Dárilik zattar men medısınalyq buıymdardy saraptaý ulttyq ortalyǵynyń Farmakologııalyq qadaǵalaý jáne medısınalyq buıymdardyń qaýipsizdigi, tıimdiligi men sapasyna monıtorıng júrgizý departamentiniń basshysy Málik Ábdirahmanovtyń aıtýynsha, jaǵymsyz kórinister men bolýy múmkin reaksııalar vaksına nusqaýlyqtarynda kórsetilgen. Jıi júrek aınýy, dıspepsııa, tábettiń tómendeýi, keıde aımaqtyq lımfa túıinderiniń joǵarylaýy, allergııalyq reaksııalar tumaýǵa qarsy ekpe alǵan adamdarda da kezdesedi. Vaksınanyń birinshi dozasyn engizgennen keıin paıda bolǵan mundaı jaǵymsyz kórinister ekinshi dozany engizýge kedergi bolmaýy tıis.
Vaksınasııa alǵannan keıin qandaı qaýipsizdik sharalaryn saqtaý kerek?
Úsh kún ishinde ıneksııa ornyn ysqylaýǵa, sý tıgizýge, monshaǵa barýǵa jáne de denege artyq salmaq salýǵa bolmaıdy. Sýyqtan, deneni qyzdyrý men kúızelisten aýlaq bolý mańyzdy. Kúızeliske túskende antıdeneler óndirisi toqtap qalýy múmkin, saldarynan vaksınasııadan qajetti áser bolmaıdy.
Úılestirilgen tamaq iship, rasıonǵa aqýyzdy kóbirek qosý kerek, al allergııa týdyratyn taǵamdy tutynbaǵan jón. Vaksınasııadan úsh kún buryn jáne ekpeden keıin alkogoldi ishimdik ishpegen durys – ol ımmýnıtetti tómendetedi, saldarynan vaksına áser etpeıdi.
Birinshi vaksınasııa men ekinshi vaksınasııaǵa deıingi aralyqta (21 kún) adamdarmen qarym-qatynasty azaıtyp, qaýipsizdik sharalaryn (maska kııý, áleýmettik qashyqtyq, gıgıena) saqtaǵan durys. Immýnıtet birtindep qalyptasady, al vaksınanyń birinshi jáne ekinshi dozasy arasyndaǵy kezeńde aǵza erekshe álsiz bolady. Eger adam sanıtarlyq sharalardy saqtamasa, COVID-19 juqtyryp alýy múmkin.
Vaksına alǵannan keıin jaǵymsyz kórinister paıda bolǵanda ne isteý kerek?
Dárilik zattar men medısınalyq buıymdardy saraptaý ulttyq ortalyǵy Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Medısınalyq jáne farmasevtıkalyq baqylaý komıtetimen birge vaksınalardy qoldaný kezeńinde olarǵa turaqty farmakologııalyq qadaǵalaý júrgizedi.
Eger vaksına saldyrǵan adam boıynda jaǵymsyz reaksııalardyń paıda bolýyn baıqasa, kelesi algorıtmge sáıkes áreket etý qajet:
- vaksına alynǵan medısınalyq uıymǵa nemese turǵylyqty jeri boıynsha emhanaǵa júginedi; medısına qyzmetkeri pasıenttiń shaǵymdaryn tyńdap, sodan keıin medısınalyq uıymnyń logınimen DZSUO-nyń saıtyndaǵy (www.ndda.kz) jeke kabınetke kiredi; jaǵymsyz reaksııa týraly jańa karta-habarlamany ashady jáne oǵan kelesi málimetterdi engizedi: medısınalyq uıym jáne habarlaýshy týraly jalpy aqparat, pasıent týraly derekter, vaksına, jaǵymsyz reaksııalar týraly aqparat, ilespe dárilik zattar týraly málimetter jáne anamnez derekteri.
Barlyq karta-habarlamalar DZSUO-nyń «Dárilik zattardyń jaǵymsyz áserleri» avtomattandyrylǵan aqparattyq júıesine túsedi.
Dárilik zattardy saraptaý ortalyǵy árbir habarlamany óńdeıdi, vaksınasııaǵa qatysqan adamdardan: dáriger, medbıke, vaksına alýshydan jınalǵan aqparat negizinde ımmýnızasııadan keıingi qolaısyz kórinisterge baǵalaý jáne taldaý júrgizedi, qolaısyz kórinisterdiń sebebi, olardyń damýyna yqpal etetin faktorlar anyqtalady.
Barlyq karta-habarlamalar Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń halyqaralyq monıtorıng ortalyǵyna jiberilip, qajet bolǵan jaǵdaıda shara qabyldaý úshin Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Medısınalyq jáne farmasevtıkalyq baqylaý komıtetine jiberiledi. DDSU elderdi COVID-19 vaksınasııasyna reaksııa týraly habarlamalardy jáne vaksına alǵan naýqastardy baqylaýǵa shaqyrady. Kelip túsetin derekter ulttyq, óńirlik jáne halyqaralyq deńgeıde zerttelýi tıis.
