-ketimdi kisi kóp bolǵan soń kól mańyn qoqys basyp ketý de múmkin edi. Tabıǵatqa janashyr erik­ti­ler kól jaǵalaýlaryn tazartyp qana qoımaı, tynyǵýǵa kelgen adamdarǵa tól tabıǵatymyzdyń tamasha kórinisin saqtaý – perzenttik paryz ekenin uǵyn­dyrdy. Arshaly aýdanyndaǵy birne­she týrıstik baǵytta dál osyndaı is júzege asyryldy. Qorǵaljyn aýdanynda da kó­rikti tabıǵattyń keskinine túsetin qy­laýdyń aldyn alýǵa jumyla kiristi. Birneshe márte senbilik uıymdas­ty­ryl­dy. Egindikóldegi agrotehnıkalyq kolledjdiń eriktileri joǵaryda atalǵan aksııa sheńberinde nátıjeli jumys iste­di. Elýden astam erikti týǵan jer­diń tósin kórkeıtýge atsalysyp, óz qol­da­ry­­men tazalyq sharalaryn tııanaqty atqardy. О́ńirde jalpy osy taqylettes ju­­mysqa 3 myńnan astam eriktiniń qa­tys­qanyn aıtatyn bolsaq, óz elin, óz je­rin janyndaı jaqsy kórip, onyń er­te­ńine eleńdeıtin jas tolqynnyń qaý­lap ósip kele jatqanyn aıqyn kórý­ge bolady.

Qaıyrymdylyq jasaýdyń Qamqor baǵy­ty boıynsha ásirese oblys orta­lyǵynda aýyz toltyryp aıtýǵa áb­den laıyqty sharýalar júzege asyryl­dy. Bul oraıda naqty mekenjaı bo­­ıynsha kóptegen sharýa atqaryldy. Eriktiler qoly qysqa adamdardyń aýlalary ǵana emes, páterlerin de ta­za­laý­ǵa qolushyn sozdy. Osylaısha, 114 otbasyna kómek kórsetildi. Jastar resýrs­tary ortalyqtary janashyrlyq ja­saý­dyń aıqyn úlgisin kórsetti. 2020 jyly Germanııa Qyzyl krest qoǵamy Aqmola fılıalyna 1 mln 011 myń teńge kóleminde kómek kórsetildi. Osy qar­jy­ǵa sebetter daıyndaldy. Qajetti azyq-túlikpen qatar gıgıenalyq qural­dar da alyndy. Ár sebettiń quny shamamen 8 220 teńgeni qurady.

Jaman tumaý jaıylǵan kezde erik­ti­ler materıaldyq kómekpen birge aýrý­dyń aldyn alý baǵytynda da qyr­ýar jumys istedi. Dert sheńgeline ilinbeý úshin qalaı qorǵaný kerektigin tú­sindirip, oblys ortalyǵyndaǵy kóp qa­bat­ty úıler men jeke sektorǵa qu­laq­­­tan­dyrýlar túrindegi túsinikteme qa­ǵaz­da­ryn taratty. Bul da adamdardy arashalaý baǵytyndaǵy baǵaly bastama dep aıtýǵa ábden bolady.

 

Aqmola oblysy

Sońǵy jańalyqtar

Ulttyq mamandyqtar transformasııasy ortalyǵy qurylady

Jasandy ıntellekt • Búgin, 12:42