«Jaqynda Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligindegi áriptesterimizben kezdesip, kadrlardy daıarlaý jáne sıfrlandyrý máselelerin Baǵdat Mýsınmen birge talqyladyq.
Negizgi taqyryptardyń biri – IT-mamandardy daıarlaý máselesi boldy.
Qazirgi ýaqytta elimizdegi 80-nen astam joǵary oqý ornynda IT baǵytyndaǵy mamandardy daıyndaý boıynsha lısenzııasy bar.
Degenmen, olardyń barlyǵy birdeı naryqtaǵy suranys pen jumys berýshilerdiń talaptaryn qanaǵattandyra bermeıdi.
Osy rette ýnıversıtetter sala mamandarymen jáne jumys berýshilermen birigip kadrlardy daıyndaý baǵytyndaǵy máselelerdi sheshý boıynsha tıimdi jumys isteýi kerek.
Biz áriptesterimizge birlese otyryp atqarýǵa bolatyn jumystyń birneshe baǵytyn usyndyq:
1. Ýnıversıtetterdiń oqý baǵdarlamalary sapaly bolýy úshin olarǵa kásibı standarttar qajet. Olardy jumys berýshilerdiń ózderi daıyndaıdy.
Bilim berý baǵdarlamalary sol standarttardyń negizinde jasalýy kerek. Sıfrlandyrý salasyndaǵy áriptesterimiz osy baǵyttaǵy jumysqa aralasyp, bizdi kásibı standarttarmen qamtamasyz etedi dep kelistik.
2. Búgingi tańda joǵary oqý oryndarynda IT baǵytyndaǵy mamandardy daıarlaý boıynsha paıdalanylyp jatqan bilim berý baǵdarlamalaryna taldaý jasap, JOO-larǵa tıisti usynystar berý qajet.
Osy maqsatta barlyq baǵdarlamalardy áriptesterimizge usynýǵa daıynbyz. Berilgen eskertýler men usynystardy joǵary oqý oryndary mindetti túrde eskeretin bolady. Tipti bul eskertýler profılaktıkalyq baqylaýǵa, tipti qajet bolǵan jaǵdaıda lısenzııadan aıyrý boıynsha sheshim qabyldaýǵa negiz bolýy múmkin.
Bul bilim berý baǵdarlamalarynyń sapasyn is júzinde jaqsartýǵa kómektesetin tıimdi tásil bolmaq. Biz qurǵan bilim berý baǵdarlamalarynyń tizilimi osy ıdeıany iske asyrýǵa múmkindik beredi.
3. Áriptesterime IT baǵyttaǵy túlekterdi sertıfıkattaý jumysyna atsalysýlary boıynsha usynys jasadym.
Qazirgi tańda jaı ǵana dıplomnyń bolýy jetkiliksiz, endigi kezekte biliktilik sanaty jáne mamandardy sertıfıkattaý – jumysqa qabyldaýdyń mańyzdy sharty bolýy kerek.
Bizdiń bastamamyz boıynsha zańnamaǵa tıisti ózgerister engizildi jáne osy ıdeıany júzege asyrý úshin tolyq múmkindik bar. Biz «Dıplom jumysqa ornalasýǵa múmkindik beredi» degen uǵymnan alystaýymyz kerek. Kerisinshe sertıfıkattaý ortalyqtarynda berilgen biliktilik sanatynyń bolýy áldeqaıda kóbirek múmkindik beretinin túsingen jón.
4. Biz úshin joǵary oqý oryndary men kolledjderde IT baǵyty boıynsha bilim alyp jatqan stýdentterdi naryqta úlken jumys tájirıbesi bar óz isiniń mamandary oqytqany mańyzdy.
Sondyqtan biliktilik talaptarynan osy baǵyttaǵy oqytýshylarǵa qatysty eki talapty alyp tastadyq deýge bolady: IT baǵyty boıynsha bilim beretin oqytýshynyń ǵylymı dárejesi bolýy shart emes jáne ol joǵary oqý oryndarynyń shtattaǵy qyzmetkeri bolýy da mindetti emes. Bul naryqtaǵy bilikti IT-mamandardy bilim berý úrdisine belsendi tartýǵa múmkindik beredi.
