Tehnologııa • 09 Sáýir, 2021

Ońaı jol – onlaın qyzmet

633 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

COVID-19 indeti alqymnan alǵan tusta jurtshylyq úıde otyryp-aq ınternet arqyly qyzmet alýdyń qadirin uǵyna tústi. Pandemııa kezinde, ásirese Azamattarǵa arnalǵan úkimet qyzmetiniń mańyzdylyǵy arta túsken. Máselen, korporasııa arqyly onlaın kórsetilgen memlekettik qyzmettiń sany 2019 jyly 27,3 mln bolsa, 2020 jyly birden 41,7 mln-ǵa jetken.

Ońaı jol – onlaın qyzmet

Pandemııanyń paıdaly tusy – ha­lyqtyń sıfrly saýat­ty­lyǵy­nyń artqanynda jatyr. Áıtpese qoldarynda qajetti gadjeti men telefony bolsa da kópshilik ózi­ne qajetti qyzmetti burynnan úı­rengen Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵyna baryp alǵandy táýir kóretin. Koronavırýs bastalyp, jurtshylyq úıden uzaı almaı qalǵanda amalsyz onlaın qyzmet alýǵa kóshe bastady. Azamattarǵa arnalǵan úkimet te qarap qalmaı, qyzmetkerlerin qaıta daıarlaýdan ótkize bastady.

Korporasııanyń basqarma tór­aǵasy Ádil Qojyqovtyń aı­týyn­sha, jurtshylyqqa keńes be­rip, kómek kórsetý úshin 2 myńǵa jýyq operator qaıta daıarlaýdan ótip, 250 maman portalda vır­týaldy  keńesshi qyzmetin at­qar­ǵan. Sol kezde mamandar 13,9 mln aýdıoqońyraý jáne 8,8 mln beıneqońyraý qabyldap, turǵyn­darǵa qyzmetterdi onlaın alý jóninde qoldaý kórsetken eken.

Halyqtyń sıfrly saýat­tyly­ǵyn kóterýge baǵyttalǵan is-sharalardyń nátıjesinde byltyr Mobıldi azamattar bazasyna – 9,5 mln, EGOV Mobile qo­symshasyna 1,1 mln adam tir­kelipti. HQO-daǵy ózine-ózi qyz­met kórsetý sektorlarynda 16 mln azamat onlaın qyzmetter bo­ıyn­sha keńes alyp, portaldy  qoldanýǵa mashyqtanǵan. Sıfrlyq ortalyqtardaǵy arnaıy ashylǵan kýrstarda 800 myńnan astam adam dáris alǵan.

«Áleýmettik jáne zeınet­aqy­men qamsyzdandyrý salasyn­da tólemderdiń 44 sanaty boıyn­sha 15 memlekettik qyzmet usy­natyn áleýmettik bloktyń da júk­te­mesi sol kezde eselene tústi.  Bul ba­­ǵyt­ta byltyr 1,6 mln qyzmet kór­­­se­tilse, «1411» baı­lanys or­­ta­­l­yǵy arqyly 1,2 mln aq­parat­­tyq turǵyda keńes beril­gen. Kor­­po­rasııanyń deregi boıyn­sha karantın kezinde taǵaıyn­dal­ǵan 42 500 teńgege baılanys­ty 12,3 mln tólem, zeınetaqy men járdemaqylarǵa qatysty 6,2 mln tólem qaıta eseptelgen. Son­daı-aq proaktıvti túrde – 162 myń, kompozıtti – 115 myń, «Elek­trondyq úkimet» portaly ar­qyly 224 myń tólem taǵa­ıyn­dal­ǵan. Jalpy, bul saladaǵy qar­jy aǵyny 5 787,3 mlrd teńgeni qurapty.

