Elbasy • 14 Naýryz, 2021

Túlegen Túrkistan

2590 ret
kórsetildi
21 mın
oqý úshin

Uly dala elinde, Túrki álemi tórinde, qarashańyraq Qazaqstanda 2018 jylǵy 19 maýsymda tarıhı taǵylymy tereń, tańǵajaıyp jańalyq boldy. 

Túlegen Túrkistan

Álemdegi eń jańashyl, bastamashyl memleket basshylarynyń biri retinde moıyndalǵan, tutas Túrki dúnıesiniń aqsaqaly atanǵan Nursultan Nazarbaevtyń Jarlyǵymen Túrkistan oblysy quryldy. Shyraıly Shymkent shaharyna úshinshi megapolıs retinde respýblıkalyq mártebe berildi. Túrkistan shahary óńir ortalyǵyna aınaldy. Túrki áleminiń mádenı-rýhanı jaýhary bolmaq jasampaz jolǵa tústi. Túrkistanymyz. Shahardy úılesimdi úlgimen, óreli de óristi ónegemen, jedel jáne jan-jaqty damytý jónindegi mindetter aıqyndaldy.

El qýandy. Eńselendi. Halyq shattandy. Shadyman rýhqa keneldi. Túrkistan shaharynyń mereıi túgel túrki jurtyn, týysqan, kórshiles te enshiles elderdi eleńdetti. Qazaqstan Táýelsizdik alǵaly Tuńǵysh Prezıdent aıryqsha ańǵartyp kele jatqan asyl murat júzelendi. Baǵ­zydaǵy babalardyń, bertinirektegi Alash ardaqtylarynyń amanattaryna adaldyq aıshyqtaldy.

Túrkistan uǵymy – uly uǵym. Túr­kistan degende, búkil Túrki álemi, Túrki qaǵanaty, kók túrkilerdiń dúrildegen dúr dáýirleri, túrkilik tegimiz, túrkilik túbirimiz, túrkilik tilimiz oıǵa oralady. Jadymyzdy jańǵyrtady. Barshamyzdyń boıymyzdy serpilis sezimi kernep, rý­hymyz asqaqtaıdy. Túrkistan degen sóz rýhanı jańǵyrýǵa, rýhanı ja­ńa­rýǵa shaqyrady. Elbasy – Tuńǵysh Pre­zı­dentimiz Nursultan Nazarbaevtyń «Bo­lashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty baǵdarlamalyq eńbegin Túrki áleminiń zııalylary zerdeleı kele zaý-zańǵar, bıik baǵa berdi. «Rýhanı jańǵyrý – túrki tildes elderdiń ortaq oljasy», – dedi olar. Túr­kistan oblysynyń qurylýy – sol Rýhanı jańǵyrý strategııasynyń naqtyly nátıjesi. Desti. Baýyrlarymyz.

Túrkistanymyzdy qaıta túletý týraly Tuńǵysh Prezıdentimiz Táýelsizdiktiń áýelgi kezinen-aq kemel oılarǵa berilgeni belgili. Bul týraly basqalar da, El­ba­synyń ózi de aıtyp ta, jazyp ta júr. Nursultan Nazarbaev Túrkistannyń tarıhı mán-mańyzyn talaı-talaı mánistedi. Kóne, erte dáýir, orta ǵasyrlar, jańa zaman jaǵdaıattary jáne Shabǵar, Iаsy, Túrkistan týrasynda tereń tolǵandy. Ata-babalar amanattaryna adaldyq, per­zenttik paryz haqynda Áziret Sultan kesenesiniń túbinde turyp talaı da talaı oı qozǵaǵan.

El-jurtymyzdyń esinde ǵoı, 2000 jyl­dyń altyn kúzinde Túrkistan qalasynyń 1500 jyldyǵy toılandy. Bul data, ıakı bir myń da bes júz jyl – shartty túrde alynǵan merzim edi. Qazekeńniń «Aryq aıtyp, semiz shyq» degen máteli mánzeldes máseletuǵyn. Áıtpese, Túrkistannyń shyn jasy tym-tym tereńde ǵoı. Kúltóbeniń qazbalarynan tabylǵan jádigerler de Túrkistan qalasynyń jasy eki myń jyl­dan áldeqaıda asyp jyǵylatynyn shejireleı shertip jatypty.