5. Taǵy bir mańyzdy másele – IT-mektepterdi damytý bolyp tabylady.
Bul turǵyda eki baǵyt bar.
Birinshisi – IT salasyn tereńdetip oqytatyn mektepter. Biz óńirlerde osyndaı 25-ten astam lıseı ashtyq.
Ekinshisi – beıresmı bilim berý jáne Alem, Qwant, «ShAG» akademııasy sııaqty mektepterdi belsendi damytqymyz keledi. Bizdiń bastamamyzben mundaı mektepterdi ınstıtýsıonaldyq turǵyda qoldaý úshin zańnamaǵa túzetýler engizildi. Bul túzetýler memlekettik tapsyrysty ornalastyrýǵa jáne osyndaı mektepterdi qoldaýǵa múmkindik beredi. Elimizde mundaı mektepter kóp bolýy kerek.
6. Sondaı-aq aqparattyq tehnologııalar salasynyń negizgi baǵyttary boıynsha bolashaq mamandardy daıarlaıtyn joǵary oqý oryndaryna qoıylatyn talaptar kúsheıtiledi. Bul talaptardy Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi men tıisti qaýymdastyqtar ázirleıdi, al biz olardy qabyldaýǵa daıynbyz.
7. Sıfrlandyrý – úırenshikti jumys formatyn tez ózgertetini anyq.
Máselen, osydan eki jyl buryn joǵary oqý oryndarynda Stýdentterge qyzmet kórsetý ortalyqtary qurylǵan bolatyn.
Negizgi taqyryptardyń biri – IT-mamandardy daıarlaý máselesi boldy.
Qazirgi ýaqytta elimizdegi 80-nen astam joǵary oqý ornynda IT baǵytyndaǵy mamandardy daıyndaý boıynsha lısenzııasy bar.
Degenmen, olardyń barlyǵy birdeı naryqtaǵy suranys pen jumys berýshilerdiń talaptaryn qanaǵattandyra bermeıdi.
Osy rette ýnıversıtetter sala mamandarymen jáne jumys berýshilermen birigip kadrlardy daıyndaý baǵytyndaǵy máselelerdi sheshý boıynsha tıimdi jumys isteýi kerek.
Biz áriptesterimizge birlese otyryp atqarýǵa bolatyn jumystyń birneshe baǵytyn usyndyq:
1. Ýnıversıtetterdiń oqý baǵdarlamalary sapaly bolýy úshin olarǵa kásibı standarttar qajet. Olardy jumys berýshilerdiń ózderi daıyndaıdy.
Bilim berý baǵdarlamalary sol standarttardyń negizinde jasalýy kerek. Sıfrlandyrý salasyndaǵy áriptesterimiz osy baǵyttaǵy jumysqa aralasyp, bizdi kásibı standarttarmen qamtamasyz etedi dep kelistik.
2. Búgingi tańda joǵary oqý oryndarynda IT baǵytyndaǵy mamandardy daıarlaý boıynsha paıdalanylyp jatqan bilim berý baǵdarlamalaryna taldaý jasap, JOO-larǵa tıisti usynystar berý qajet.
Osy maqsatta barlyq baǵdarlamalardy áriptesterimizge usynýǵa daıynbyz. Berilgen eskertýler men usynystardy joǵary oqý oryndary mindetti túrde eskeretin bolady. Tipti bul eskertýler profılaktıkalyq baqylaýǵa, tipti qajet bolǵan jaǵdaıda lısenzııadan aıyrý boıynsha sheshim qabyldaýǵa negiz bolýy múmkin.
Bul bilim berý baǵdarlamalarynyń sapasyn is júzinde jaqsartýǵa kómektesetin tıimdi tásil bolmaq. Biz qurǵan bilim berý baǵdarlamalarynyń tizilimi osy ıdeıany iske asyrýǵa múmkindik beredi.
3. Áriptesterime IT baǵyttaǵy túlekterdi sertıfıkattaý jumysyna atsalysýlary boıynsha usynys jasadym.
Qazirgi tańda jaı ǵana dıplomnyń bolýy jetkiliksiz, endigi kezekte biliktilik sanaty jáne mamandardy sertıfıkattaý – jumysqa qabyldaýdyń mańyzdy sharty bolýy kerek.
