Tótenshe jaǵdaılar qyzmeti týraly sóz qozǵalǵan kezde árbir adam erjúrek jáne batyl er azamattardy eske alady. Biraq bul salada názik jandylar da qyzmet atqaryp júr. Azamattyq qorǵaý organdary júıesinde áıelder ártúrli mamandyqtarda jumys isteıdi. Olardyń da eńbegi mańyzdy. Názik jandylar er azamattarǵa tán mamandyqty adal da, qaısarlyqpen atqaryp, elimizdiń azamattary men aýmaǵyn ártúrli sıpattaǵy tótenshe jaǵdaılardan qorǵaıdy.
Azamattyq qorǵaý organdaryndaǵy qyzmet atqarý úshin áıel adamdar naqty daǵdylardy meńgerýi qajet. Kásibı jaǵynan alǵanda da, olar er azamattardan kem túspeıdi. Keı kezderi tipti óz jaýapkershiligi-
men er azamattardan asyp túsedi.
Búgingi kúni azamattyq qorǵaý organdarynda 3452 áıel qyzmet atqarady, ıaǵnı, olar jeke quramnyń 11%-yn quraıdy, onyń ishinde 1509 áskerı jáne attestattalǵan qyzmetshi, 1534 azamattyq qyzmetshi, 409 ákimshilik memlekettik qyzmetshi bar. Salada qyzmet atqaryp júrgen áıelderdiń ortasha jasy – 39. Júıede 4 jáne odan kóp balasy bar 137 ana bar. 84 áıel qatardaǵy mamannan basshylyq quramǵa deıingi laýazymda qyzmet atqarady. 59 áıel adam órt sóndirýshi jáne qutqarýshy otbasylyq áýletin jalǵastyrdy. 43 áıel adam osy júıede 30-dan astam jyl boıy qyzmet atqaryp keledi.
Názik jandy áriptesterimizdiń arasynda er azamattarǵa tán mamandyqta qyzmet atqaryp júrgen qyz-kelinshekterdi atap ótken jón. Azamattyq qorǵaý organdarynda ushqysh, kınolog, qutqarýshy, dıspetcher, radıotelefonıst, ınspektor, TJ basqarmalarynyń, bólimderiniń bastyqtary, psıholog, medık áıel adamdar qyzmet atqarady. Áıel adamdar ortalyq apparatta da óz qyzmetin kórsetýde. О́rt-qutqarý sporty boıynsha chempıon bolǵan jáne rekord jasaǵan áıelder de bar.
Tótenshe jaǵdaılar qyzmeti júıesinde 720 dıspetcher, 401 medısına qyzmetshisi, 156 basshy, 72 psıholog, 70 qutqarýshy, 9 órt sóndirýshi, 6 kınolog, 2 ushqysh áıel qyzmet atqarady. Ártúrli qyzmetterden 129 áıel TJ ornyna shyǵady. 108 ınspektor áıel órt qaýipsizdigi jáne azamattyq qorǵanys obektilerin tekserýdi júzege asyrady.
Salada jas áıelder de az emes. Máselen, Nur-Sultan qalasy TJD №3 mamandandyrylǵan órt sóndirý bóliminiń aǵa baılanys sheberi, qatardaǵy azamattyq qorǵaý qyzmetshisi Dıana Nazarenko men «О́rt sóndirýshi» AQ Qaraǵandy oblysy fılıalynyń №10 órt avarııalyq-qutqarý bóliminiń radıotelefonısi Iraıda Seıdahmettiń jasy jıyrmadan ǵana asty.
Al eń jasy úlken áıel mamandar: 1947 jyly týǵan Apattar medısınasy ortalyǵynyń shuǵyl medısınalyq kómek kórsetý bóliminiń basshysy A.Qojabaeva, 1953 jyly týǵan Qaraǵandy oblysy TJD О́rt sóndirý jáne avarııalyq-qutqarý jumys-
tary qyzmetiniń tehnıkalyq qyzmet kórsetý bólimi basshysynyń orynbasary Zoıa Shabovta, 1955 jyly týǵan Pavlodar oblysy «О́rt sóndirýshi» AQ fılıalynyń «Kompanııa Neftehım LTD» JShS obektilerdi kúzetý jónindegi avarııalyq-qutqarý qyzmetiniń aǵa nusqaýshysy Nazarchýk Irına.
О́rt sóndirýshiler men qutqarýshylar kún saıyn qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵan adamdarmen kezdesedi, óz ómirin qaýipke tigip, zardap shekken adamdarǵa kómek kórsetedi. Olardyń arasynda órt sóndirýge shyǵatyn birli-jarym áıel adamdar da bar.
Alaıda saladaǵy áıelderdiń negizgi bóligi ózderiniń qyzmettik mindetteri aıasynda mańyzdy fýnksııalardy minsiz oryndaıdy. Atap aıtqanda, qajetti aqparatty qabyldaıdy jáne beredi, materıaldyq-tehnıkalyq jaraqtandyrýdy qamtamasyz etedi, órttiń týyndaýynyń aldyn alý maqsatynda kúzetiletin obektilerdi ınspeksııalaıdy. Sondaı-aq keńse jumysy, jumysqa qabyldaý, jalaqy esepteý sııaqty mańyzdy baǵyttarda da qyzmet etedi. Jalpy, júıedegi jumys uıymshyldyqty, oryndaýshylyqty, jaýapkershilikti, adaldyqty talap etedi.
Árbir mamandyqtyń ózine tán qıyndyqtary bolady. Dıspetcherlerde – bul úsh táýlik saıynǵy kezekshilik, úlken qaýyrt jáne jaýapkershilik jaǵdaıynda jumys isteý, órttiń aldyn alý. Bólimsheniń ınjenerleri kúzetiletin obektilerdi ınspeksııalaıdy, psıhologter oqıǵalar aımaǵyndaǵy adamdarǵa shuǵyl psıhologııalyq kómek kórsetedi.
Qyzmettik paryzǵa adaldyq, mamandyqqa degen súıispenshilik, erik-jiger jáne elgezektik qutqarý vedomstvosynyń qyzmetkerlerine ózderiniń qıyn jumystaryn laıyqty oryndaýǵa múmkindik beredi.
Salada qyzmet barysynda erekshe tabystarǵa qol jetkizgen áıelder barshylyq. Buǵan olardyń atqaryp otyrǵan basshylyq laýazymdary, ataqtary dálel bola alady.
Tótenshe jaǵdaılar qyzmeti júıesinde eńbek etip júrgen názik jandylar mańyzdy máselelerdi sheshedi. Olardyń saýatty is-qımyldary asa mańyzdy. О́rtterdi sóndirý, ártúrli tótenshe jaǵdaılardy joıý kezinde olardyń batyl is-qımyldary sheshýshi ról atqaryp jatady.
Osy oraıda atalǵan salada qyzmet etip júrgen áıelderge «Sizder adamdardy qorǵaý jáne qutqarý jolyndaǵy ıgi iske úlken úles qosyp júrsizder. Sizderciz TJ júıesindegi jumys tııanaqty bolmas edi», degim keledi.
Meıram qutty bolsyn, názik te erjúrek arýlar!
Mereke PIShEMBAEV,
Tótenshe jaǵdaılar mınıstriniń orynbasary