Indet kezinde onlaın kór­seti­­letin qyzmettiń sany da art­­qa­nyn baıqaýǵa bolady. My­saly, jer qatynastaryna baıla­nys­ty qyzmet túrleri onlaın re­jimge aýystyrylǵan, mem­le­kettik qyzmet kórsetý úrdi­si­ne Blockchain tehnologııasy en­gi­zilgen jáne biryńǵaı memle­kettik jyljymaıtyn múlik kadastry qanatqaqty jobasy aıasynda jer ýchaskesi alǵash ret onlaın satyla bastaǵan. Sonymen qatar kóliktiń tehnıkalyq pas­porty men memlekettik tirkeý nómiri belgisin úıge jetkizý, jeke menedjer qyzmetin paıdalaný, QR-kod arqyly tólem jasaý ser­­vıs­­teri de júzege asqanyn atap ótken jón. Byltyrǵy qorytyndy boıynsha Azamattarǵa arnalǵan úkimet barlyǵy 41,7 mln qyzmet kórsetken. Sonyń ishinde jyljymaıtyn múlik salasy boıynsha − 2,5 mln, áleýmettik qamsyzdandyrý salasynda – 1,6 mln,  jer kadastry boıynsha – 379 myń qyzmet. Karantın jylynda azamattardan kelip túsken aýdıo-beıneqońyraýlardyń sany 23,9 mln bolsa, sonyń 1,2 mln-y «1411» baılanys ortalyǵyna kelip túsken.

Jalpy, sıfrlandyrý – ozyq tehnologııany paıdalana otyryp ozý, halyqqa kórsetiletin mem­lekettik qyzmetterdegi ákim­shilik kedergilerdi azaıtý. Kezinde halyq bir japyraq qaǵaz alý úshin birneshe mekemeniń tabaldyryǵyn tozdyratyn. Al qazir bul saladaǵy kem­shilik edáýir túzelip kele­di. Eldiń de artyq júrisi azaıdy. Máselen, «Azamattarǵa ar­nal­ǵan úki­met» memlekettik kor­po­ra­sııa­sy tórt mekemeniń – «Halyqqa qyz­met kórsetý orta­lyǵy», «Zeı­net­aqy tóleý jónin­degi mem­leket­tik ortalyq», «Jyljy­maı­­tyn múlik ortalyǵy» men «Jer kadas­try ǵylymı-óndiristik orta­ly­ǵynyń» negizinde quryldy. Demek tórt mekemeniń jumysy bir kor­pora­sııaǵa toptasty degen sóz.

Korporasııa qurylǵan bes jyl­dyń ishinde biraz memlekettik qyz­met elektrondy formatqa kósh­ti. Aıtalyq, memlekettik qyz­met­t­erdi kórsetý tıimdiligin art­tyrý maqsatynda birqatar jo­balar, sonyń ishinde jyljymaı­tyn múlikti tehnıkalyq tekserý rásimderin jeńildetý, jer ýchas­ke­leriniń kadastrlyq qunyn aıqyn­daý men kólikke tehnıkalyq pas­port alý ýaqytyn qysqartý, bala týý­ǵa baılanysty tórt birdeı qyz­­metti perzenthanada rásimdeý sııaq­­­ty jobalar engizildi. Sondaı-aq «Aza­mattarǵa arnalǵan úkimet» mem­­le­kettik korporasııasynda eli­miz­diń ósimdikter álemin zertteı­tin Biryńǵaı gerbarıı qory quryldy.

Sıfrlandyrýdyń el damýyn­da paıdasy kóp. Sondyqtan azamat­tardyń ózderi de burynǵy bolmystan arylyp, memlekettik qyz­metterdi onlaın alýǵa daǵdy­lanýy kerek. Memlekettik qyz­met­terdi elektrondy formatqa kóshirý ba­ǵy­tynda Azamatqa arnalǵan úki­mettiń de óz jospary bar.

«Kún tártibinde turǵan máse­leler kóp. Atap aıtqanda, bir­qatar áleýmettik qyzmetti ońtaı­lan­dyryp, ondaǵy qyzmetti avto­matty júıege aýystyrý, HQO-daǵy servıs sapasyn kóterip, qyz­met kórsetýdiń jańa formatyn engizý, jurtshylyqtyń aryz-sha­ǵymyna der kezinde kóńil aýdaryp, dereý sheshim qabyldaý syndy máselelerdi sheshýdi qarastyryp otyrmyz», deıdi Á.Qojyqov. Ol sondaı-aq saraptama jasaı alatyn Support-qyzmetin iske qosý, mamandandyrylǵan HQO-lardy transformasııalaý, básekege qabi­letti kadrlyq rezervti jasaqtaý tárizdi jumystar da kóp uzamaı iske qosylatynyn jetkizdi.

Sońǵy jańalyqtar