Bizdiń bastamamyz boıynsha zańnamaǵa tıisti ózgerister engizildi jáne osy ıdeıany júzege asyrý úshin tolyq múmkindik bar. Biz «Dıplom jumysqa ornalasýǵa múmkindik beredi» degen uǵymnan alystaýymyz kerek. Kerisinshe sertıfıkattaý ortalyqtarynda berilgen biliktilik sanatynyń bolýy áldeqaıda kóbirek múmkindik beretinin túsingen jón.
4. Biz úshin joǵary oqý oryndary men kolledjderde IT baǵyty boıynsha bilim alyp jatqan stýdentterdi naryqta úlken jumys tájirıbesi bar óz isiniń mamandary oqytqany mańyzdy.
Sondyqtan biliktilik talaptarynan osy baǵyttaǵy oqytýshylarǵa qatysty eki talapty alyp tastadyq deýge bolady: IT baǵyty boıynsha bilim beretin oqytýshynyń ǵylymı dárejesi bolýy shart emes jáne ol joǵary oqý oryndarynyń shtattaǵy qyzmetkeri bolýy da mindetti emes. Bul naryqtaǵy bilikti IT-mamandardy bilim berý úrdisine belsendi tartýǵa múmkindik beredi.
5. Taǵy bir mańyzdy másele – IT-mektepterdi damytý bolyp tabylady.
Bul turǵyda eki baǵyt bar.
Birinshisi – IT salasyn tereńdetip oqytatyn mektepter. Biz óńirlerde osyndaı 25-ten astam lıseı ashtyq.
Ekinshisi – beıresmı bilim berý jáne Alem, Qwant, «ShAG» akademııasy sııaqty mektepterdi belsendi damytqymyz keledi. Bizdiń bastamamyzben mundaı mektepterdi ınstıtýsıonaldyq turǵyda qoldaý úshin zańnamaǵa túzetýler engizildi. Bul túzetýler memlekettik tapsyrysty ornalastyrýǵa jáne osyndaı mektepterdi qoldaýǵa múmkindik beredi. Elimizde mundaı mektepter kóp bolýy kerek.
6. Sondaı-aq aqparattyq tehnologııalar salasynyń negizgi baǵyttary boıynsha bolashaq mamandardy daıarlaıtyn joǵary oqý oryndaryna qoıylatyn talaptar kúsheıtiledi. Bul talaptardy Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi men tıisti qaýymdastyqtar ázirleıdi, al biz olardy qabyldaýǵa daıynbyz.
7. Sıfrlandyrý – úırenshikti jumys formatyn tez ózgertetini anyq.
Máselen, osydan eki jyl buryn joǵary oqý oryndarynda Stýdentterge qyzmet kórsetý ortalyqtary qurylǵan bolatyn.
Ortalyq qurylǵaly barlyq anyqtamany, jataqhana qujattaryn jáne taǵy basqa qujattardy stýdentter dekanattardy aralamaı-aq, «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha sol ortalyqtan alyp, kerek kezde tapsyratyn. Endigi kezekte bul qyzmettiń barlyǵy mobıldi qurylǵylar arqyly kórsetilýi kerek. Stýdentter úshin eshqaıda barmaı-aq, qajet qyzmetti óz smartfony arqyly alý múmkindigi bolýy tıis.
Mınıstrlik tarapynan barlyq rásimdi sıfrlandyrý jáne olardyń sanyn qysqartý boıynsha belsendi jumys júrgizilip jatyr. Biz stýdentterdiń, magıstranttar men doktoranttardyń qaǵaz synaq kitapshalaryn alyp tastadyq. Bilim alýshylardyń oqýdaǵy jetistikterine qatysty derek tek elektrondyq formatta ǵana júrgiziledi. Joǵary oqý oryndary ózindik úlgidegi sıfrlyq dıplomdardy bere bastady. Tarıhı derekterdi sıfrlandyrý boıynsha jumystar júrgizilip, jumys berýshiler kez kelgen ýaqytta dıplomdy ońaı teksere alady.