Qalaı degende de sol 1500 jyldyq mejeli merekege ázirlik barysynda tek­ti tórimiz biraz-biraz túleńkiregen. Eń­selenińkiregen. Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaev: «Túrkistan qalasyn Ortalyq Azııadaǵy asa mańyzdy mádenı, rýhanı, ǵylymı jáne saýda-ekonomıkalyq ortalyq retinde odan ári abattandyrý – aldaǵy aıqyn mindet», – dep naqtylaǵan. Qazaqstan Respýblıkasynyń sol kezdegi Premer-Mınıstri, búgingi Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev: «Búginde qazaqtar úshin bir ǵana mereke bar, ol – Túrkistan toıy», – dep shegendegen. Qazaqstannyń halyq jazýshysy, ultynyń súıikti sýretkeri Sherhan Murtaza: «Ýa, halqym! Túrkistandy túletý – perzent­tik paryz. Kúlli túrkiniń ekinshi Mek­kesi atanǵan Túrkistandy gúldendirý – bar­­shamyzǵa syn. Ultymyzdyń uıyt­qysyndaı Túrkistandy pir tutqandar qor bolmaıdy. Túrkistan tarıhynda jaryq juldyzymyz Ahmet Iаsaýıdiń orny erekshe. Túrkistanǵa asar jarııalaıyq!» – dep úndeý kótergen.

Áli esimizde ǵoı, 2011 jylǵy 11 naýryz kúni Elbasymyz Túrkistannyń Tarıhı-mádenı ortalyǵynda respýblıka zııaly qaýym ókilderimen júzdesip, syrlasqan. Ashyq áńgime óristegen. Keleshegi kelisti, órkendeýi óristi Túrkistandy túletýdiń jańa kókjıekterin oılasqan. Rýhanı uly ustazymyz, rýhanııatymyzdyń asyl tiregi Ahmet Iаsaýı týraly tolǵana kele ony «Qazaq dalasynyń Konfýsııi» degen. Nursultan Nazarbaev óziniń «Ǵasyrlar toǵysynda», «Tarıh tolqynynda» sııaqty kóptegen kitaptarynda Túrkistanǵa basa nazar aýdarǵany aıan. Al endi «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» jáne onyń jarasymdy jalǵasyndaı «Uly dalanyń jeti qyry» týyndylarynda burynǵydan da bólekshe bádizdegen.

Iá, Elbasy Túrkistan murattary men maqsattaryna sáıkes 2018 jylǵy 19 maý­symda Túrkistan qalasy haqyndaǵy ta­rıhı Jarlyǵyn qabyldaý arqyly taǵy da kemeńgerligin tanytty. Túrkis­tan­dy ortalyq etpek oıyn ol kisi osy 19 maýsymdaǵy tarıhı-taǵdyrly sheshi­minen 19 jyl buryn Ahmet Iаsaýı ýnıver­sıtetinde alǵash ret aıtqan edi, aǵaıyndar.

