Onlaın saýda Jer sharyn jaýlaıdy

Jalpy, ınternet arqyly zat satyp alýdyń paıdasy men ońtaıly tusy orasan. Ol jerden taýarlardyń keń aýqymdy assortımentin qarap, ony qara bazar men ózge dúkenderdegi taýarlar baǵasymen salystyrýǵa múmkindik mol. Sondaı-aq tólem júıesi de klıentter úshin barynsha qolaıly etilgen. Ári qazir kóptegen saýda jelisi jetkizip berý qyzmetin tegin etedi nemese belgili bir paıyzǵa jeńildik jasaıdy. Qysqasy, úıde otyryp-aq qalaǵan zaty­ńyzǵa qol jetkize alasyz. Bir­qatar saý­da dúkenderi alǵan ta­ýary­ńyzǵa keshbek beredi, jınalǵan bonýsqa taǵy bir taýar alýyńyzǵa da bolady. Bul óz kezeginde eki tarapty da yn­ta­lan­dyryp, onlaın saýda­nyń damýyn jedeldetedi.

Dál qazir álemdegi eń tanymal ınternet-dúkender qata­­rynda Amazon.com, eBay.com, Rakuten, Samsung.com, AliExpress.com sııaqty jeliler bar. Pandemııaǵa baılanysty bul dúkenderdegi tutynýshylar sany aınaldyrǵan bir jylda birneshe ese ósip shyǵa keldi. 2020 jyly Amazon.com-daǵy ortasha aılyq trafık 3,68 mlrd klıentti quraǵan. Odan keıin aıyna 1,01 mlrd adamǵa qyz­met kórsetken eBay.com tur. El eko­nomıkasyna monıtorıng ja­­saıtyn Ranking jobasynyń ja­zýynsha, Qazaqstanda da elektrondy naryq deńgeıi artyp ke­ledi. Byltyr elektrondy na­ryqta 1,1 trln teńge aınalyp, jalpy bólshek saýdanyń (11,6 trln teńge) 9,7 paıyzyn quraǵan. Internet arqyly taýar satyp alatyn azamattar sany 3,8 mln-ǵa jetipti. Qa­zir na­ryqta shamamen 650-ge jýyq ınternet-dúken jumys is­teı­di. Bizdiń elde AliExpress.com men Amazon.com erekshe tanymaldylyqqa ıe eken. 2021 jyldyń 1 sáýirindegi jaǵdaı boıynsha Qazaqstanda 51,5 mln tólem kartasy aına­lymda, sonyń 35,8 mln-y – ha­lyq­aralyq tólem júıeleriniń kartasy. Bul rette olar­dyń 95,3 paıyzy MasterCard Worldwide men Visa International-ǵa tıesili.

«Elektrondy saýdanyń damýy qolma-qol aqsha aınalymyn azaıtty. 2021 jyldyń birinshi toqsanynda elektrondy tólem kólemi 12,7 trln teńgeni qurady. 2020 jyly jalpy somasy 35,3 trln teńge bolatyn 2,9 mlrd elektrondy tranzaksııa jasaldy. Elektrondy saýdanyń damýy Qazaqstannyń ekonomıkalyq ósim áleýetin arttyrýǵa sebep bol­maq. Elektrondy kommer­sııa arqyly halyqtyń tómen ba­ǵa­daǵy taýarlarǵa qol­je­tim­diligi arta túsedi. Bul baǵyt kó­­leń­keli saýda aınalymyn qys­qartyp, kásipkerliktiń damýyna yqpal etedi. Sonymen qatar elde qazaqstandyq kompanııa­lar­dy halyqaralyq elek­tron­dy platformalarǵa shy­ǵarý boıyn­sha jumystar júr­gizi­lýde. Máselen, 2020 jyly Alibaba plat­­formasynda qyz­met kór­se­te­tin 50 kompanııa tań­daldy» de­linedi Ranking málim­demesinde.

Amazon, Iаndeks, Ozon, Shopify jańa marketpleısterine otandyq taýar óndirýshilerdi shyǵarý jumystary bıyl da jal­ǵaspaq. Mastercard-tyń jyl saıyn 100 myń eýroǵa qar­jy­landyrýy boıyn­sha 10-15 ká­sipker óz bıznesin onlaınǵa aýys­tyrý jáne jańa naryqta onyń aýqymyn keńeıtý boıynsha oqý kýrsynan ótedi. Aldyn ala boljam boıynsha, 2025 jylǵa taman eldegi elektrondy saýda kólemi 15 paıyzdy quraýy múmkin.