COVID-19 pandemııasynyń saldarynan Qazaqstan aýmaǵynda tótenshe jaǵdaı rejiminiń engizilýi jeke úı sharýashylyqtaryna da, kásipkerlerge de áser etti. Sonymen qatar, pandemııa týdyrǵan daǵdarys iri bızneske qaraǵanda shaǵyn jáne orta bızneske kóbirek áser etti. Bul jaǵdaı shaǵyn jáne orta kásipkerliktiń jetkizilim tizbegindegi kúızelisterge tótep berý qabileti tómen bolýyna baılanysty.
Kásipkerlerdiń kópshiligi (69,2%) karantın kezinde bıznesiniń qarjylyq shyǵynǵa ushyraǵanyn atap ótti. Kásipker áıelder bul faktini jıi atap ótedi – is júzinde olardyń tórtten úshinde (75,8%) shyǵyndar bolǵan, al erler arasynda – 63,5%. Áıelder bıznesi aıtarlyqtaı qarjylyq shyǵyndarǵa jıirek ushyraǵan. Bul rette áıelderdiń 41,9%-y óz tabysynyń 50%-dan astamyn joǵaltqanyn atap ótti. (Erler arasynda – 31,2%).
Kásipker áıelder úshin jaǵdaı jalaqy tólenbeıtin eńbek salasyndaǵy júktemeniń artýymen kúrdelene tústi. Bul balalarǵa, qarttarǵa, aýrý týystaryna kórsetilgen qamqorlyq, úı sharýashylyǵyna kóbirek ýaqyt bólý qajettiligi. Sonymen qatar zertteý COVID-19 pandemııasy kezinde áıelder dástúrli túrde jumys isteıtin saýda, qyzmet kórsetý, aýyl sharýashylyǵy sııaqty ekonomıka sektorlary kóbirek zardap shekkenin kórsetti.
Basqa máselelerde kásipker áıelder men er adamdardyń problemalary uqsas. Nátıjesinde, memleket tarapynan kútiletin qoldaý sharalary kásipker áıelder men kásipker erler úshin de az erekshelenedi.
«Zertteý sheńberinde sarapshylar memlekettik qoldaýdyń tıimdiligin arttyrý maqsatynda kásipkerlerge kómek kórsetý, áıelderdiń ekonomıkalyq quqyqtary men múmkindikterin keńeıtý boıynsha naqty sharalardy usyndy. Zertteý nátıjelerin múddeli memlekettik organdar men mekemeler kásipkerlikti damytý úshin paıdalanady dep senemiz», dedi Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi Ulttyq komıssııanyń tóraıymy Lázzat Ramazanova zertteý nátıjelerin tanystyrý barysynda.
Mysaly, zertteý aıasynda qaıtalanatyn baǵdarlamalardy túzetý arqyly memlekettik qoldaýdyń barlyq sharalaryn ońtaılandyrý jáne júıeleý, kásipkerlerge buqaralyq aqparat quraldary men sıfrly platformalar arqyly memlekettik qoldaý jónindegi aqparatty jetkizý, onlaın-platformalar/qosymshalar ashý arqyly ShOB ókilderiniń bilim deńgeıi men biliktiligin arttyrý sııaqty sharalar atap ótildi.
«COVID-19 pandemııasy dúnıejúzi elderiniń, sonymen qatar Qazaqstannyń da ekonomıkasyna jaǵymsyz ózgerister ákeldi. Daǵdarys búkil qoǵamǵa aýyrtpalyq túsirýde, bul ásirese áıelder men osal toptar úshin qıyn. Áıel kásipkerlerdiń qajettilikterin eskerý, SOVID-19 aıasyndaǵy damý baǵdarlamasynda áıelderdiń múddeleri eskerilýi barshaǵa jaqsy ári turaqty damý nátıjelerine qol jetkizýge, ekonomıkanyń tezirek qalpyna kelýine kómektesedi», dedi Qazaqstandaǵy «BUU-áıelder» qurylymynyń baǵdarlamalar menedjeri Dına Amrısheva.