Izgilik ilimderiniń túrkilik naqyshty negizderin naqtylaǵan danyshpan oıshyl, dara dinshil, shandoz shaıyr Ahmet Iаsaýı: «Ishterinde qýlyq tolǵandardyń, keýdelerinde ar-uıat solǵandardyń jandary tolqymas, júrekteri tebirenbes», – deıdi. Búgingi Túrkistannyń túlegenin, gúldenip, túrlengenin kórgen izgi nıetti, aq peıildi adam tolqıdy. Tebirenedi.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaev 2019 jylǵy 19 naýryzda óz erkimen Mem­leket basshysy ókilettiligin toqtatty. Bul-daǵy biregeılik pen tektiliktiń dá­ıekti dáleli edi. Qazaqstan deıtuǵyn eldi álemge tanytqan, Túrki dúnıesiniń kóshbasshysy atanǵan tulǵanyń kenendigin, Ál-Farabı bederlegendeı báıekshil de pármendi parasat ıesi ekendigin jer júzi moıyndady. Ata Zańymyzǵa sáıkes halyqaralyq qaýymdastyq aldyndaǵy abyroıy asqaq, bedeli bıik tulǵa Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev Memleket basshysy boldy. Jańa Prezıdent retindegi eń alǵashqy aqjoltaı saparyn túrkiler tóri Túrkistannan bastady. Eki jyl burynǵy Áz Naýryz merekesiniń erteńine Túrkistanǵa, qaıran qazaqtyń qanshama handary men bıleri, uly kóshbasshylary men basqa da batyrlary, aqylmandary, aıaýly ul-qyzdary máńgilik mekenderin tapqan topyraqqa táý etti. Iаsaýı ýnıversıtetinde Memleket basshysy mereıli basqosý ótkizdi. Uly Jibek joly boıyndaǵy elder men jurttar úshin, jahan úshin jasampaz da jarqyn maqsattar kózdegen qasıetti qalamyzdyń mán-mańyzyn mánistedi. Unasymdy ustanymdaryn maǵlumdady. «Ádilettilik. Sabaqtastyq. О́rleý», – dedi Memleket basshysy. Sol jıynda myna bizge de sóz berilgen. Ustyn eter ustanymdary unaǵany sonshalyq, tolqyp turyp, adamzattyń Abaıy unastyrǵan úsh ımanıgúlge balaǵanbyz. Úsh ustanymyn.

Sol naýryzda, sol jıynda Qasym-Jomart Toqaev Elbasynyń Túrkistan týrasyndaǵy tapsyrmalaryna táptishteı toqtalǵan. Bas jospardy baıyptaǵan. Shahar qurylysyna baılanysty, ásirese, ákimderdiń tyndyrar tirlikterin taldaǵan. Sóıtip, Túrkistandaıyn tarıhı qala men ózgeshe óńirdiń basshysy etip Elbasy erekshe senimmen taǵaıyndaǵan, kúrdeli de qıyn qyzmetti joǵary jaýapkershilikpen atqaryp júrgen О́mirzaq Estaıuly Shó­keevtiń jumys stıline, iskerligi men ja­ńashyldyǵyna rızalyǵyn bildirgen. Se­nimge senim septegen. Úmitke úmit ústegen.

Ejelden bermen qarata Uly Ji­bek jolynyń jarqyn shahary bolǵan, bo­lashaǵy jańasha jobalanǵan Túrkistan­nyń túleýi jasampaz jyldamdyqpen qarqyn alǵan kezeń óńirge О́mirzaq Shó­keevtiń ákimdikke taǵaıyndalýymen tuspa-tus kelgeni ras. Túrki dúnıesi tú­geldeı kóz tikken tórimiz Túrkistannyń tynys-tirshiligi Elbasynyń, Prezıdenttiń únemi nazarynda. Kúndelikti qadaǵalaıdy. Úkimet basshysy Asqar Mamın qaıta-qaıta aıta bergimiz keletin 2018 jylǵy 19 maýsymdaǵy tarıhı sheshimnen keıin aı saıyn, keıde tipti apta saıyn derlik kelip turady.

Toǵyz joldyń toraby, Ortalyq Azııa­nyń qaqpasy atanǵan Arys apatyn alyńyz. Memleket bolyp, el bolyp jumyldy. Syn-qaterler shegindi. Qazaqtyń qazanat azamaty qandaılyǵyn tereń tanytqan tektilerdiń biri de óńir basshysy boldy. Aptalap, aılap, aınalaıyn Arysta túnep júrdi. Pandemııa degen páleket, álemdi álekke salǵan indet qaıran Qazaq eline de aýyrtpalyq ákelgen ótken kóktemde kenet maqtanyshymyz Maqtaaralǵa О́z­bekstannyń Sardobasynan, Betpaqdala kollektorynan betpaq tasqyn aqtaryldy emes pe... Alty myńǵa jýyq úı-jaılar, mektepter men balabaqshalar, medısına, mádenıet mekemeleri, kásipkerlik nysandary, joldar men kópirler, alty myń gektardan astam eginjaı men jaıylym sý astynda qaldy. Memleketimiz, búkil baıtaǵymyz tutasa túsip, tirlik jasady.

