О́ner • 04 Maýsym, 2021

О́rnegi aıshyqty aktrısa

661 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

О́mirden erte ótken talantty jazýshy, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Oralhan Bókeıdiń shoqtyǵy bıik shyǵarmasynyń biri – «Saıtan kópir» povesi. Bul týyndynyń bas keıipkeri –  ómirde bolǵan adam, avtor sol arqyly bes kúndik tirliktegi jaqsylyq pen jamandyqtyń, adaldyq pen aramdyqtyń, ádildik pen ádiletsizdiktiń bitispes kúresin ózek etip, jumyr basty pendeniń jan syryndaǵy qaltarys-bultarysyn shynaıy sheberlikpen asha bilgen. Qazir de bul shyǵarma oıly oqyrmandar qolynan túse qoıǵan joq.

О́rnegi aıshyqty aktrısa

1986 jyly «Qazaqfılm» kınostýdııasynyń tapsyrysymen, belgili rejısser Dámir Manabaev atalǵan povestiń jelisimen kıno túsirdi. Fılmge túsken akterler de talǵammen iriktelgen. Ásirese bas keıipker – Aspannyń zaıyby Qamqany somdaǵan aktrısanyń tunyq janary men oıly kózi, sabyrly qımyly, qazaq áıeline tán tózimdiligi kórgen adamdy birden baýrap aldy. Osy keıipkerdi elordadaǵy Q.Qýanyshbaev atyndaǵy Memlekettik akademııalyq qazaq mýzykalyq drama teatrynyń talantty aktrısasy Zıbagúl Qarına somdady.

 

Zıbagúl Jaqsylyqqyzy – ol kezde móldirep turǵan jas, Torǵaı oblystyq drama teatrynyń tamasha rólderimen jurtshylyqqa tanylyp qalǵan daryndy aktrısasy. Birde oǵan Almatydaǵy «Qazaq­fılm» kınostýdııasynan Natalıa Aleksandrovna degen kisi qońyraý shalyp: «Jazýshy Oralhan Bókeıdiń shyǵarmasy boıynsha kıno túsirmekpiz. Bizge qarapaıym qazaq áıeliniń obrazy kerek. Sizdiń fotońyz kınostýdııada bar eken. Almatyǵa jedel túrde bir-eki kúnge kelip, baıqaýǵa qatysyp ketseńiz, jol shyǵynyńyzdy tóleımiz» degen ótinishin aıtady.

– Sodan Almatyǵa ushyp keldim. «Qazaqfılmniń» dúrkirep turǵan shaǵy. Bizdi sondaǵy úlken alańda synaqtan ótkizdi. Aldymen ssenarıımen tanystym, ony Bolat Man­surov jazypty. Fılmniń qoıýshy rejısseri – Dámir Manabaev. Sol kisi bizge kınonyń mazmunyn qys­qasha túsindirip, ekeýara aıtatyn dıalogtardy berdi. Kınodaǵy bas keıipker Aspannyń jigit kezindegi rólin Nurlan Esimǵalıev somdady. Men ony tanymaımyn. Alǵash kórip turmyn. Oǵan qalaı jaqyndarymdy bilmeımin. Aktrısa bolǵannan keıin qııalyńyzdy damytý kerek. Aýylda soǵystan aıaǵy nemese qolynan aıy­rylyp kelgen ákelerimdi bilemin. Solardy kóz aldyma elestetip óz obrazyma endim, sol komıssııanyń da kóńilinen shyqqan sekildi. «Siz­ben túsirý alańynda kezdesýge úmit­tenemiz» dep shyǵaryp saldy, – deıdi Zıbagúl apaı.

Endi ol kisi Almatydan jaqsy jańalyq kútip, kóńili alańdap júrgende, bir kúni: «Sizge komıssııa birden eki róldi bekitti. Qamqa men onyń qyzy Málıkany oınaısyz. Sizdiń jasyńyz Málıkaǵa dál ke­ledi» degen qýanyshty habar jetedi.

