Qoǵam • 02 Naýryz, 2021

MÁMS: jıi qoıylatyn jeti saýal

28 ret kórsetildi

«Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qorynyń Nur-Sultan qalasy boıynsha fılıalyna turǵyndar tarapynan túse tin suraqtar legi tolastaǵan emes. Qor turaqty túrde turǵyndarmen keri baılanysta jumys júrgizip otyrady. 2021 jyl bastalǵaly 202 ótinish tirkeldi, halyqty aqparattandyrý jáne ótinishterdi qaraý bólimi olardyń bárin ýaqtyly sheshimin tapty» deıdi. «Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qory» KeAQ Nur-Sultan qalasy boıynsha fılıalynyń baspasóz qyzmeti. Qaı kezde de ózekti, jıi qoıylatyn turǵyndar saýalyna Medısınalyq saqtandyrý qorynyń Nur-Sultan qalasy boıynsha fılıalynyń halyqty aqparattandyrý jáne ótinishterdi qaraý bóliminiń bas sarapshysy Janargúl ÚMBETOVA jaýap beredi.

– Janargúl Qulpy­baı­qyzy, MÁMS júıesi engizil­ge­li jyldan asty. Qazirgi kezde je­ke klınıkaǵa tirkelýge bo­la ma?

– Iá, ár adam bir ákimshilik-aýmaq­tyq birlik sheginde bas­tapqy medısınalyq-sanı­tar­lyq kómek uıymyn, ıaǵnı emhanany erkin tańdaýǵa quqyly, bul ereje jeke klınıkalarǵa da qoldanylady. Tek bir ǵana shart – klınıka qormen kelisim­shartqa otyrǵan qyzmet jet­kizý­shi bolýy jáne MÁMS bo­ıynsha qyzmetter kórsetýi shart.

Emhanany jyl saıynǵy tirkeý naýqany kezinde, sondaı-aq eger adam turaqty nemese ýaqytsha turatyn, jumys is­teıtin nemese oqıtyn jerin aýys­tyrǵan, basqa eldi mekenge kóshken nemese ózi tirkelgen em­hana qaıta uıymdastyrylǵan jaǵ­daıda aýystyrýǵa bolady.

– Medısınalyq saqtan­dy­rýsyz eńbekke jaram­syz­dyq paraǵyn ashýǵa bola ma?

– Eńbekke ýaqytsha jaram­syz­dyǵyn taný úshin adamǵa eńbekke jaramsyzdyq paraǵy qajet. Eger ol bir jerde jumys istese, onda jumys berýshi ol úshin aýdarymdar jasaıdy jáne medısınalyq saqtandyrý bolýy kerek. Eger adam qandaı da bir sebeptermen MÁMS jú­ıe­­sinen «shyǵyp qalsa», onda tegin medısınalyq kómek­tiń kepildik berilgen kóle­mi sheńberinde eńbekke jaram­syz­dyq paraǵyn ashýǵa bolmaıdy.

– Men jeńildetilgen ny­san­­­daǵy jeke kásipkermin, jal­­da­­maly qyzmetkerlerim joq, MÁMS úshin qandaı soma tóle­­ýim kerek?

– Jeke kásipkerler úshin salyq eseptiligi nysanyna qara­mas­tan, aı saıynǵy jarna somasy belgilengen, bul 2021 jyly 1,4 ETJ 5%-yn, ıaǵnı 2 975 teńgeni quraıdy. MÁMS tólemin ózińiz úshin ekinshi deńgeıdegi banktiń kez kelgen bólimshesi, «Qazposhta» AQ, Kaspi.kz, TengriBank mobıldi qosymshalary arqyly, sondaı-aq Kassa 24 jáne Qiwi ámııan ózine-ózi qyzmet kórsetý termınaldary arqyly aýdarýǵa bolady.

– Aı saıyn BJT tólege­nine qaramastan, keıde sol sanat­­taǵy adamdarda «saq­tan­­dy­ryl­­maǵan» degen már­te­be shy­ǵady. Nege?