Endi qarańyz. Qarasańyz – qýanasyz. Eki myń besinshi jyldardyń arǵy jaq, bergi jaqtaryndaǵy elordamyzdy eki aıdaı ǵana kórmesek, tanymaı qala­ty­nymyz, tańǵalatynymyz sekildi, Túr­kis­tanymyzǵa da birer aptadaı barmasaq, tup-týra sondaı kúı keshemiz qazir. Iá, eńseli elorda, keshegi Astana, búgingi Nur-Sultan – Túrki áleminiń júregi, al Túrkistan – Túrki dúnıesiniń rýhanı tiregi. Endi, mine, Túrkistanymyzda Túrki tildes memleketter basshylarynyń Sammıti ótpekshi. Shúkirshilik. Qýana bilgenge qut qonady, baǵalaı bilgenge baq qonady, deıdi qazaq. Túrkistan eki-úsh jyldyń ishinde dúrildeı damydy. 2019 jyly 23 nysannyń qurylysy bastaý alǵan. Osy naýryz aıyna deıin 14 nysan iske qosyldy. Byltyr jáne bıyl ákimshilik-iskerlik ortalyǵynda – Oblystyq ákimdik ǵımaraty; Basqarmalar ǵımaraty; Departamentter ǵımaraty; Nur-Sultan alańy; Kongress-Holl or­ta­lyǵy; «Alataý-Media» ortalyǵy; Oqýshylar Saraıy; Ortalyq stadıon; Basseıni bar sport kesheni; Olımpıadalyq rezerv mektebi; Halyqqa qyzmet etý ortalyǵy; Mýzyka mektebi; Qalalyq saıabaq; Sıfrly keńse. Mine, áýelgi on tórt obektińiz – osylar. Ǵajaıyp ǵı­marattar men ózge de nysandardyń salynýyna «Samuryq-Qazyna» AQ, Nur-Sultan, Almaty qalalary, Almaty, Aqmola, Qaraǵandy, Soltústik Qazaqstan, Pavlodar, Batys Qazaqstan oblystary, Petroleum Operating kompanııasy aıryqsha atsalysty. Al rýhanı-mádenı ortalyqta – Shyǵys monshasy; Mýzykalyq sýburqaq; Neke saraıy; Amfıteatr; Qabyldaý or­talyǵy; Ahmet Iаsaýı mýzeıi, «Uly dala eli» ortalyǵy paıdalanýǵa berildi. Bu­larǵa Qyzylorda, Shyǵys Qazaqstan, Qostanaı, Mańǵystaý, Jambyl, Atyraý, ob­lystary men «Samuryq-Qazyna» AQ úles qosty.

Tuńǵysh Prezıdent saıabaǵy. Nursultan Nazarbaev alleıasy, nemese Arbat; «Jibek joly» saıabaǵy Jelilik saıabaq; Gúlzarlar keshenderi... Bularǵa qosa ákimshilik-iskerlik ortalyǵynda jıyrma segiz gektar dendrosaıabaq, toǵyz gektar aýmaqtyń ortasynda jasandy aıdyn kól salynyp jatypty. Ákimshilik-iskerlik ortalyqta boı kótergen áleýmettik nysandar men sap túzegen turǵyn úılerge júz shaqyrymnan astam ınjenerlik ınfraqurylym tar­tylǵan. Mádenı-rýhanı ortalyqqa tartylyp, tolyǵymen támamdalǵan ınjenerlik ınfraqurylymnyń uzyndyǵy qyryq bir shaqyrymnan asady. Jeke salymshylar tarapynan keremettiń keremetindeı «Kerýen-Saraı» kesheni, halyqaralyq stan­dartqa saı Rixos Turkistan, Hamp­ton by Hilton Turkistan,«Nur-Álem» qo­naq­úıleri syndy iri de irgeli jobalar jú­zelendi.

