Parlament • 27 Aqpan, 2021

Senator Kúrishbaev saýda ortalyqtary úshin aldyn-ala belgilengen baǵalardyń durystyǵyna kúmándanady

49 ret kórsetildi

Senator Aqylbek Kúrishbaev keshe parlamentte   pandemııa jáne ekonomıkalyq daǵdarystyń saldarynan eldegi ómir súrý deńgeıi tómendegenin,  otbasylyq tabystyń negizgi bóligi azyq-túlik alýǵa ǵana ketetinin, bizdiń azamattarymyz úshin azyq-túlik baǵasyn memlekettik retteý, olardyń maýsymdyq qymbattaýyn tómendetý máselesi  kún tártibinde turǵanyn aıtty

Senatar naqtylap aıtyp ótkendeı, aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń málimeti boıynsha, bul maqsatqa bıýdjetten 30 mlrd  teńgege jýyq qarjy bólingen. «Alǵashynda, baǵany turaqty ustap turý úshin, óńirlik áleýmettik-kásipkerlik korporasııalar aýylsharýashylyq ónimderin tikeleı otandyq taýar  óndirýshilerden qajetti kólemde satyp alyp, olardyń saqtalýyn qamtamasyz etip, azyq-túlikke baǵa kóterilgen kezeńde naryqqa satýǵa shyǵaryp otyrdy. Qazir keıbir oblystar, ásirese, iri qalalar saýda sýbektilerine paıyzy óte tómen (0,01%) nesıe berýge kóshe bastady. Al saýda ortalyqtary óz kezeginde keıbir taýarlardy belgili bir ýaqyt aralyǵynda bekitilgen baǵamen satýǵa ǵana mindetteledi. Bul rette kóptegen suraqtar týyndaıdy», –deıdi senator.

Sondaı–aq saýda ortalyqtaryn tańdaý prınsıpi túsiniksiz bolyp otyrǵany senatordyń nazarynan tys qalmady.

- Ekinshiden, azyq-túlik taýarlary baǵasynyń eleýli qubylýy kezinde onyń eń tómengi shegin aldyn ala boljaý óte qıyn. О́ıtkeni aýylsharýashylyq ónimderiniń baǵasy tek maýsym boıynsha ǵana emes, árbir jylda ózgerip otyrady. Aýa raıy  qolaıly, ónimdi jyldary fermerlik baǵalar, ádette, tómendeıdi. Oǵan qosa, azyq-túlik taýarlarynyń aǵymdaǵy baǵalaryn anyqtaıtyn monıtorıng júıesiniń de biraz dálsizdikteri bar. Sondyqtan bul jobada saýda ortalyqtary úshin aldyn-ala belgilengen baǵalardyń durystyǵy  kúmán týdyrady, –deıdi senator.

Úshinshiden, senatordyń aıtyp ótkenindeı, turaqtandyrý qorynda azyq-túliktiń kóptegen túrleriniń kólemi eń tómengi tutyný normalarynyń  1-7 paıyzynan aspaıdy, (medısınalyq nemese naqty emes tutyný normalaryn aıtpaǵanda). «Mundaı jaǵdaımen naryqty tıimdi retteý múmkin emes. Tórtinshiden, bul shemada saýda ortalyqtary tek otandyq aýylsharýashylyq taýarlaryn alýǵa mindettelmegen. Basqasha aıtqanda, qazaqstandyq fermerler óz ónimderin ótkize almaı júrgende, bıýdjet qarajaty sheteldik óndirýshilerdi qarjylandyrýǵa jumsalýda» deıdi senator.

Sondaı-aq A. Kúrishbaev turaqtandyrý qorynyń baǵany retteýge, bıýdjet qarajatyn tıimdi paıdalanýǵa degen pármendiligi de kúmán keltiretinin,   onda sybaılas jemqorlyq kórinisteri basym ekenin aıtty.

– Meniń oıymsha, bul máselemen Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi shyndap  aınalysýy kerek. Joǵaryda aıtylǵandarǵa súıene otyryp jáne osy jumystyń qoǵam úshin erekshe mańyzdylyǵyn eskerip, áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń negizgi túrlerine baǵany turaqtandyrýdyń tujyrymdamasyn túbegeıli ózgertý kerek dep sanaımyn.

Baǵany retteý jónindegi memlekettik sharalar barlyq turǵyndarǵa paıdaly bolýy úshin, osy qorǵa satyp alynatyn azyq-túlik taýarlarynyń kólemin ulǵaıtý mańyzdy. Eger atalǵan maqsattarǵa bıýdjet qarajatyn kóbeıtý múmkindigi bolmasa, aqshany bulaı shashpaı, tikeleı az qamtylǵan otbasylar sanatyn qoldaýǵa kóshken durys. «Ol úshin halyqtyń az qamtylǵan toptaryna arnap, áleýmettik azyq-túlik taýarlarynan qor qalyptastyrý qajet. Ony uıymdastyrý men qoldaný kelesi sharttarǵa negizdelýi tıis, – deıdi senator.

Azyq-túlik taýarlaryn satyp alýdy jáne olardy saqtaý, tasymaldaý, ótkizý jónindegi qyzmetterdi fıýcherstik kelisim-shartpen konkýrstyq negizde tek otandyq taýar óndirýshilermen jasaý qajettigin eskertken A. Kúrishbaev bul maqsattarǵa uzaq jáne jeńildetilgen bıýdjettik nesıelerdi qarastyrý tıimdi ekenin, mundaı tásil bıýdjet qarajatyn paıdalanýdyń tıimdiligin arttyryp qana qoımaı, birinshi kezekte, muqtaj halyqtyń naqty toptaryn ataýly túrde qoldaýǵa múmkindik beretinin aıtty.

 

Sońǵy jańalyqtar

Uqsas jańalyqtar