Infraqurylymdy damytýdyń «Nurly jol 2020-2025» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda elimizde 11 myń shaqyrym avtojol aqyly júıege aýysady. Onyń ishinde jalpy uzyndyǵy 5,8 myń shaqyrymdy quraıtyn 18 ýchaske aǵymdaǵy jyldyń maýsym aıynan bastap paıdalanýǵa beriledi.
Olar: Shymkent-О́zbekstan shekarasy, Oral-Reseı Federasııasynyń shekarasy (Saratov), Oral-Reseı shekarasy (Samara), Reseı shekarasy (Orynbor)- Aqtóbe, Shýchınsk-Petropavl, Shymkent-Qyzylorda, Shymkent-Taraz, Taraz-Qaınar, Qapshaǵaı-Taldyqorǵan, Qarabutaq-Qyzylorda, Aqtóbe-Oral, Atyraý- Beıneý- О́zbekstan shekarasy, Aqtaý-Beıneý, Qostanaı-Reseı shekarasy (Troısk), Nur-Sultan-Qostanaı, Pavlodar- Reseı shekarasy (Omby), Nur-Sultan-Pavlodar, Pavlodar-Semeı-Qalbataý ýchaskeleri.
Ár ýchaske boıynsha qandaı avtokólikterden tólemaqy alynatyny tas joldyń tehnıkalyq sanatyna tikeleı baılanysty. Máselen, I- tehnıkalyq sanattaǵy tas joldarda barlyq avtokólikter, al II jáne III-tehnıkalyq sanattaǵy tas joldarda tek júk kólikteri tólem jasaıdy. Osy sátte, alǵashqy aqyly ýchaske engizilgen kezden bastap búgingi kúnge deıin aqyly joldardyń tarıfterine ózgeris engizilmegenin, baǵanyn óspegenin erekshe atap ótý qajet. Al jańa aqyly ýchaskeler boıynsha tólem mólsherlemesi QR Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrliginde qaralyp jatyr.
Sondaı-aq testik paıdalaný barysynda avtokólikterden ýaqytsha tólem alynbaıdy.
Memlekettik baǵdarlamany júzege asyrý josparynyń negizinde, Qazaqstan Respýblıkasynyń Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrligi men «QazAvtoJol» UK» AQ birlesip tólem alýdyń «ashyq júıesin» engizý týraly sheshim qabyldady.
Júıeniń ereksheligi – ýchaskelerde shlagbaýmdar bolmaıdy. Avtokólikterdiń júrip ótken joly týraly aqparat arkalarda ornalasqan arnaıy kameralar arqyly tirkeledi. Tólem avtokóliktiń memlekettik tirkeý nómiri boıynsha jasalady. Sondaı-aq, tólemaqy men avtokólik týraly tolyq aqparat alýǵa múmkindik beretin arnaıy belgilerdi (RFID-belgi) japsyrý da kózdelgen.
Jańa aqyly ýchaskeler júrgizýshiler men jolaýshylardyń sapary jaıly bolýy men qaýipsizdigin qamtamasyz etedi. Jol-kólik apaty azaıyp, jol ınfraqurylymy, jol boıyndaǵy servıs nysandary, táýlik boıy usynylatyn servıs belsendi damıtyn bolady.
Aqyly júıe engizilmesten buryn avtojoldar qaıta jańartylatynyn eskerý qajet. Qaıta jańartýǵa deıingi jáne jańa joldardaǵy jol-kólik apatynyń kórsetkishterine súıenetin bolsaq, aqyly joldardy paıdalanýǵa bergennen keıin jol-kólik apattarynyń sany azaıatyny dáleldengen.
Mysaly, qaıta jańartý jumystary júrgizilgennen keıin «Aqtóbe-Oral-Reseı shekarasy» avtojolyndaǵy kólik apaty 25%-ǵa, «Nur-Sultan-Pavlodar» avtojolynda 46%-ǵa, «Qyzylorda-Shymkent-Taraz» avtojolynda 43%-ǵa, al «Pavlodar-Semeı-Qalbataý» ýchaskesinde 62%-ǵa tómendegen.
Jańa aqyly ýchaskeler kólik qozǵalysyna qatysýshylardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý ustanymy boıynsha salynǵan. Sol sebepti, olar engizilgen sátten bastap respýblıkalyq mańyzy bar avtojoldarda jol-kólik apatynyń sany azaıady dep josparlanǵan.