Túrkistan qalasynyń Halyqaralyq áýejaıy – áleýetimiz ben týrızm salasyn qaryshtaı damytýǵa altyn arqaý bo­latyn biregeı álem. Áýejaıyńyz 2020 jylǵy 28 qyrkúıek kúni Tuńǵysh Pre­zıdent – Elbasynyń qatysýymen iske qosyldy. Al birinshi jeltoqsanda Nur-Sultan qalasyna alǵashqy áýe reısi uıymdastyrylyp, Túrki dúnıesiniń rýhanı tireginen juldyzy bıik júregine qaraı ushaq ushyp shyqty. Aq bulttardyń arǵy jaǵynda, kók Týymyzdaı kógildir aspanda qýana qanat qaqty. Kóktem men jaz aılarynda baıtaǵymyzdyń basqa qalalaryna jáne alys-jaqyn shetelderge áýe reısteri oryndala bastaıdy.

Apta saıyn, aı saıyn tanymastaı, tańǵajaıyp túrge enip, gúldenip kele jat­qan Túrkistanda qaıda qarasańyz da qanat jaıǵan qurylystardy, jańadan jasalyp jatqan saıabaqtardy, keńeıtilip jatqan kóshelerdi, birinen-biri ótetin gúlzarlardy, qaptaǵan qalyń qyzǵaldaqty kóresiz. Qyzyǵasyz. Ońǵa qarasańyz da, solǵa qarasańyz da – bes qabatty, jeti qa­batty, on jeti jáne jıyrma bes qabatty turǵyn úıler boı kóterip, birsin-birsin bıiktep barady-aı. Jańa shaǵyn aýdandar. Jańa alańdar. Jańa dańǵyldar. Áli attary qoıylyp úlgermegen kósheler. Mereıli músinder. Eńseli eskertkishter. Drama teatrynyń aldynda Ábý Nasyr ál-Farabı, Oqýshylar Saraıynyń aldynda Abaı beıneleri zoraıady... Qanshama páterler paıdalanýǵa berildi. Syńǵyrlaǵan kiltter ıelerine tabystaldy. Ákimshilik-iskerlik ortalyǵynyń ózinde jalpy aýdany segiz júz myń sharshy metrge jýyq nemese on myńǵa tarta páterdi quraıtyn 177 kóp qa­batty turǵyn úı qurylysy qyzǵyn júrip jatypty.

Árıne, Túrkistandy Túrkiler tóri Túr­kistan kúıinde tereń túsinbekke ta­ǵy­lymdaıtyn, ulylyǵyn ujdan una­sym­darymen uǵyndyratyn álemińiz – Áziret Sultan, ıakı Iаsaýı kesenesi. Arýa­ǵynan aınalaıyn Ahmet babamyz tutas týyndylaryn túrki tilinde jazǵan. Izgilik ilimderin, adamdyq qadir-qasıet haqyndaǵy hıkmetterin husnı hattardaıyn qunarlandyryp, qaıtkende túrki jurtynyń kózin ashamyn, kókiregin oıatamyn dep, uıqy kórmegen kóregenimiz. Túrkistandy túbegeıli túrde túletý tirligindegi tulǵalaryńyz tujyrymdy túrin túıgen. Áýelden-aq Áziret Sultan mavzoleıi mańaıyndaǵy qurylystar odan bıik bolmaýy qajettigi qaǵıdalanǵan. Kıeli keseneden kúnshyǵysqa qarańyzshy. Aralasańyz, abat ajarǵa abzaldanasyz. Qanatty qaǵıdalar tekti túrde saqtalǵan.

«Dástúr men jańashyldyqty, kóne kezeń men búgindi jáne bolashaqty úı­les­tir­gen bul ǵımarat – «Sapar» nemese «Vı­zıt» ortalyǵy, – deıdi Túr­kistan qalasynyń ákimi Rashıd Abatuly Aıýpov. – Shaharǵa kelgen qonaqtarǵa, barsha týrısterge aıqyn da anyq, jan-jaqty aq­parat usynady. Mýltımedıa zalyn­da beınerolıkter, kórkem jáne anımasııalyq fılmder kórsetiledi. Týrısterdiń emin-erkin, emen-jarqyn jumys isteýine barlyq jaǵdaı jasalǵan». Aıtsa, aıtqandaı, «Qazaq handyǵy» za­lyn­daǵy tarıhı jádigerler kim-kimdi de tańyrqatady. Abylaı han tusyn­daǵy kilem. Taıqazannyń kóshirmesi. Túrkilerdiń teberik buıymdary. Aǵashtan oımyshtalǵan óner týyndylary. Dombyra men qobyz. Qazaq qyzynyń qarqaraly baskıimderi. Ishikter men tondar. Aqsary altyn tústes Han taǵy. Kıeli Kúltóbeniń orny. On besinshi ǵasyrdaǵy Quran kitaby. Maıshamdar. Bilezik, júzik, syrǵa, sholpylar. Qumyralar. Qazaq handary men bıleriniń, batyrlarynyń kıimderi, saýyt-saımandary... Eń basty jaýhar jádiger – Kenesary hannyń qazaqy, qaıqy qylyshy. «Sapar» ortalyǵynda týrıster qalanyń qaı-qandaı nysanyna bolsyn, bılet ala alady. Qaı jaǵynan da yńǵaıly da tıimdi.

Eki qabatty erekshe ǵımarattan sál soltústik-shyǵysqa taman júrseńiz, «Uly dala eli» ortalyǵy qýana qarsy alady. Elbasynyń «Uly dalanyń jeti qyry» eńbegin ekshep, erekshe ekpin túsirip tálimdeıtin, sáýlettik sán-saltanaty, maz­mundyq mán-mańyzy san qyrly mýzeı mánzeldes shańyraq. Toǵyz túrli ekspozısııalyq zaly bar. Túrki mıfologııasynan tamyr tartatyn Báıterekti baıyptaýdyń ózi rýh baıytady. Kúltegin eskertkishiniń kóshirmesi. Metallýrgııa zaly. Atqa miný mádenıeti zaly. Ań stıli jáne Altyn adamdar. Baba zamannyń baıraqtary... Elbasy zaly. Bolashaq zaly. Kitaptar bólmesi. Qaıran qazaq qyzǵaldaǵy men Almataýdyń almasy...

Osy jerdegi halyqaralyq Týrızm jáne meımandostyq ýnıversıteti de Tuń­ǵysh Prezıdent bastamasymen ja­ńadan ashylǵan. Alty júzge jýyq stýdent oqıdy. Qazaqstannyń barlyq óńirleriniń órenderi jańasha da tamasha mamandyq túrlerin meńgerip shyǵady. «Týrıstik kompanııalarmen, ákimshilik, kásipkerlik qurylymdarmen tyǵyz baılanysta jumys isteýdemiz. Ýnıversıtet bastamasymen 1100 polısııa qyzmetkerine izgilik, ishki mádenıet, meımandostyq dáristerin oqytyp jatyrmyz», – deıdi oqý ornynyń rektory Maınur Myrzamádıeva hanym. HTMÝ álemniń jıyrmashaqty eli­men kelisimshart jasasqan. Stýdentter Germanııa, Túrkııa, Fransııa, Arab Ámir­likteri, Grekııa sııaqty memleketterde tájirıbeden ótedi. Bıylǵy kúzde segiz júz stýdent qabyldanbaqshy.

Ýnıversıtetten kúnshyǵysqa taman ardaqty baba Ahmet Iаsaýı mýzeıi salynyp bitýge taıanypty. Ǵımarattyń syrt kórinisi bizge danyshpan, dara tulǵanyń izgilik nuryna bólengen bolmys-beınesin elestetkendeı áser etti. Sáýletshiler kún sáýlesiniń túsýine sáıkestendire jobalap, shandoz shaıyr shańyraǵynyń shuǵylaly shýaqqa bólenetin shaqtaryn muqııat eskergen. Mýzeıge qoıylar jádigerler Áziret Sultan mavzoleıinen jáne Túrkııa, Iran, taǵy basqa shetelderden jınaqtalýda eken. Drama teatrynyń aldyndaǵy Ál-Farabıdiń kúlimsirep turǵan eskertkishine basymyzdy ıip, Kerýen-Saraıdyń, Shyǵys bazarynyń keleshekte kóriktene túsetin alańdaryn araladyq.

