Ýaqytty da, qarjyny da únemdeıtin úkimet

«100 naqty qadam» Ult jospary aıasynda qurylǵan «Azamattarǵa ar­nalǵan úkimet» memlekettik kor­po­rasııasynyń basty maqsaty − ha­­lyqqa kórsetiletin memlekettik qyzmetterdi elektrondy formatqa kóshirip, qyzmet kórsetý ýaqytyn meı­linshe qysqartý, osylaısha aza­mattardyń ýaqytyn da, qarjysyn da únemdeý.

Qazir elimizde 339 halyqqa qyz­met kórsetý ortalyǵy (HQO), 442 bek-ofıs, 21 sıfrlyq qyz­met kórsetý ortalyǵy, 32 maman­dandy­rylǵan HQO jáne 69 mobıldi HQO bar. Memlekettik qyzmetterdiń deni ha­lyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtary, ıaǵnı front-ofısterde kórsetiledi.

«Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporasııasynyń bas­qarma tóraǵasy Ádil Qojyqovtyń aıtýynsha, bek-ofıster jyljymaıtyn múliktiń tehnıkalyq sıpattamasy men jer kadastryn júr­gizedi, jerdiń topyraǵy men agro­hımııalyq zertteýin jasaıdy, zeı­netaqylar men járdemaqylardy esepteıdi. Al mobıldi HQO múm­kindigi shekteýli jandardyń úıine jáne shalǵaı eldi mekenderdiń tur­ǵyndaryna qyzmet kórsetý úshin qu­rylsa, mamandandyrylǵan HQO avtokólikterdi tirkeıdi jáne júr­gizýshi kýáligin berýmen aınalysady. Buǵan qosa, memlekettik qyz­met kórsetýdiń jaı-japsaryn túsin­di­retin jáne áleýmettik máseleler jó­ninde biryńǵaı baılanys orta­lyqtary jumys isteıdi. Búginde Aza­mattarǵa arnalǵan úkimettiń 22 myńnan astam qyzmetkeri memleket­tik qyzmet kórsetý salasyn odan ári damytyp, halyqqa yńǵaıly jaǵdaı jasaý jolynda eńbek etip keledi.

Korporasııa «Sıfrly Qazaq­stan» baǵdarlamasy aıasynda bir­shama jumystardy qolǵa alyp, mem­lekettik qyzmet kórsetý salasyn sıfr­landyrý boıynsha birqatar bastamalardy júzege asyrdy. Tek 2019 jyldyń ózinde 27,3 mln qyzmet kórsetilse, onyń 8,2 mln-y elektrondy nusqada usynylǵan. Sonyń ishinde mamandandyrylǵan HQO arqyly – 2,7 mln, Mıgrasııalyq HQO-da 246 myń qyzmet kórsetilgen. Al mobıldi azamattar bazasynda 7,6 mln adam tirkelse, berilgen ESQ sany − 7,8 mln.

О́tken jyldary elimizdiń barlyq aımaǵynda Digital ortalyqtardyń ashylýymen este qaldy. Aldymen elimizdiń iri megapolısteri – Nur-Sultan, Almaty jáne Shymkent qalalarynda, sosyn jyl aıaǵyna deıin barlyq oblys ortalyǵynda ashylǵan sıfrlyq HQO-da mem­lekettik qyzmetter tolyqtaı avtomatty júıege kóshti. «Bul jumys prosesine operatorlar qatyspaıdy. Kompıýterde ornatylǵan zııatkerlik kómekshiler memlekettik qyzmetti óz betinshe alyp jatqan azamattar úshin aıtı-keńesshi qyzmetin atqarady. Jurtshylyq qoǵamdyq oryndarda, «Connection point» ózine-ózi qyzmet kórsetý sektorlarynda jáne arnaıy stend-pavılondaryndaǵy planshetter arqyly ózderi elektrondy ótinish bere alady», deıdi Á.Qojyqov.

Basqarma tóraǵasynyń sózinshe, sıfrly zamanǵa saı qyzmet kórsetý jáne klıentterdiń sıfrly daǵdysyn qalyptastyrý maqsatynda dástúrli front-ofısterdi 60/40 qaǵıdasy boıynsha transformasııalaý qolǵa alynǵan. Sonyń nátıjesinde qazirgi tańda elimizdegi halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtarynda qyzmettiń 60%-y − «Connection Point» ózine-ózi qyzmet kórsetý aımaǵynda, al 40%-y operasııalyq zalda júzege asyrylady. «Elimizde Mıgrasııalyq halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtarynyń ashylýy da eleýli jańalyqtardyń biri boldy. Bul ortalyqtarda kóshi-qonǵa baılanysty memlekettik qyzmetterdi sheteldik azamattar «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha ala ala­dy. Sonymen qatar Shymkent, Oral jáne Atyraý qalalarynda za­manǵa saı jabdyqtalǵan Maman­dandyrylǵan HQO-lardyń ashylýy da – memlekettik qyzmetti alýdy jeńildetetin jetistikterdiń biri», deıdi Á.Qojyqov.

Memlekettik qyzmet kórsetý salasyn sıfrlandyrý baǵytynda kóptegen jobalar engizilgen. Sonyń ishinde ozyq sıfrlyq tehnologııalardy qoldaný sheńberinde azamattyń bıometrııalyq derekteri negizinde memlekettik qyzmetterdi kórsetý tehnologııasyn atap ótýge bolady. Bul qanatqaqty joba arqyly elektrondy qyzmetterge neǵurlym ońaı qol jetkizýge, jeke derekterdiń qa­ýip­sizdigin joǵary deńgeıde saq­taýǵa bolady.

