Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵy • 02 Naýryz, 2021

Táýelsizdik qurdastary

294 ret kórsetildi

Táýelsizdik alǵan 30 jyl ishinde Qazaqstannyń sporttaǵy qol jetkizgen tabystary az emes. Egemen eldiń sporttaǵy jetistikterin eselep júrgenderdiń qatarynda táýelsizdikpen tel ósip kele jatqan sańlaqtarymyz da bar.

Sportty damytýǵa memleket tarapynan jasalǵan turaqty qoldaýdyń nátıjesinde iri halyqaralyq týrnırlerde, Azııa, álem chempıonattary men Olımpıadada el namysyn abyroımen qorǵap, Kók týymyzdy jelbiretip, Ánuranymyzdy shyrqatqan táýelsizdiktiń qurdastary týraly áńgimelegendi jón kórdik. 

Danııar Eleýsinov (kásipqoı boks)

Danııar Eleýsinovte (sýrette Elbasymen birge) áýesqoı bokstaǵy júlde ataýlynyń barlyǵy bar. Ol eki dúrkin Azııa, eki dúrkin Azııa oıyndarynyń jeńimpazy. Álem chempıony, álem chempıonatynyń kúmis júldegeri. Rıo Olımpıadasynyń jeńimpazy.

2016 jyly Rıo Olımpıadasynan jeńimpaz bolyp oralǵannan keıin Danııar Elbasy Nursultan Nazarbaevqa Kók týdy tapsyryp turyp, rahmetin bylaı jetkizgen edi: «Asa mártebeli Elbasy! Biz Rıoǵa attanarda «Jeńispen oralyńdar» dep tapsyrma bergen edińiz. Sol tapsyrmańyz oryndaldy. Sol senimdi, úmitti aqtap shyqqanyma maqtanamyn. Men táýelsizdiktiń tól qurdasymyn. Osy táýelsizdik jyldarynda elimizdiń jetken jetistikterin aıtyp jetkizý múmkin emes. Biz, táýelsizdiktiń perzentteri, árqashan Sizdiń jáne eldiń seniminen shyǵýǵa tyrysamyz», dedi.

II dárejeli «Barys» ordeniniń ıegeri Danııar búginde kásipqoı boksta da úzdik nátıje kórsetip júr. 10 kezdesýdiń barlyǵyn jeńip, onyń ishinde alty kezdesýin ýaqytynan buryn aıaqtady. IBF Intercontinental belbeýiniń ıegeri Eleýsinov aldaǵy ýaqytta budan da bıik shyńǵa jetetinine senimimiz mol.

Ilııas Súleımenov (boks)

1991 jyly naýryzda dúnıege kelgen Ilııas Súleımenov bokspen 2002 jyldan beri shuǵyldanyp keledi. Ol – Azııa oıyndarynyń chempıony, Azııa birinshiliginiń kúmis júldegeri. «Astana Arlans» sapynda birneshe kezdesý ótkizgen. Bir qyzyǵy, 2020 jylǵy Qazaqstan chempıonatynda 60 kılo salmaqta qola júldeger atanǵan Ilııas Qazaqstan qurama sapyna alynǵan joq. Sebebi 60 kılo salmaqta Olımpıada joldamasy berilmeıtindikten, chempıonatta fınalǵa shyqqan eki sportshy ǵana quramaǵa qabyldandy.

Artem Zaharov (velosport)

1991 jyly 27 qazanda Petropavlda dúnıege kelgen Artem Zaharov 2017 jyldan beri Astana Pro Team komandasynda el namysyn qorǵap keledi. Ol velotrekten de, velosporttan da úzdik nátıje kórsetken ámbebap sportshy. Velotrekten Azııa chempıony atansa, týra osyndaı jetistikke velosportta da jetken. Azııa kýbogynyń eki dúrkin jeńimpazy. Álem kýbogynyń qola júldegeri, Azııa chempıonatynyń kúmis jáne qola júldegeri. Rıo Olımpıadasyna qatysýshy.

Gúlishan Nahbaeva (shahmat)

Gúlishan Nahbaeva qazaq qyzdary arasynan shyqqan tuńǵysh grossmeıster (2012 jyl). Qazaqstannyń jeti dúrkin chempıony. Jasóspirimder arasynda Azııanyń eki dúrkin jeńimpazy (16 jáne 18 jas). Azııanyń kúmis júldegeri (20 jasqa deıin). Áıelder arasynda Azııa chempıonatynyń kúmis júldegeri.

– Men halqy qonaqjaı, bilimdi keletin táýelsiz Qazaqstanda, onyń ishinde Shymkent qalasynda turatynymdy maqtan tutamyn. Shetelderge barǵanda Qazaqstandy aıtsań, shıkizaty baı, qarqyndy damýshy el dep biledi. Olarǵa sporttan da, onyń ishinde ózimniń súıikti sportym shahmattan da myqty ekenimizdi aıtýdan jalyqpaımyn. Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵy, ıaǵnı 2011 jyly Londondaǵy iri halyqaralyq týrnırde jeńimpaz atanyp, grossmeısterlik normatıvti oryndadym. Arada 10 jyl ótkende eki balanyń anasy retinde 30 jasqa kelip otyrmyn. Basty armanym – álem chempıony bolý. Sátin salsa, aldaǵy ýaqytta osyndaı úlken mejeni baǵyndyrsam armanymnyń oryndalǵany, – dedi qazaq qyzdary arasynan shyqqan tuńǵysh grossmeıster.