Aıtyp ta aıtpaı ne kerek-aı, Túr­kis­tandaǵy oblys ákimdigi men qos qap­talyndaǵy Basqarmalar men Depar­ta­mentter ǵımarattary da basqasha. Ult­tyq ulaǵattaǵy oıý-órnektermen, aqboz tústi aıshyqtarmen ajarlanǵan. Burynǵy kez-kezeńderdegi kók tiregen keńselerdeı susty da emes, sesti de emes. Jylýarly. Sher­aǵańnyń: «Ákim bol, halqyńa ja­qyn bol!» – degen ósıetin óreleı óris­tetip turǵandaı. Sol mańaıdaǵy ke­listi kestelengen Kongress-Hollǵa ki­re­beriste óńir basshysynyń orynbasary Sáken Qalqamanovqa jolyǵyp qaldyq. «Kongress-Holldy buryn kó­rip pe edińiz?» – deıdi ol. «О́tkende, ákim esep bergende baıqaǵanbyz, endi asyq­paı aralamaqpyz»,  deımiz. Biz. «Myń oryndyq konsert zaly qandaı?! Konsert qoıatyn óner ıelerine jasalǵan jaǵdaı qandaı... Tórt júz adamǵa arnalǵan meıramhanasy, eki birdeı konferens-zaly, baldyrǵandar zaly, qurmetti qonaqtar zaly, bı zaly, fıtnes zaly, taǵysyn-taǵylary bar. Tehnologııalyq zamanaýı qural-jabdyqtar, tehnıkanyń bári derlik Italııadan, Túrkııadan ákelinip, maıtalman mamandar ornatyp berip ketken», – deıdi Sáken myrza.

Sál árirektegi «Alataý-Media» or­talyǵyn da qyzyqtadyq. Tórt qabatty, tap-tuınaqtaı úı. «Túr­kistan» telearnasy, tórt ba­sylymnyń redaksııa­lary, respýblıkalyq negizgi telear­nalardyń tilshiler qosyn­dary osynda ornalaspaq. Áz Naýryz merekesi qurmetine «Túr­kistan» telearnasy jumysqa jumylyp jatyr.

Memleket basshysy óziniń «Táýel­sizdik bárinen qymbat» atty baǵdar­lamalyq maqalasynda Tuńǵysh Pre­zıdentimizdiń Túr­kistan oblysyn qu­ryp, tarıhı ádi­lettilikti qalpyna kel­tirgenin keremet kórsetken. Iá, biraz kún­nen soń Túr­kistanymyzda Túrki tildes memleketter bas­shylarynyń Sam­mıti ótedi. Túlegen Túrkistanǵa kúlli Túr­ki álemi kóz tigedi. О́zge de elder eleń­dep, nazar aýdarady. Qarashańyraq Qazaqstan Táýelsizdik alǵannan keıin Túr­kistan shaharynda týysqan Túr­kııa­nyń Prezıdentteri Turǵut О́zal, Súleımen Demırel, Abdýlla Gúl, Redjep Taııp Erdoǵan, taǵy basqalar boldy. Abdýlla Gúl Nursultan Nazarbaevqa Túrki álemi aqsaqalynyń Asataıaǵyn us­tatty. Túrkistanǵa baýyrlas О́zbekstan basshysy Shavhat Mırzııoev jáne ózge de jetekshiler kelip júr. Túrki tildes memleketter basshylarynyń 2018 jyly Qyrǵyzstanda ótken Sammıtinde Elbasy Túrki dúnıesiniń dańqyn asqaqtatýdy aıryqshalap, túrkilik rýhty, Túrkistandy birlese bıik­tetýge úndegen edi. Túrkistan Sammıti tarıhı taǵylymǵa toly bolǵaı.

Túleı tús, túrlene ber, Túr­kiler tóri Túrkistan!

 

Marhabat BAIǴUT,

jazýshy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, «Alash» jáne «Túrki álemine qyzmet» Halyqaralyq syılyqtarynyń laýreaty

Sońǵy jańalyqtar

Qazaqstanda kún kúrt sýytady

Aýa raıy • Búgin, 17:44

Referendým álemdik BAQ nazarynda

Referendým • Búgin, 15:45