Kez kelgen bilim berý uıymyna qujattardy qabyldaý jáne memlekettik qyzmetterdi elektrondyq formatta alý, bultty býhgalterııany engizý — bul da bizdiń jumysymyzdyń basym baǵyttary.
8. Biryńǵaı ıntegrasııalanǵan bilim berý platformasy ázirlenip jatyr.
Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligindegi áriptesterimizben bilim berý platformalarynyń sapasyn arttyrý boıynsha birlesken jospardy iske asyrýǵa kelistik.
Platformalar balalar úshin geımıfıkasııa jáne ınteraktıvtilik arqyly yńǵaıly oqý úrdisin qamtamasyz etýi qajet. Bilim alýdyń barlyq satysynda sıfrlyq súıemeldeý qajet.
Bul rette atqarylatyn jumys kóp. Biz óz tarapymyzdan pandemııadan keıinge kezeńde onlaın bilim berý úshin qajet bolyp tabylatyn ıdeıalarmen bólistik.
Biz bilim jáne ǵylym salasyndaǵy memlekettik qyzmetterdi avtomattandyrýdy jáne sıfrlandyrýdy jetildirý boıynsha jańa usynystar men ıdeıalardy qabyldaýǵa daıynbyz. Meniń oıymsha, áriptesterimiz mınıstrlik tarapynan sıfrovızasııa men kadrlardy daıarlaýǵa qatysty atqarylǵan jumystarmen tolyqqandy tanysa aldy. Bilim jáne ǵylym mınıstrligi men Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrliginiń bul málelelerge qatysty maqsat-mindetteri ortaq. Sondyqtan tıimdi nátıjege qol jetkizý úshin jumysty birigip atqarý qajet», dep jazdy mınıstr Ashat Aımaǵambetov.
Mınıstrlik tarapynan barlyq rásimdi sıfrlandyrý jáne olardyń sanyn qysqartý boıynsha belsendi jumys júrgizilip jatyr. Biz stýdentterdiń, magıstranttar men doktoranttardyń qaǵaz synaq kitapshalaryn alyp tastadyq. Bilim alýshylardyń oqýdaǵy jetistikterine qatysty derek tek elektrondyq formatta ǵana júrgiziledi. Joǵary oqý oryndary ózindik úlgidegi sıfrlyq dıplomdardy bere bastady. Tarıhı derekterdi sıfrlandyrý boıynsha jumystar júrgizilip, jumys berýshiler kez kelgen ýaqytta dıplomdy ońaı teksere alady.
Kez kelgen bilim berý uıymyna qujattardy qabyldaý jáne memlekettik qyzmetterdi elektrondyq formatta alý, bultty býhgalterııany engizý — bul da bizdiń jumysymyzdyń basym baǵyttary.
8. Biryńǵaı ıntegrasııalanǵan bilim berý platformasy ázirlenip jatyr.
Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligindegi áriptesterimizben bilim berý platformalarynyń sapasyn arttyrý boıynsha birlesken jospardy iske asyrýǵa kelistik.
Platformalar balalar úshin geımıfıkasııa jáne ınteraktıvtilik arqyly yńǵaıly oqý úrdisin qamtamasyz etýi qajet. Bilim alýdyń barlyq satysynda sıfrlyq súıemeldeý qajet.
Bul rette atqarylatyn jumys kóp. Biz óz tarapymyzdan pandemııadan keıinge kezeńde onlaın bilim berý úshin qajet bolyp tabylatyn ıdeıalarmen bólistik.
Biz bilim jáne ǵylym salasyndaǵy memlekettik qyzmetterdi avtomattandyrýdy jáne sıfrlandyrýdy jetildirý boıynsha jańa usynystar men ıdeıalardy qabyldaýǵa daıynbyz. Meniń oıymsha, áriptesterimiz mınıstrlik tarapynan sıfrovızasııa men kadrlardy daıarlaýǵa qatysty atqarylǵan jumystarmen tolyqqandy tanysa aldy. Bilim jáne ǵylym mınıstrligi men Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrliginiń bul málelelerge qatysty maqsat-mindetteri ortaq. Sondyqtan tıimdi nátıjege qol jetkizý úshin jumysty birigip atqarý qajet», dep jazdy mınıstr Ashat Aımaǵambetov.