Olga Safronova (jeńil atletıka)

Táýelsiz elmen túıdeı qurdas (05.10.1991 j.) Olga Safronova jelaıaqtar arasynda eń tájirıbeli ári júldeni molynan jınaǵan sportshy. 2014 jylǵy Inchhonda ótken Azııa oıyndarynda 200 metr júgirýden altyn, 4h100 estafeta boıynsha kúmis jáne 100 metrge júgirýden qola medal jeńip aldy. 2015 jylǵy Azııa chempıonatynda kúmis medal, 2017 jylǵy ótken sary qurlyq dodasynda 1 altyn, 1 kúmis jáne 1 qola medal ıelendi. Qazaqstannyń birneshe dúrkin chempıony Safronova – London Olımpıadasyna qatysýshy.

Nursultan Belgibaev (hokkeı)

Nursultan Belgibaev – elimizdiń ishki chempıonatynda muzaıdynǵa shyǵyp júrgen sanaýly qazaqtyń biri. Astananyń hokkeı mektebiniń túlegi Nursultan 2007 jyldan beri «Barys», «Nomad» «Altaı-Torpedo», «Almaty» hokkeı komandalarynyń jeıdesin kıdi. Qysqy ýnıversıadanyń eki dúrkin júldegeri. «Nomad» hokkeı klýby sapynda Qazaqstan chempıony atandy.

Ferýza Ergeshova (taekvondo)

Taekvondodan birneshe halyqarylyq jarysta olja salǵan Ferýza Ergeshova Túrkistan oblysynda dúnıege kelgen. Qazaqstannyń birneshe dúrkin chempıony atanǵan ol – qara belbeý, I dan ıegeri. Azııa oıyndarynyń kúmis júldegeri, Azııa chempıony. London Olımpıadasyna qatysýshy.

Rasýl Qalıev (erkin kúres)

Erkin kúreste 57 kıloda synǵa túsken Rasýl Qalıev 2013 jyly Úndistanda ótken Azııa chempıonatynyń qola júldegeri. 2014 jyly Astanada ótken Azııa birinshiliginiń jeńimpazy. Azııa oıyndarynyń kúmis júldegeri. 2014 jyly FILA-nyń reıtıngisinde kósh bastaǵan Rasýl – jastar arasynda álem chempıonatynyń fınalısi. Reseı, Rýmynııa, Iran, Bolgarııada ótken týrnırlerde olja salǵan.

Vıktor Demıanenko (dzıýdo)

10 jasynan bastap dzıýdomen shuǵyldanatyn Vıktor Demıanenko Almaty qalasynda dúnıege kelgen. Búginde 100 kılo salmaqta synǵa túsip júrgen ol Qazaqstannyń birneshe dúrkin chempıony. Jastar arasynda álem chempıonatynyń (2010), Azııa birinshiliginiń qola júldegeri (2012). Azııa kýbogynyń jeńimpazy (2019). Vıktor bokstan Máskeý Olımpıadasynyń chempıony Vıktor Demıanenkonyń nemere inisi.

Nursultan Tursynov (grek-rım kúresi)

2014 jyly kúres túrlerinen elordada ótken Azııa chempıonatynda altyn medal jeńip alǵan Nursultan Tursynov Ispanııada ótken gran-prıdiń jeńimpazy jáne kóptegen halyqaralyq týrnırdiń júldegeri. 2020 jylǵy Qazaqstan birinshiliginiń jeńimpazy. Nursultannyń ákesi Shyńǵysbek Tursynov qazaq kúresinen bilikti jattyqtyrýshy. Aǵasy Muhıt Tursynov qazaq kúresinen eki dúrkin álem chempıony, «Qazaqstan barysy». 

P.S. Joǵaryda sóz etken on sportshy úzdikterdiń bir shoǵyry ǵana. Áıtpese elimizde fýtboldan quramanyń oıynshylary – Baýyrjan Turysbek, Sergeı Hıjnıchenko, Alekseı Shetkın bastaǵan táýelsizdik qurdastary bar. Jeńil atletıkadan Ýnıversıada chempıony, Azııa birinshiliginiń qola júldegeri Iýlııa Rahmanova sekildi atletterimiz taǵy bar. Dzıýdodan Qazaqstannyń eki dúrkin chempıony, Gýanchjoýda ótken Azııa oıyndarynyń kúmis júldegeri Islam Bozbaev ta orda buzar jasta qazir.

 

Sońǵy jańalyqtar

ShQO-da jasóspirimder ýly gazben ýlandy

Aımaqtar • Búgin, 19:40

Qazaqstanda jańa mereke paıda bolady

Qoǵam • Búgin, 16:45

Ulttyq bank stýdentterdi jumysqa shaqyrdy

Ekonomıka • Búgin, 16:01

Qostanaıda kópqabatty úı órtendi

Aımaqtar • Búgin, 15:01

Kaspıı mańynda jer silkingeni ras pa?

Aımaqtar • Búgin, 14:25

Revaksınasııa kimniń esebinen júrgiziledi?

Koronavırýs • Búgin, 12:37

Almatyda eki adam esirtkimen ustaldy

Oqıǵa • Búgin, 12:28

Elimizde kedeılik 9 ese tómendedi

Qoǵam • Búgin, 12:08

Aldaǵy úsh táýlikte kún sýytady

Aýa raıy • Búgin, 11:55

Uqsas jańalyqtar