– Sirá, ótinish bergen sát­te aǵymdaǵy aı úshin BJT tó­len­begen nemese aldyńǵy úsh aıdyń birinde tólem jasal­ma­ǵan ne qatelik ketken bolýy múmkin. «Mindetti áleý­mettik medısınalyq saq­­tandyrý týraly» zańy­na sáıkes, saqtandyrý mártebesin alý úshin BJT-di úsh aı qatarynan tóleý qa­jet. Sonymen birge eger ol tórtinshi aıda medısınalyq kómek alýǵa nıet bildirse, onda taǵy BJT tóleýi kerek.

Keıde adam tehnıkalyq sebeptermen júıeden «shyǵyp qalýy» múmkin. Ol úshin áleý­mettik medısınalyq saqtan­dy­rý qoryna júginý qajet. Eger mamandar barlyq jarnalardyń bar ekenine kóz jetkizse, márte­be­sin qalpyna keltiredi.

– MÁMS tólemegeni úshin qandaı aıyppuldar qaras­ty­rylǵan?

– О́z qyzmetkerlerine jarna aýdaratyn jumys berý­shi­ler úshin MÁMS boıynsha bereshek paıda bolǵan jaǵ­daıda tólem kúnin qosa al­ǵan­da, merzimi ótken árbir kún úshin bereshek soma­synyń 1,25% mólsherinde ósim­pul kózdelgen. Eger jumys berýshi qyzmetkerge tólem jasamasa nemese ýaqtyly aýdarym jasamasa, qyzmetker MÁMS paketinde medısınalyq kómek ala almaıdy, onyń márte­besi «saqtandyrylmaǵan» bolyp ózge­redi.

MÁMS úshin jasalatyn aýdarymdar zeınetaqy, áleý­met­tik aýdarymdardy tóleý sekildi mindetti bolyp taby­la­tynyn atap ótken jón. Biraq jumyskerlerge, ózin-ózi ju­myspen qamtýshylarǵa, BJT tóleýshilerge qandaı da bir aıyppul sanksııalary joq. Tólemder turaqty bol­maǵan jaǵ­daıda azamatqa «saq­tandy­ryl­ǵan» mártebesi berilmeıdi.

– Jumyssyzdar qalaı tó­leı­­di?

– Jumyssyzdar, memleket tóleıtin, azamattardyń je­ńil­digi bar sanatyna jatady. Ju­mys­syz mártebesin rastaý úshin Jumyspen qamtý ortalyǵyna habarlasyp, esepke turý qajet. Eger adam jumyssyz bola tura, Jumyspen qamtý ortalyǵyna júgingisi kelmese, onda derbes tóleýshi retinde aı saıyn 2 125 teńge mólsherinde jarna tóleý usynylady.

– Eger MÁMS úshin tólem ja­samasam, shetelge shyǵa ala­myn ba?

– Iá. Elden ketý quqyǵyn shekteý birneshe jaǵdaıda ǵana qoldanylady (eger adam sot pro­sesine qatysatyn bolsa ne­mese qatyssa, salyq, aıyp­pul nemese alıment boıynsha bereshegi bolsa). Kórip otyr­ǵanymyzdaı, «MÁMS-te saq­tandyrý mártebesiniń bolmaýy» bul tizimde joq, ıaǵnı she­telge shyǵýǵa kedergi bolmaı­dy.

Eske sala keteıik, Medı­sı­­nalyq saqtandyrý qory­na ótinishti kez kelgen keri baı­lanys arnasy – 1406 baıla­nys ortalyǵy, Qoldau 24/7 mobıldi qosymshasy, Telegram-bot @SaqtandyryBot jáne fms.kz resmı saıty arqyly qaldyrýǵa bolady.

 

Daıyndaǵan

Dýman ANASh,

«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar

Almaty qalasynda jer silkindi

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar