«Jasyl ekonomıkaǵa» kóshýdiń tujyrymdamasy talqylandy

Jıynda tujyrymdamadaǵy máse­le­ler men búginge deıin atqa­ryl­ǵan ju­mys­tar talqy­landy. Qa­tysýshylar atap ótkendeı, bes jyl­dyń ishinde el ormandaryna 2 mlrd-tan astam, al eldi mekenderge 15 mln aǵash otyrǵyzý jumystary qol­ǵa alynǵan.  Bıyl 1 shildeden bas­tap, qorshaǵan ortany qorǵaýdyń halyq­aralyq zańnama standarttaryna sáıkes keletin jańa Ekologııalyq kodeks kúshke enedi. Osylaısha, Qazaqstan postkeńestik keńis­tiktegi «jasyl ekonomıka» ıdeıa­syn júzege asyra bastaǵan al­ǵashqy memleket bolmaq.

– Bıyl qazaqstandyqtar tarıhı máni zor el Táýelsizdiginiń 30 jyl­dyǵyn atap ótpek. Bul – úlken mereı­toı. Sonyń nátıjesinde, biz júrip ótken jo­ly­myzdyń qorytyndysyn ja­sap, bolashaq josparymyzdy taǵy bir ret saralaýdan ótkizemiz. Búgin­de álem jurtshylyǵy tabı­ǵat­ty tirshiliktiń qaınar kózi jáne birtutas organızm retin­de qa­byldap úırendi. О́mir sú­rý sa­pasyn jaqsartýda tabı­ǵat pen ekojúıelerdiń álem­dik te­pe-teńdigi saqtalýy tıis. El­­b­asy N.Nazarbaev «Qazaq­stan-2050» strategııasy qalyp­tas­qan mem­lekettiń jańa saıası ba­ǵyty» atty Qazaqstan hal­qy­na Joldaýynda álemdik energe­tı­ka­­lyq qaýipsizdik pen tabıǵı resýrs­tardyń sarqylýyn HHI ǵasyrdaǵy syn-qaterlerdiń biri ekenin atap ótti. «Jasyl ekonomıka» ıdeıasyn jalǵastyryp kele jatqan Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ekonomıkany kógaldandyrý men qorshaǵan ortany qorǵaý isine zor kóńil bóledi. О́z sózinde Prezıdent ekonomıkalyq ósimniń «jasyldana» túsýin qadaǵalaý mańyzdy ekenin aıtyp keledi, – dedi Elbasy kitaphanasynyń dırektory Baqytjan Temirbolat.

Al «Qazaqstannyń ekologııa­lyq uıymdarynyń qaýymdastyǵy»  ZTB tóralqa tóraǵasy Álııa Nazarbaeva táýelsizdik alǵan sátten bastap El­ba­sy Qazaqstannyń ómirinen oryn alǵan ekologııa máselelerine erekshe kóńil bólip kele jatqanyn atap ótti. «Qazaqstandy jańǵyrtýdyń ár strategııasynda eldiń «jasyl» jolǵa kóshýine negizdelgen ekonomıkanyń ornyqty da tıimdi modelin qurýǵa naqty baǵdarlar aıqyndaldy. Búgin­de Halyqaralyq jasyl tehnologııa­lar jáne ınvestısııalyq jobalar ortalyǵy Eýropa men Azııa elderiniń jetekshi halyqaralyq uıymdarymen, zertteý qurylymdarymen strate­gııalyq áriptestik ornatyp úlgerdi. Sondaı-aq jasyl tehnologııalardy transfertteý men engizý salasynda, Qazaqstan bıznesine quıylǵan halyq­aralyq jasyl ınvestısııa­lar aǵy­nynyń tıimdi tetikterin uıym­­dastyrý barysynda birqatar jetis­tikke jetti», dedi ol.

Qazaqstannyń «jasyl ekono­mıkaǵa» kóshý tujyrymdasynyń júzege asyryla bastaǵanynan bergi tabystaryna toqtalǵan Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Maǵzum Myrzaǵalıev jańǵyrmaly energııa kózderi (JEK) salasynda elimizde jıyntyq qýaty 1634,7 MVt bolatyn JEK-tiń 115 nysany salynǵanyn, búginde qaıta qalpyna keletin energııanyń úlesi elimizde 3%-ǵa jetkenin aıtty. «2019 jyly IJО́-niń energııa syıymdylyǵy 2008 jylǵy deńgeıden 33,1%-ǵa tómen­dedi, belgilengen ındıkatorǵa 2025 jyl­ǵa deıin qol jetkizildi. Qaıta óń­delgen jáne kádege jaratyl­ǵan óndiris qaldyqtarynyń úlesi 2020 jyly – 36%-dy qurady.  El turǵyn­darynyń 81%-y qaldyqtardy jınaý jáne shyǵarý qyzmetterimen qam­tamasyz etildi. 2020 jyldyń jel­toqsanynda «Klımattyq ambısııa­lar sammıtinde» Memleket basshy­sy Qazaqstannyń 2060 jylǵa qaraı kó­mirtegi beıtaraptyǵyna qol jet­kizýdi kózdeıtinin málimdedi. Byl­tyr biz Tómen kómirtekti damý tujy­rym­damasyn ázirleýge kiristik. Búgin­de «Jasyl ekonomıkaǵa» kóshý tujy­rymdamasynyń ekinshi kezeńin iske asyrý ózekti bolyp otyr. 2021-2030 jyldarǵa josparlanǵan ekinshi kezeń sýdy tıimdi paıdalanýǵa, ja­ńar­tylatyn energetıka tehnologııa­laryn damytýǵa, ony keńinen engizýdi yn­talandyrýǵa baǵyttalǵan ulttyq eko­nomıkany qaıta qurý sharalaryn qamtıdy», dedi mınıstr.

Jıynǵa qatysýshylar bıyldyń ózinde mıllıonnan astam jasyl jelek otyrǵyzylatynyn jetkizdi. Bul sheshim qalany jelden qorǵap, qolaıly klımat qurýǵa baǵyttalǵan «jasyl beldeýdi» nyǵaıtatyny anyq.