О́ner • 13 Mamyr, 2021

Balýan Sholaqtyń dombyrasy

490 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Halqymyz «Balýan Sholaq» dep erkeletken Nur­­maǵan­bet atamyz dańqy jer jarǵan alyp kúsh ıesi neme­se at qula­ǵynda oı­naǵan sha­bandoz ǵa­na emes, dom­byra sher­tip, án salǵan, naǵyz «segiz qyrly, bir syrly» bol­ǵany málim.

Balýan Sholaqtyń dombyrasy

Jasynan Arqanyń kerbez dalasyn áýezdi ánge bólegen Birjan sal, Aqan serini ustaz tutqan ol solardyń izin jalǵap, ózi de sózi men sazy úılesken ánder shyǵardy. Balýan Sholaqtyń búginge jetken «Ashyly-aıyryq», «Balýan Sholaq», «Jeldirme», «Dikildek», «Kókshetaý», «Qosalqa», «Qos bara­ban», «Qos perne», «Qulan kisines», «Kenje qońyr» sekildi bir­talaı áni bar. Onyń halyq arasyna keńinen taraǵan áni – «Ǵalııa». Bul týyndy − móldir ma­habbat pen názik sezimdi terbetken syrshyl dúnıe.

Belgili óner zertteýshisi Alek­­sandr Zataevıch el arasynan Balýan Sholaqtyń birneshe ánin jazyp alyp, ony «Qazaq halqynyń 1000 áni» jáne «Qa­zaqtyń 500 áni men kúıi» jınaq­taryna engizgen.

Osydan eki jyl buryn alyp atamyzdyń dúnıeden ozǵanyna bir ǵasyr tolýyna baılanysty balýannyń nemeresi Shaıdolla Sholaqov aǵamyzben suhbattasqan edik. Sonda ol kisi áńgime arasynda atasynyń dombyrasy týraly aıtyp qaldy.

– Bul dombyrany atamnyń ózi jasaǵan. Men oǵan shúbásiz senemin. О́ıtkeni onyń ákesi Baı­myrza babamyz temirden túıin túıgen sheber adam bolǵan. Aǵash­tan túrli buıym jasap, úı de salǵan. Atam jasynan ákesiniń qasynda júrip, sheberlikpen aınalysqan. Ol jaıynda ákem Qudaıbergen aıtyp otyratyn. Qazir atam ustaǵan dombyra meniń shańyraǵymda tur. Ony atam men ákemniń kózi retinde kıe tutyp, saqtap otyrmyn, − dep edi sonda balýannyń nemeresi.