Sıfrly jobalardyń qatarynda jyljymaıtyn múliktiń elektrondy tehnıkalyq pasportyn onlaın resimdeý, «Anyqtamasyz qyzmet» (Paper free), telegram-bot, vıdeoqońyraý, SMS-habarlama joldap zeınetkerlikke shyǵý, kópbalaly analarǵa járdemaqy taǵaıyndaý syndy proaktıvti qyzmetter de bar.

«Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporasııasy «bir tereze» uǵymynan «bir ótinish» qaǵıdatyna qadam basty. Bul salada birneshe qyzmetti bir mezgilde alý, ıaǵnı kompozıttik qyzmetterdi engizý qarqyny kúsheıgen. Máselen, jer ýchaskesine qatysty tórt túrli qyzmet «Memlekettik jer kadastrynyń má­limetterin berý» degen ataýmen bir memlekettik elektrondyq qyz­metke shoǵyrlanǵan. Taǵy bir mysal, múgedektikti belgilegen jaǵ­daıda medısınalyq-áleýmettik sarap­tamanyń sheshimi birden elek­trondyq úkimettiń portalyna ke­lip túsedi de osy málimetke sáı­kes memlekettik korporasııa jár­demaqy taǵaıyndaıdy, al jergilikti atqarýshy organ qajetti kómekterdi (múgedekterge arnalǵan arba, tıflo­qural, t.b.) berýmen aınalysady. Osylaısha, qazaqstandyqtar eki mekemeniń arasynda ýaqytyn ketirip júrmeı, 67 qujattyń ornyna 7 qujatty ǵana jınaýǵa múmkindik aldy. Bul qyzmettiń ekonomıkalyq tıimdiligi jylyna 74,5 mln teńgeni quraıdy eken.

− Memlekettik qyzmetterdi pro­aktıvti túrde usyný – azamattarǵa tıimdi qyzmettiń biri. Mundaı qo­laıly proaktıvti qaǵıdany TMD elderi boıynsha alǵashqy bolyp Qazaqstan engizdi. Mysaly, bala týý boıynsha memlekettik qyzmetter keshenin proaktıvti tásilmen usyný jobasynda jas bosanǵan ana balasyna týý týraly kýálik alý úshin Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵyna baryp júrmeıdi. Onyń telefonyna arnaıy SMS-habarlama keledi. Onda dúnıege kelgen náresteniń aty-jónin, járdemaqylardy taǵaıyndaý úshin shot nómirin jáne balabaqshaǵa kezekke qoıý úshin mekenjaıyn kór­setý jónindegi usynys jazylady. Bosanǵan áıel habarlamaǵa jaýap berse bolǵany, balanyń qujaty daıyn bolady. Azamat HQO-ǵa tek daıyn qujattardy alyp ketý úshin ǵana barady nemese úıge jetkizip berý qyzmetin paıdalana alady, − deıdi Á.Qojyqov.

Sonymen qatar azamattarǵa ke­ńes berýge arnalǵan telegram-bot, qu­jattyń daıyndyǵy týraly SMS-ha­barlama, ESQ-syz 30 elek­tron­dy memlekettik qyzmet alý, sóı­leý jáne estý qabileti tómen aza­mat­tarǵa arnalǵan sýrdoaýdarma, daıyn bolǵan júrgizýshi kýáligin kez kelgen front-ofısten alý, zeı­net­aqy tólemderin aldyn ala esepteý, bala týý, nekeni buzý, qaıtys bolý sııaq­ty azamattyq hal aktilerin tir­keý qyzmetterin jedeldetilgen tárt­ipte berý sııaqty qanatqaqty joba arqyly azamattar resimdeýge bir­neshe kún ketetin qujattardy úsh saǵat­tyń ishinde alý múmkindigine ıe boldy.

Búginde túrli memlekettik or­gandardyń quzyryndaǵy birqatar fýnksııalardy Azamattarǵa arnalǵan úkimet atqara bastaǵanynan el ha­bar­dar. Aıtalyq, zańdy tulǵa­lar­dy memlekettik tirkeý jáne kom­mer­sııalyq uıymdardyń fılıal­dary men ókildikterin eseptik tirkeý, aza­mattardy turǵylyqty jeri bo­ıynsha tirkeý, jyljymaıtyn mú­lik­ke quqyqtardy tirkeý syndy qyz­metterdi jurtshylyq qazir osy kor­porasııa arqyly alady.

Memlekettik qyzmet kórsetý sapasyn arttyrý jáne baqylaýdy kúsheıtý úshin Ahýaldyq ortalyqty damytý sheńberinde jasandy ıntellekt pen «Chat-bot» vırtýaldy keńesshileri engizilgenin de el biledi. Memlekettik korporasııa «Big data» derekteriniń aýqymdy kólemin jınaqtap, olardy óńdep, taldap, memlekettik qyzmetterdi odan ári jetildirý máselelerine basymdyq berip keledi.

Sondaı-aq memlekettik qyzmet kórsetý tarıhyndaǵy eleýli oqı­ǵalardyń biri – mekenjaı anyq­tamasynyń joıylýy. Jyl saıy­n HQO-lar arqyly 20 mln-nan astam anyqtama berilse, sonyń jartysy mekenjaıǵa qatysty bolatyn edi. Keıin bul anyqtama kelmeske ketip, qazaqstandyqtardyń ýa­qy­tyn únemdedi. Endi korporasııa aza­mattardyń ýaqytyn ǵana emes, bıýd­jetti de únemdeý úshin anyq­ta­malardyń taǵy 28 túrin qys­qartýdy usynyp otyr.