Qoǵam • 08 Sáýir, 2021

Ymyraǵa kelýshilik – quqyqtyq mádenıettiń joǵarylaǵandyǵy

79 ret kórsetildi

Qazaqstan halqy Assambleıasynyń shırek ǵasyrdan asa ýaqyt ishinde qoǵamdyq kelisim, etnosaralyq tatýlyq sııaqty kez kelgen memlekette birinshi kezekte sheshilýi tıis sanalatyn shetin máseleni retteý barysynda atqarǵan sharýasy az emes. Búginde bul qurylymnyń qyzmet aıasy anaǵurlym keńeıip, qazaqstandyq biregeılikti qalyptastyrý, etnosaralyq qatynastardy odan ári damytý sııaqty basymdyq baǵyttarda memlekettik qundylyqtardy ornyqtyrý boıynsha ártúrli jańa formattarda jumys isteýde.

Sýret «Egemen Qazaqstannyń» arhıvinen alyndy

Kóp etnostylyq jáne kóp konfessııalyq – bizdiń eli­­mizdegi tarıhı turǵy­dan qa­lyp­tasqan ómir shyn­dyǵy. Osyn­daı jaǵdaıda qoǵam­dyq keli­sim men ult­tyq birlikti ny­ǵaıtýda, Qazaq­stannyń etnos­tyq alýan túr­liligin saqtaý men damytý­da Qazaqstan hal­qy Assam­bleıa­synyń res­pýb­lıkalyq jáne óńirlik qoǵam­dyq qu­rylymdaryna júk­telgen jaýap­kershilik joǵary.

«Tatýlyq, turaqtylyq pen etnosaralyq kelisim –mem­­leketimizdiń úılesimdi da­mýy­­nyń irgetasy ári zor jeńis­­teriniń kepili» ekenin El­basy, Qazaqstan halqy Assam­b­leıasynyń Tóraǵasy Nur­sultan Nazarbaev jýyrda qazaq­standyqtardy Naýryz me­re­kesimen quttyqtaýynda erek­she atap ótti. Osy aı­dyń 28-ine belgilenip otyr­ǵan Qazaq­stan halqy As­sam­b­leıasy­nyń jıyrma toǵy­zyn­shy ses­sııa­synyń kún tár­tibi «Birlik, tatýlyq pen kelisim­niń 30 jyly» dep atalýy da be­ker­den-beker emes.

Búginde áleýmettik jeli­lerde kóshelerdegi, qoǵamdyq oryndar men bazarlardaǵy kez kelgen kıkiljińniń boıaýyn qalyńdatyp, ultaralyq sıpat berý keń etek alyp ba­ra­dy. Osyndaı keleńsiz oqı­­­ǵa­lardy syrttaı baqy­laý­­­shylar janjalǵa qa­ty­­sý­shylar ártúrli etnos ókil­­derinen bol­ǵan jaǵdaıda oryn­­syz shý kóterip, máse­leni ýshyq­­ty­rýǵa daıyn tu­ra­dy. Ja­qyn­da «Altyn orda» bazaryn­da oryn alǵan júrgizýshi men kúzet­shi arasynda bolǵan qaq­ty­ǵys – osynyń bir dáleli. Júr­gizýshi áleýmettik jeli paraq­sha­laryna salynǵan suh­bat­tarynda: «Bul eshqan­daı da ult­aralyq qaqtyǵys emes, tek aramyzdaǵy túsinispeý­shilik­ten týyndaǵan ekeýara soq­tyǵys qana» dep qansha uǵyn­dyrsa da keıbir keraýyz jeli paı­dalanýshylar oqıǵany ási­relep kórsetip, jalaýlata jó­neldi. Ushqynnan ot tu­ta­na­tynyn eskersek, mun­daı túımedeıdi túıedeı etip kór­setýdiń zardaby bolmaı qoı­maıtynyn da basa aıt­qanymyz jón. Onyń ústi­ne, óte názik sanalatyn etnos­aralyq máselelerdi sheshýde belden basýǵa bolmaıtynyn ótken tarıhymyz san már­te dáleldedi emes pe?! Bul joly abyroı bolǵanda, jan­jal­ǵa sebepker eki jigit te aza­mattyq tanytyp, bir-biri­nen keshirim surap, ymy­raǵa keldi. Qazaqstan halqy Assam­bleıasynyń etnostar arasyn­da­ǵy yntymaqty damytýda bas­ty nazarda ustap kele jat­qan medıasııa ınstıtýtyn da­mytý da joǵarydaǵydaı shıe­­­lenisterdi sheshýde asa ma­ńyz­dy tetik ekeni dálel­deýdi qaj­et etpeıtin aqıqat.