Bul fılm Oralhan aǵamyzdyń týǵan jeri Katonqaraǵaıda tú­sirildi. Sodan bolar kınoda Altaı­dyń asqaq sulýlyǵy men susty beınesi barynsha ashylǵan. Adam men tabıǵat arasyndaǵy tylsym syrdy rejısser tap basa bilgen. Áýelde As­pan shaldyń rólin oı­naýǵa Ydy­rys Noǵaıbaev emes, Kenenbaı Qo­jabekov bekitilipti. Alaıda Kenen­baı aǵa sol kezde syrqattanyp qa­lyp, ony aıaq astynan Ydyrys aǵa somdaýǵa týra kelgen. Alaıda qa­zaq ónerinde óz oryn­dary aıtýly eki tulǵanyń qaı-qaısysy da bas keıip­kerdi kelistirip oınaıtyny anyq.

Zıbagúl apaı bir sózinde, qa­lamger Oralhan Bókeı týǵan jerinde túsirilim tobymen bastan-aıaq birge júrgendigin aıtady. Tipti túsirilim tobyn aýyldaǵy áke-sheshesiniń úıine qonaqqa shaqyryp, dám tat­tyry­pty.

– Jazýshy keıipkeriniń proto­tıpi ómirde bar adam. Sol Katon­qaraǵaıda turady. Sondyqtan men ony kózimmen kórip, jaqynyraq ta­nysqym keldi. Aıtpaqshy, kıno­daǵy bir epızodta sol kisiniń ózi túskeni bar. Biraq onda onyń júzin kóre almaısyz, tek kereýetten túsip, arqasymen ketip bara jatady. So­dan túsirilim tobynyń músheleri sol kisiniń úıine bardyq. Bizdi ja­ny qalmaı kútip, qarsy aldy. Eki aıaǵynan aıyrylǵan aǵanyń áıeli – óte qarapaıym jan. Bizge esik­ten syǵalap qaraıdy, týra qara­maıdy. Apaı kúıeýiniń tizesine eski kúpáıkeni qabattap tigip beripti. Esiktiń aldynda úlken sáki bar. Ol kisi sol bıik sákiden sekirip atqa minedi. Áńgimelesip otyrǵanda úı ıesi: «Qazir protez aıaq shyǵypty dep estımin. Shirkin, sony kıip, óz aıaǵymen júrip ketsem ǵoı», dep bir armanyn aıtty. Endi ol kisiniń ómirge degen qushtarlyǵy keremet, óte eńbekqor ekendigin tanydym, – deıdi ol.

Kórkem fılm jaryqqa shyq­qannan keıin ony kórermender jyly qabyldady. Biz sóz etip otyr­ǵan talantty aktrısa «Saıtan kópirden» keıin kórnekti aqyn Ol­jas Súleımenovtiń poemasynyń jeli­simen jazylǵan «Balkon» fıl­minde – Janna men jazýshy Smaǵul Elýbaıdyń «Aq boz úı» romany boıynsha túsirilgen «Surapyl Sur­jekeıdegi» aýylnaıdyń áıelin aıshyqty somdap, kıno ónerindegi qoltańbasyn daralady. Odan keıin de birqatar fılm men telehıkaıaǵa túsip, jurtshylyqtyń qoshemetine bólendi.

Alaıda teatrsúıer qaýym Zıba­gúl Qarınany daryndy drama aktrısasy retinde jaqsy kóredi. О́t­ken ǵasyrdyń sekseninshi jyl­darynyń basynda Almatydaǵy teat­r jáne kórkemsýret ınstıtýyn támamdaǵannan keıin ol alǵashqy eńbek jolyn Torǵaı oblystyq drama teatrynda, odan soń Jezqazǵan qalasyndaǵy qazaq mýzyka drama teatrynda, 1995 jyldan beri bas qaladaǵy Qallekı teatrynda jemisti eńbek etip, kıeli sahnada Shyńǵys Aıtmatovtyń «Ana-Jer-Anasynda» – Aıshany, Ǵabıt Músirepovtiń «Qozy Kórpesh – Baıan sulýynda» – Baıandy, Muh­tar Áýezovtiń «Qaraqypshaq Qoby­landysynda» – Kúnekeıdi, Ábdi­jámil Nurpeıisovtiń «Qan men terinde» – báıbisheni, Ákim Tara­zıdiń «Úkili juldyzynda» – Bıdi jáne taǵy basqa birneshe ǵajaıyp keıipkerler galereıasyn jasap, óner órinde óz órnegin aıshyqty qashady.