Búginde azamattardyń kez kel­gen janjaldy sheshý ba­ry­synda ymyraǵa kelýge da­ıyn bolýy azamattyq je­tilý men jaýapkershilik kór­set­kishine aınalyp keledi. Mu­nyń ózi jalpy qoǵamnyń qu­­qyq­tyq mádenıetiniń deń­ge­ıi joǵarylaǵanynyń basty aı­ǵa­ǵy. Tek osyndaı jaǵdaıda Qazaq­standa qoǵam turaq­tyly­ǵy men kúlli áleý­mettik qury­­lym­nyń ornyqtylyǵy qam­­ta­masyz etilmek. Bul ba­ǵyt­ta Qazaqstan hal­qy As­sam­b­leıasynyń respýblı­ka­lyq jáne óńirlik qoǵamdyq qu­ry­lym­dary jumysynyń Biryń­ǵaı tu­jyr­ymdama­syn­da kásibı me­dıa­torlar men kelissóz júr­gizý­shilerdi daıarlaý, me­dıa­sııa ınstıtýtyn josparly nyǵ­aıtýǵa yqpal etetin bilimdi arttyrý sharalary naqty belgilengen.

Qazaqstan Respýblıkasy­nyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev «Táýel­siz­dik bárinen qymbat» baǵ­dar­­lamalyq maqalasynda etnos­­aralyq tatýlyq týraly: «Biz kópetnostyq sıpaty­myz­dy artyqshylyǵy­myz­ǵa aınaldyra alǵany­myz anyq. Kóptegen shetel­dik sarapshynyń elimiz­ge qatysty «Eýrazııa­daǵy shyrpy tıse lap ete tús­ke­li turǵan qýraı», Failed state sııaqty boljam­daryn joqqa shyǵardyq. Bul jolda tynyshtyq pen turaq­tylyqtyń bastaýy bolǵan Qazaqstan halqy Assambleıasy tıimdi jumys atqardy. Esh­kimdi ultyna qarap, bóle-jar­ǵan joqpyz. Báriniń ósip-ónýine tolyq jaǵdaı jasa­dyq, birdeı múmkindik ber­dik. Bizdiń ultaralyq keli­sim saıasatymyz álemdi moıyn­datty. Halqymyzdyń osyndaı yrys-yntymaqqa ne­gizdelgen jarasymyn baǵalaı bilýimiz kerek. Bul – kemel keleshekke bastaıtyn jol. Sondyqtan ultaralyq tatýlyq pen kelisimdi saqtaý – memlekettik organdardyń ǵana emes, búkil qoǵamnyń jáne árbir azamattyń mindeti. Túptep kelgende, elimizdegi turaqtylyq pen bereke-birlik úshin barlyǵymyz jaýaptymyz», dep atap aıtty.

 Iá, qoǵamdyq kelisim men ulttyq birlikti nyǵaıtýda jáne saqtaýda barsha qazaq­stan­dyqtar ortaq maqsatqa jumyla jumys isteýi qajet. Al Qazaqstan halqy Assam­bleıa­sy osy asa jaýapty min­detti júzege asyrýda negizgi jaýapkershilikti óz moınyna alyp otyr.

 

Zakırjan KÝZIEV,

Qazaqstan halqy Assambleıasy Tóraǵasynyń orynbasary  

 

Sońǵy jańalyqtar

Eldanaǵa el rıza

Sport • Keshe

Jumekenniń «Balaýsasy»

Rýhanııat • Keshe

«Sálemetsiz be, Baqtııar!»

Rýhanııat • Keshe

Sortóbeniń baǵy eselenip keledi

Rýhanııat • Keshe

Aldaǵy apta kún jylynady

Aýa raıy • Keshe

Súıispenshilik sabaǵy

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar